Επιστολή προς τον Αναπληρωτή Υπουργό Μεταφορών με αιχμές για την έλλειψη τεχνικών στοιχείων, τον Ανταγωνιστικό Διάλογο και τη νέα κυβερνητική πρόταση για την έλευση του τρένου στην αχαϊκή πρωτεύουσα
Την νέα στρατηγική που ακολουθεί το Υπουργείο Μεταφορών για την έλευση του τρένου στην Πάτρα μετά τις απορριφθείσες αιτήσεις χρηματοδότησης στο πρόγραμμα CEF II, όπως και το πλήρες τεχνικό υπόβαθρο των προηγούμενων σχεδιασμών για τη σιδηροδρομική σύνδεση, ζητά με επιστολή του προς τον Αναπληρωτή Υπουργό Μεταφορών, Γιώργο Κώτσηρα, το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας.
Σε επιστολή του ο πρόεδρος του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας Βαγγέλης Καραχάλιος, αφήνει σαφείς αιχμές για την έλλειψη συγκεκριμένων τεχνικών στοιχείων, υπογραμμίζοντας την ανάγκη πλήρους τεχνικής τεκμηρίωσης και θεσμικής διαφάνειας γύρω από το έργο της σιδηροδρομικής σύνδεσης της Πάτρας. Επιπλέον ζητά απαντήσεις γύρω για την απόρριψη των χρηματοδοτήσεων, όπως και τη νέα πρόταση του Υπουργείου, για την έλευση του τρένου στην πόλη, όπως αυτή προέκυψε από τον Ανταγωνιστικό Διάλογο για το τμήμα Ρίο – Νέο Λιμάνι Πατρών.
Με αναφορά στα «Στοιχεία προτάσεων στο CEF για το έργο της Σιδ. Σύνδεσης Ρίο-Πάτρα-Ν. Λιμένας Πατρών», το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας υποστηρίζει ότι τα στοιχεία που διαβιβάστηκαν δεν συνιστούν τον πλήρη τεχνικό φάκελο των δύο απορριφθεισών αιτήσεων του έργου στο CEF
II. Σύμφωνα με την επιστολή, το υλικό περιορίζεται στις συνοπτικές αξιολογήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις δύο υποβολές στο CEF II, και σε ενσωματωμένη μελέτη σκοπιμότητας / ανάλυση κόστους–οφέλους (CBA), χωρίς να περιλαμβάνονται τα κρίσιμα τεχνικά δεδομένα και οι μελετητικές παράμετροι που αποτέλεσαν τη βάση σχεδιασμού, αξιολόγησης και τεκμηρίωσης των προτάσεων που υποβλήθηκαν.
Ειδικότερα, απουσιάζουν στοιχεία όπως:
-οι προμελέτες ή οριστικές μελέτες των προτεινόμενων λύσεων,
-οι οριζοντιογραφίες, μηκοτομές και τεχνικές διατάξεις του έργου
-τα γεωτεχνικά δεδομένα και οι παραδοχές κατασκευής υπόγειων ή τεχνικών έργων
-τα δεδομένα λειτουργίας και εκμετάλλευσης της σιδηροδρομικής υποδομής
-οι απαιτήσεις ασφάλειας, εξαερισμού, πρόσβασης και υποστήριξης της υποδομής,
-οι περιβαλλοντικές παράμετροι και οι απαιτούμενες εγκρίσεις,
-καθώς και η τεχνική αποτύπωση των επιπτώσεων της προτεινόμενης λύσης στον υφιστάμενο αστικό ιστό.
«Τα παραπάνω δεν συνιστούν δευτερεύοντα τεχνικά στοιχεία» αναφέρει ο κ. Καραχάλιος. «Αποτελούν τον πυρήνα κάθε σοβαρού σχεδιασμού ενός σύνθετου σιδηροδρομικού έργου εντός αστικού περιβάλλοντος και είναι τα δεδομένα πάνω στα οποία μπορεί να αξιολογηθεί η εφικτότητα, η ασφάλεια, η λειτουργικότητα και η πραγματική επίδραση της επιλογής που τελικώς θα υιοθετηθεί».
