Πλήθος πιστών από την Ηλεία και την Αχαία, έδωσε χθες το απόγευμα το «παρών» στην ιστορική Ιερά Μονή Νοτενών, στον Σκιαδά Τριταίας του Δήμου Ερυμάνθου, όπου τελέστηκε ο Αρχιερατικός Εσπερινός για την εορτή της Παναγίας των Νοτενών.
Η Μονή, που βρίσκεται περίπου 3,5 χιλιόμετρα πάνω από τον Σκιαδά, στις πλαγιές του Ερυμάνθου, αποτέλεσε και φέτος σημείο αναφοράς για τους πιστούς της ευρύτερης περιοχής. Από νωρίς το απόγευμα, προσκυνητές κατέφθασαν στον ιστορικό χώρο για να συμμετάσχουν στον πανηγυρικό Εσπερινό και να προσκυνήσουν την εικόνα της Παναγίας, σε κλίμα ιδιαίτερης κατάνυξης.
Ο χθεσινός Εσπερινός, στις 22 Αυγούστου, παραμονή της εορτής των Εννιάμερων της Θεοτόκου, σηματοδότησε την έναρξη του διήμερου θρησκευτικού πανηγυριού της Μονής. Η παρουσία του κόσμου ανέδειξε για ακόμη μία φορά τη βαθιά σχέση των κατοίκων της Ηλείας και της της Αχαΐας με το ιστορικό μοναστήρι και την ιδιαίτερη θέση που κατέχει η Παναγία των Νοτενών στην τοπική θρησκευτική παράδοση.
Μια μονή με ιστορία αιώνων
Η ανδρώα Μονή Νοτενών είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου και αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ιστορικά μοναστηριακά μνημεία της περιοχής. Η αρχική μονή εκτιμάται ότι ιδρύθηκε τον 16ο αιώνα, περίπου το 1530, σε υψηλότερο σημείο του βουνού. Τα κατάλοιπα των παλαιών κελιών διακρίνονται ακόμη, ενώ στην περιοχή σώζεται παλαιός ναός αφιερωμένος στην Παναγία.
.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η αρχιτεκτονική του παλαιού ναού, καθώς στη δομή του έχουν ενσωματωθεί μεγάλοι, επεξεργασμένοι λίθοι και αρχιτεκτονικά μέλη που, σύμφωνα με την τοπική παράδοση, προέρχονται από αρχαίο ελληνικό ναό. Στον ναό διασώζονται επίσης τοιχογραφίες του 17ου αιώνα, καθώς και παλαιότερα ζωγραφικά κατάλοιπα.
Οι δύσκολες καιρικές συνθήκες και οι ισχυροί άνεμοι οδήγησαν τους μοναχούς στην εγκατάλειψη της αρχικής θέσης και στην ίδρυση της Νέας Μονής χαμηλότερα. Με την πάροδο των χρόνων η Μονή υπέστη καταστροφές και κατολισθήσεις, ενώ από τον παλαιότερο ναό διασώθηκε το κωδωνοστάσιο, το οποίο χρονολογείται στο 1833.
Ξεχωριστή θέση στην ιστορία της Μονής κατέχει η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Νοτενιώτισσας, η οποία φυλάσσεται σε ναό που οικοδομήθηκε το 1902, έξω από τον περίβολο της Μονής. Ο ναός διαθέτει ξυλόγλυπτο τέμπλο και παλαιές εικόνες, ενώ η εικόνα της Παναγίας αποτελεί διαχρονικά πόλο έλξης για τους προσκυνητές.
Ο Άγιος Ιωακείμ και το ασκητήριο
Με τη Μονή συνδέεται στενά και η μορφή του Αγίου Ιωακείμ, ο οποίος καταγόταν από τον Σκιαδά και έζησε στη Μονή κατά τον 17ο αιώνα. Σύμφωνα με την παράδοση, αφού διετέλεσε καθηγούμενος, αποσύρθηκε σε σπήλαιο ψηλότερα από τη νέα μονή, όπου ασκήτεψε μέχρι την κοίμησή του.
Στο σπήλαιο υπάρχει σήμερα ναός αφιερωμένος στον Άγιο Ιωακείμ. Η παράδοση αναφέρει ότι, δέκα χρόνια μετά την κοίμησή του, έγινε ανακομιδή του λειψάνου του, το οποίο βρέθηκε σώο και ακέραιο.
Το κυπαρίσσι που φύτεψε ο Άγιος Ιωακείμ πάνω στην πέτρα
Η ιστορική διαδρομή της Μονής είναι συνδεδεμένη και με τα γεγονότα της Επανάστασης του 1821. Τον Απρίλιο του 1821 η Μονή φέρεται να λεηλατήθηκε από τους Τούρκους, γεγονός που συνδέθηκε με τη σύγκρουση του Δελή Γιώργη του Γιαννιά και τον θάνατό του, περιστατικό που πέρασε και στη δημοτική παράδοση.
Σήμερα, παρά τις δυσκολίες και τη μακρά πορεία της στον χρόνο, η Μονή Νοτενών εξακολουθεί να αποτελεί ζωντανό θρησκευτικό και ιστορικό σημείο της περιοχής. Η μεγάλη προσέλευση των πιστών στον χθεσινό Αρχιερατικό Εσπερινό επιβεβαίωσε ότι η παράδοση της Παναγίας των Νοτενών παραμένει ισχυρή, συγκεντρώνοντας κάθε χρόνο ανθρώπους από την Αχαΐα, την Ηλεία και την ευρύτερη περιοχή του Ερυμάνθου.
