Μια νέα έκθεση του PAN Europe (Pesticide Action Network) προκαλεί ανησυχία για τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων στις ευρωπαϊκές φράουλες, συμπεριλαμβανομένων ουσιών PFAS (γνωστές και ως «παντοτινά χημικά») και ουσιών που έχουν αναγνωριστεί ως ενδοκρινικοί διαταράκτες.
Τα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι κάθε φράουλα που τρώμε είναι μη ασφαλής, αλλά υπογραμμίζουν μια ευρύτερη ανησυχία για την ασφάλεια των τροφίμων: την επαναλαμβανόμενη έκθεση σε πολλαπλά υπολείμματα φυτοφαρμάκων, ειδικά στα παιδιά και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
Οι φράουλες είναι ένα δημοφιλές φρούτο και συχνά καταναλώνονται χωρίς φλούδα, γεγονός που καθιστά τον έλεγχο των υπολειμμάτων ιδιαίτερα σημαντικό.
Εδώ η πλήρης έκθεση του PAN Europe για τις Ευρωπαϊκές φράουλες:
European strawberries extensively contaminated with PFAS and endocrine-disrupting pesticides
Τι βρήκε η έκθεση στις ευρωπαϊκές φράουλες;
Η έκθεση διαπίστωσε υπολείμματα φυτοφαρμάκων στα περισσότερα συμβατικά δείγματα φράουλας που εξετάστηκαν. Η PAN Europe και οι συνεργαζόμενες ΜΚΟ ανέλυσαν 41 δείγματα φράουλας που παράγονται τοπικά σε 11 χώρες της ΕΕ. Από τα 36 συμβατικά δείγματα:
- το 78% περιείχε τουλάχιστον ένα μετρήσιμο υπόλειμμα φυτοφαρμάκου και
- το 61% περιείχε 2 ή περισσότερα
- το μέσο συμβατικό δείγμα περιείχε 3,5 διαφορετικές ουσίες φυτοφαρμάκων
- ορισμένα δείγματα είχαν πολύ υψηλότερους αριθμούς, συμπεριλαμβανομένων έως και 9 υπολειμμάτων σε ένα βελγικό δείγμα, 8 σε δείγματα από την Ουγγαρία και τη Σλοβενία και 7 σε ένα ιρλανδικό δείγμα
- φυτοφάρμακα PFAS βρέθηκαν στο 58% των συμβατικών δειγμάτων
- τα δύο πιο συχνά ανιχνευόμενα φυτοφάρμακα ήταν η φλουδιοξονίλη, που βρέθηκε στο 39%, και η κυπροδινίλη, που βρέθηκε στο 33%. Και τα δύο περιγράφονται στην έκθεση ως ενδοκρινικοί διαταράκτες με βάση τις ευρωπαϊκές αξιολογήσεις ασφάλειας τροφίμων
Από την άλλη πλευρά, και τα 5 βιολογικά δείγματα στην έκθεση δεν είχαν ποσοτικοποιήσιμα υπολείμματα φυτοφαρμάκων. Αυτό δεν αποδεικνύει ότι οι βιολογικές φράουλες είναι πάντα χωρίς υπολείμματα, αλλά υποστηρίζει το συμπέρασμα της έκθεσης ότι η παραγωγή φραουλών με χαμηλότερα υπολείμματα είναι εφικτή, αρκεί να γίνει με πιο βιολογικά φιλικές μεθόδους.
Γιατί τα PFAS αποτελούν ανησυχία;
Τα PFAS συχνά ονομάζονται «παντοτινά χημικά» επειδή πολλά παραμένουν στο περιβάλλον για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ορισμένα φυτοφάρμακα με PFAS μπορούν επίσης να διασπαστούν σε τριφθοροξικό οξύ (TFA), μια εξαιρετικά ανθεκτική ένωση που μπορεί να κινηθεί μέσω των συστημάτων ύδρευσης.