Κριτική για την Κοινή Ομάδα Εργασίας
Ιδιαίτερος προβληματισμός, σύμφωνα με το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, δημιουργείται από το γεγονός ότι η Κοινή Ομάδα Εργασίας που συγκροτήθηκε με πρωτοβουλία του Αν. Υπουργού, και συνεδρίασε μόνο μια φορά στις 20 Μαρτίου 2026, με αντικείμενο τη διαμόρφωση της πρότασης για τη σιδηροδρομική έλευση στην Πάτρα, κλήθηκε να συμβάλει σε ένα τόσο κρίσιμο ζήτημα χωρίς να έχει προηγουμένως στη διάθεσή της το πλήρες τεχνικό υπόβαθρο των προηγούμενων σχεδιασμών και χωρίς πρόσβαση στα στοιχεία που οδήγησαν στις επιλογές του παρελθόντος.
«Η ουσιαστική συμμετοχή σε μια τέτοια διαδικασία δεν μπορεί να περιορίζεται σε ανταλλαγή απόψεων επί γενικών κατευθύνσεων ή σε παρουσίαση εναλλακτικών σεναρίων. Προϋποθέτει γνώση των πραγματικών τεχνικών δεδομένων, των περιορισμών, των κινδύνων και των επιπτώσεων κάθε επιλογής» αναφέρεται στην επιστολή.
Ασάφεια για τη χωρική ενσωμάτωση στην πόλη
Επιπλέον ο κ. Καραχάλιος τονίζει ότι η πόλη της Πάτρας εξακολουθεί να στερείται μιας σαφούς και τεκμηριωμένης εικόνας για το πώς ακριβώς θα ενσωματωθεί η νέα σιδηροδρομική υποδομή στον αστικό της χώρο. Αναφέρει δε ότι μέχρι και σήμερα δεν είναι σήμερα γνωστό με επάρκεια:
-ποια θα είναι η ακριβής χάραξη και τα τεχνικά χαρακτηριστικά της λύσης,
-ποια συνοδά έργα θα απαιτηθούν στην επιφάνεια,
-ποια θα είναι τα σημεία πρόσβασης, εξαερισμού, ασφαλείας και λειτουργικής υποστήριξης της υπογειοποίησης,
-ποια τμήματα της πόλης θα επηρεαστούν κατά την κατασκευή αλλά και κατά τη λειτουργία του έργου, και
-ποιο θα είναι το συνολικό αποτύπωμα στην καθημερινή ζωή, την κυκλοφορία, τον δημόσιο χώρο και την επαφή της πόλης με το παραλιακό της μέτωπο.
«Η επιλογή της βέλτιστης λύσης για την έλευση του τρένου στην Πάτρα δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο μόνο οικονομικής αποτίμησης μέσω δεικτών κόστους–οφέλους, ούτε να στηρίζεται σε γενικές περιγραφές εναλλακτικών σεναρίων. Απαιτείται πλήρης τεχνική τεκμηρίωση, διότι η συγκεκριμένη απόφαση δεν αφορά απλώς την κατασκευή μιας σιδηροδρομικής γραμμής. Αφορά μια μακροχρόνια αστική επιλογή που θα καθορίσει τη λειτουργία, την ανάπτυξη και τη σχέση της πόλης με το παραλιακό της μέτωπο για τις επόμενες δεκαετίες» σημειώνεται.
Η αναφορά στον Τεχνικό Σύμβουλο και τον Ανταγωνιστικό Διάλογο
Στην επιστολή αναφέρεται επίσης ο προβληματισμός από το γεγονός ότι ήδη από την 30.11.2022 η ΕΡΓΟΣΕ είχε ανακοινώσει την υπογραφή σύμβασης παροχής υπηρεσιών Τεχνικού Συμβούλου, ύψους 6,44 εκατ. ευρώ, με την εταιρεία OBERMEYER ΕΛΛΑΣ – ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΜΗΧΑΝΙΚΟΙ ΕΠΕ.
