Με αισθητά μειωμένες ποσότητες σε σχέση με την περυσινή χρονιά αναμένεται να ολοκληρωθεί την προσεχή Δευτέρα η φετινή περίοδος παραδόσεων βιομηχανικής τομάτας στα δύο εργοστάσια μεταποίησης της Ηλείας.
Οι παραδόσεις από τους παραγωγούς έχουν πλέον ολοκληρωθεί και ο φετινός απολογισμός καταγράφει περίπου 78.000 τόνους βιομηχανικής τομάτας, έναντι 95.000 τόνων το 2025. Πρόκειται για μια μείωση της τάξης των 17.000 τόνων, η οποία αποτυπώνει με σαφήνεια τη συρρίκνωση της καλλιέργειας στον νομό.
Το στοιχείο που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι ότι η φετινή μείωση των ποσοτήτων δεν αποδίδεται σε προβλήματα παραγωγής ή σε δυσμενείς καιρικές συνθήκες. Αντίθετα, σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ομάδας Παραγωγών Αμαλιάδας, Χρήστο Βαλιανάτο, η βασική αιτία βρίσκεται στη σημαντική μείωση των εκτάσεων που επέλεξαν να καλλιεργήσουν οι παραγωγοί.
Λιγότερα στρέμματα λόγω των τιμών
Μιλώντας στο ilialive.gr και στο gaia365.gr, ο κ. Βαλιανάτος έκανε γνωστό ότι η φετινή περίοδος κλείνει με μείωση περίπου 20%.
Η εξέλιξη αυτή συνδέεται άμεσα με την οικονομική απόδοση της καλλιέργειας και κυρίως με τις τιμές που λαμβάνουν οι παραγωγοί.
Όπως επισημαίνεται από την πλευρά των παραγωγών, τα τελευταία χρόνια καταγράφεται μια σταδιακή υποχώρηση των τιμών, γεγονός που δημιουργεί προβληματισμό για το κατά πόσο η καλλιέργεια εξακολουθεί να είναι οικονομικά βιώσιμη.
Ενδεικτικά, το 2025 η τιμή διαμορφώθηκε στα 1,28 ευρώ, ενώ για τη φετινή χρονιά η συμφωνία κινήθηκε μεταξύ 1,10 και 1,15 ευρώ. Η διαφορά αυτή, σε συνδυασμό με το αυξημένο κόστος καλλιέργειας, επιβαρύνει σημαντικά το εισόδημα των παραγωγών.
Για μια καλλιέργεια που απαιτεί σημαντικές δαπάνες σε εφόδια, άρδευση, καύσιμα, εργατικά και μηχανήματα, η μείωση της τιμής παραγωγού αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την απόφαση ενός αγρότη να συνεχίσει ή όχι.
«Δεν θα καλλιεργήσουμε του χρόνου»
Ιδιαίτερα ανησυχητικό για το μέλλον της βιομηχανικής τομάτας στην Ηλεία είναι το γεγονός ότι αρκετοί παραγωγοί έχουν ήδη εκφράσει τη δυσαρέσκειά τους για τις φετινές τιμές.
Σύμφωνα με τον κ. Βαλιανάτο, δεν είναι λίγοι εκείνοι που έχουν δηλώσει ότι δεν προτίθενται να καλλιεργήσουν βιομηχανική τομάτα την επόμενη χρονιά, εφόσον συνεχιστεί η ίδια κατάσταση.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη συρρίκνωση των παραδόσεων το 2027. Και αυτό δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο. Λιγότερα στρέμματα σημαίνουν μικρότερες ποσότητες για τα εργοστάσια, ενώ οι παραγωγοί βλέπουν την καλλιέργεια να γίνεται ολοένα και λιγότερο ελκυστική οικονομικά.
Το πρόβλημα, επομένως, δεν περιορίζεται μόνο στη φετινή παραγωγή. Αφορά συνολικά τη βιωσιμότητα ενός από τα σημαντικότερα προϊόντα της ηλειακής αγροτικής οικονομίας.
Εξαιρετική η ποιότητα της φετινής τομάτας
Την ίδια στιγμή, η φετινή καλλιεργητική περίοδος αφήνει ένα ιδιαίτερα θετικό στοιχείο το οποίο αφορά στην ποιότητα του προϊόντος.
Η ποιότητα της βιομηχανικής τομάτας χαρακτηρίζεται εξαιρετική, γεγονός που δείχνει ότι οι παραγωγοί μπορούν να προσφέρουν προϊόν υψηλών προδιαγραφών στη μεταποιητική βιομηχανία.
Επομένως, το ζήτημα δεν φαίνεται να είναι η παραγωγική δυνατότητα της Ηλείας. Το ζητούμενο είναι να δημιουργηθούν οι κατάλληλες οικονομικές συνθήκες ώστε οι παραγωγοί να έχουν κίνητρο να αυξήσουν ξανά τις καλλιεργούμενες εκτάσεις.
Με καλύτερες τιμές και περισσότερες φυτεύσεις, η βιομηχανική τομάτα θα μπορούσε να επανακτήσει σημαντικό μέρος της δυναμικής που είχε τα προηγούμενα χρόνια.
Για την Ηλεία, το ζητούμενο δεν είναι μόνο να διατηρήσει την παραγωγή των 78.000 τόνων. Είναι να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε η καλλιέργεια να ανακάμψει, να αυξηθούν ξανά τα στρέμματα και να αξιοποιηθεί πλήρως ένα προϊόν που μπορεί να προσφέρει πολύ περισσότερα στην τοπική οικονομία.
Η επόμενη καλλιεργητική περίοδος θα δείξει αν θα υπάρξει αναστροφή της τάσης ή αν η φετινή μείωση θα αποτελέσει την αρχή μιας ακόμη μεγαλύτερης συρρίκνωσης της βιομηχανικής τομάτας στο νομό.