Η έκθεση για τις φράουλες δεν μέτρησε άμεσα τα TFA, επειδή απαιτεί διαφορετική μέθοδο δοκιμής. Αυτό είναι σημαντικό: τα ευρήματα δείχνουν υπολείμματα φυτοφαρμάκων PFAS στις φράουλες, όχι το πλήρες φορτίο διάσπασης των PFAS που μπορεί να υπάρχει στο νερό, το έδαφος ή την ευρύτερη τροφική αλυσίδα.
Η ανησυχία εδώ είναι η σωρευτική έκθεση. Τα τρόφιμα είναι μόνο μία οδός. Οι άνθρωποι μπορεί επίσης να έρθουν σε επαφή με PFAS μέσω του νερού, των συσκευασιών, των καταναλωτικών προϊόντων και του περιβάλλοντος.
Ποιοι είναι οι πιθανοί κίνδυνοι υγείας από τα φυτοφάρμακα που βρέθηκαν στις ευρωπαϊκές φράουλες;
Η κύρια ανησυχία για την υγεία δεν είναι ότι μια μεμονωμένη μερίδα φραουλών προκαλεί άμεση ασθένεια. Η ανησυχία είναι η μακροχρόνια, επαναλαμβανόμενη έκθεση σε ουσίες που μπορεί να επηρεάσουν την λειτουργία των ορμονών, την αναπαραγωγή, την ανάπτυξη ή το νευρικό σύστημα.
Οι ενδοκρινικοί διαταράκτες μπορούν να επηρεάσουν ορμονικά συστήματα, όπως ο θυρεοειδής και οι στεροειδείς ορμόνες του φύλου. Αυτό έχει σημασία επειδή οι ορμόνες βοηθούν στη ρύθμιση της γονιμότητας, της εγκυμοσύνης, της εμβρυϊκής ανάπτυξης, της εφηβείας, του μεταβολισμού και της ανάπτυξης του εγκεφάλου. Η έκθεση σημειώνει συγκεκριμένα ότι η φλουδιοξονίλη και η κυπροδινίλη συνδέθηκαν σε μελέτες σε ζώα με αναπαραγωγικές ή αναπτυξιακές επιπτώσεις μετά από προγεννητική έκθεση και ότι η κυπροδινίλη συνδέθηκε επίσης με επιδράσεις στον θυρεοειδή.
Η έκθεση σε PFAS έχει συσχετιστεί σε εκτεταμένες έρευνες με διάφορες πιθανές επιπτώσεις στην υγεία, όπως αλλαγές σε:
- χοληστερόλη
- ηπατικά ένζυμα
- ανοσολογική απόκριση
- βάρος γέννησης
καθώς και με:
- διαταραχές της αρτηριακής πίεσης που σχετίζονται με την εγκυμοσύνη και
- ορισμένους καρκίνους
Αυτοί οι κίνδυνοι εξαρτώνται από την εκάστοτε χημική ουσία, τη δόση και τη συνολική έκθεση σε αυτή.
Η έκθεση διαπίστωσε επίσης νευροτοξικά φυτοφάρμακα στο 17% των συμβατικών δειγμάτων. Οι νευροτοξικές ουσίες είναι ιδιαίτερα ανησυχητικές κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και της πρώιμης παιδικής ηλικίας, επειδή ο αναπτυσσόμενος εγκέφαλος είναι πιο ευάλωτος στις χημικές παρεμβολές.
Υπάρχει ακόμη αβεβαιότητα σχετικά με τα «φαινόμενα κοκτέιλ», δηλαδή τη συνδυασμένη επίδραση πολλών υπολειμμάτων στο ίδιο τρόφιμο. Οι ρυθμιστικές αρχές έχουν εργαστεί για την αξιολόγηση του σωρευτικού κινδύνου για ορισμένες ομάδες φυτοφαρμάκων, αλλά ο πλήρης αντίκτυπος των πολλαπλών υπολειμμάτων με διαφορετικούς μηχανισμούς παραμένει δύσκολο να αξιολογηθεί.