Αντικείμενο της σύμβασης, ήταν η υποστήριξη σε όλα τα στάδια του Ανταγωνιστικού Διαλόγου και της υλοποίησης έξι σιδηροδρομικών έργων, μεταξύ των οποίων και η διασύνδεση του λιμένα Πάτρας. Παράλληλα, επικαλείται την Έκθεση Πεπραγμένων ΟΣΕ 2023 (Κεφάλαιο 5.2.2.3, σελ. 38), σύμφωνα με την οποία για το τμήμα Ρίο – Πάτρα η ολοκλήρωση του διαλόγου (στάδιο Β.Ι) εγκρίθηκε από το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΡΓΟΣΕ στις 15 Δεκεμβρίου 2023.
Τα ερωτήματα για τη νέα πρόταση του Υπουργείου
Βάσει όλων των παραπάνω το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας θέτει το ερώτημα για την , τεχνική λύση ή στρατηγική κατεύθυνση προέκυψε τελικώς από τον Ανταγωνιστικό Διάλογο και κατά πόσον αυτή συνδέεται, διαφοροποιείται ή αποκλίνει από τη νέα πρόταση του Υπουργείου για την εξασφαλισμένη χρηματοδότηση κατασκευής της διπλής ηλεκτροκίνητης σιδηροδρομικής γραμμής ως την οδό Κανελλοπούλου με σταθμό, της επιφανειακή διέλευση τύπου light rail / tram στην υφιστάμενη γραμμή με κανονικοποίησή της από την οδό Κανελλοπούλου έως την Δυτική Αχαΐα, και την υπογειοποίηση της μονής γραμμής στο τμήμα Αγίου Διονυσίου – Πειραϊκή Πατραϊκή.
Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας ζητά να γνωστοποιηθούν:
-εάν ολοκληρώθηκε ο Ανταγωνιστικός Διάλογος για το έργο Ρίο – Νέο Λιμάνι Πατρών με συγκεκριμένη προκρινόμενη τεχνική λύση ή στρατηγική κατεύθυνση,
-ποια ήταν η λύση ή η στρατηγική κατεύθυνση που προέκυψε,
-εάν υφίσταται τελικό παραδοτέο ή τεχνική εισήγηση του Τεχνικού Συμβούλου για το έργο,
-εάν το αποτέλεσμα αυτό υιοθετήθηκε, αξιολογήθηκε ή εγκρίθηκε θεσμικά από την ΕΡΓΟΣΕ ή/και το Υπουργείο, και
-Εάν η σημερινή πρόταση του Υπουργείου που κομίζει προφορικά από τις 11/12/2025
-στηρίζεται, και σε ποιόν βαθμό, στις τυχόν προτάσεις του Ανταγωνιστικού Διαλόγου.
«Το αίτημα αυτό δεν αφορά στα εμπιστευτικά στοιχεία οικονομικών φορέων ούτε δεδομένα που προστατεύονται από το πλαίσιο εχεμύθειας του Ανταγωνιστικού Διαλόγου, αλλά αφορά στο τελικό τεχνικό αποτέλεσμα και στη στρατηγική κατεύθυνση ενός έργου εθνικής σημασίας, ενταγμένου στο Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών, με καθοριστική επίδραση στη φυσιογνωμία, τη λειτουργία και την αναπτυξιακή προοπτική της Πάτρας και συνολικά της Δυτικής Ελλάδας» συνεχίζει στην επιστολή του ο κ. Καραχάλιος καταλήγοντας: «Το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας θεωρεί ότι οποιοσδήποτε ουσιαστικός δημόσιος διάλογος για το μέλλον της σιδηροδρομικής σύνδεσης της Πάτρας οφείλει να εδράζεται σε πλήρη τεχνικά δεδομένα, σαφή μελετητική βάση και θεσμική διαφάνεια. Χωρίς αυτά, ο διάλογος κινδυνεύει να παραμένει αποσπασματικός, πολιτικά ευμετάβλητος και τεχνικά μετέωρος».