Μπορεί το πλύσιμο των φραουλών να αφαιρέσει αυτά τα υπολείμματα;
Το πλύσιμο των φραουλών εξακολουθεί να είναι σημαντικό, αλλά δεν μπορεί να αφαιρέσει κάθε υπόλειμμα φυτοφαρμάκου. Το ξέπλυμα με τρεχούμενο νερό μπορεί να μειώσει τη βρωμιά, τα μικρόβια και ορισμένα επιφανειακά υπολείμματα, αλλά μπορεί να μην αφαιρέσει χημικές ουσίες που έχουν διεισδύσει στο φρούτο ή είναι πιο επίμονες.
ΠΡΟΣΟΧΗ: Μην πλένετε τις φράουλες με σαπούνι, χλωρίνη ή οικιακά καθαριστικά. Χρησιμοποιήστε καθαρό τρεχούμενο νερό, αφαιρέστε τα κατεστραμμένα μέρη, στεγνώστε τα με μια καθαρή πετσέτα και βάλτε τα κομμένα ή πλυμένα φρούτα στο ψυγείο, αν δεν πρόκειται να καταναλωθούν σύντομα.
Τι μπορούν να κάνουν οι καταναλωτές;
Η έκθεση δεν σημαίνει ότι οι άνθρωποι πρέπει να σταματήσουν να τρώνε φρούτα. Οι φράουλες παρέχουν βιταμίνη C, φυτικές ίνες και πολυφαινόλες, και τα φρούτα παραμένουν μέρος μιας υγιεινής διατροφής. Το πρακτικό μήνυμα είναι να μειωθεί η αποφευκτική έκθεση, όπου είναι δυνατόν.
Για τις οικογένειες που τρώνε συχνά φράουλες, οι βιολογικές φράουλες μπορεί να αποτελούν εύλογη προτεραιότητα όταν είναι οικονομικά προσιτές και διαθέσιμες.
Οι καταναλωτές μπορούν επίσης να ποικίλλουν τις επιλογές φρούτων, να αγοράζουν από παραγωγούς που χρησιμοποιούν μεθόδους χαμηλότερης περιεκτικότητας σε φυτοφάρμακα, να πλένουν καλά τα προϊόντα και να αποφεύγουν να βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε ένα τρόφιμο με υψηλή περιεκτικότητα σε υπολείμματα.
Οι ατομικές επιλογές πλύσης και αγοράς μπορούν να μειώσουν την έκθεση, αλλά δεν μπορούν να λύσουν την περιβαλλοντική επίμονη δράση, την μόλυνση από PFAS ή τα κανονιστικά κενά στην έγκριση φυτοφαρμάκων και την αξιολόγηση υπολειμμάτων. Γι’ να τα πετύχουμε αυτά, απαιτείται πραγματική πολιτική βούληση, πλάνο και αυστηρή εφαρμογή των κανόνων ασφαλείας στις γεωργικές μεθόδους καλλιέργειας και στις τροφικές αλυσίδες.
Συμπέρασμα
Νέα έκθεση του PAN Europe διαπίστωσε εκτεταμένα υπολείμματα φυτοφαρμάκων στις συμβατικές ευρωπαϊκές φράουλες, συμπεριλαμβανομένων των PFAS και ενδοκρινικών διαταρακτών. Τα ευρήματα δεν αποτελούν απόδειξη ότι η κατανάλωση φραουλών προκαλεί άμεση βλάβη, αλλά εγείρουν εύλογες ανησυχίες σχετικά με τη χρόνια έκθεση, τα μείγματα φυτοφαρμάκων και τις ευάλωτες ομάδες, όπως τα παιδιά και οι έγκυες.
Η ασφαλέστερη προσέγγιση του καταναλωτή είναι η ισορροπημένη: συνεχίστε να τρώτε φρούτα, αλλά πλένετε σωστά τις φράουλες, βάλτε ποικιλία στις επιλογές προϊόντων και εξετάστε αγορά βιολογικών προϊόντων, όταν σας είναι εφικτό. Το μεγαλύτερο ζήτημα παραμένει το κανονιστικό: η μείωση της χρήσης επίμονων και ορμονικών διαταραχών φυτοφαρμάκων πριν φτάσουν στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Πηγή: newsbomb.gr
