Οι χώρες της ΕΕ κινδυνεύουν με μαζικές απώλειες θέσεων εργασίας τα επόμενα χρόνια, καθώς το υψηλό κόστος ενέργειας, η βιομηχανική αναδιάρθρωση και η πράσινη μετάβαση επιβαρύνουν την οικονομία, όπως πρόκειται να προειδοποιήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Όπως επισημαίνει το Politico, τα σχετικά στοιχεία περιλαμβάνονται στο Εαρινό Πακέτο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, όπου διατυπώνονται οι οικονομικές και πολιτικές συστάσεις της Κομισιόν προς τα κράτη-μέλη της ΕΕ και το οποίο αναμένεται να παρουσιαστεί σήμερα (3/6). Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν την αυξανόμενη ανησυχία στις Βρυξέλλες σχετικά με το μέγεθος των οικονομικών προκλήσεων που αντιμετωπίζει το μπλοκ.
«Η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης δεν θα οικοδομηθεί μόνο από την τεχνολογία, το κεφάλαιο ή τη χρηματοπιστωτική ρύθμιση», δήλωσε στο POLITICO η Εκτελεστική Αντιπρόεδρος της Επιτροπής αρμόδια για τις Δεξιότητες, Ροξάνα Μινζάτου. «Θα οικοδομηθεί από τους ανθρώπους, τις δεξιότητες που αναπτύσσουν και τις ευκαιρίες που δημιουργούμε για αυτούς ώστε να συνεισφέρουν πλήρως στις οικονομίες και τις κοινωνίες μας».
Ποιοι κλάδοι «κινδυνεύουν» περισσότερο
Καθώς ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν δεν δείχνει σημάδια αποκλιμάκωσης και συνεχίζει να επηρεάζει τις τιμές του πετρελαίου, η Επιτροπή προβλέπει ότι οι πιέσεις στις τιμές της ενέργειας το 2026 θα θέσουν σε κίνδυνο έως και 560.000 θέσεις εργασίας. Οι τομείς που εκτίθενται περισσότερο περιλαμβάνουν τις κατασκευές, τα μέταλλα, τα χημικά και τις μεταφορές.
Η ασθενέστερη οικονομική δραστηριότητα ανάγκασε την Επιτροπή να αναθεωρήσει τις προβλέψεις της για την ανεργία. Το περασμένο φθινόπωρο, η Επιτροπή προέβλεψε ότι η ανεργία θα διαμορφωνόταν στο 5,9% το 2026 και στο 5,8% το 2027. Τώρα πιστεύει ότι θα είναι 6% και τα δύο έτη. Η Επιτροπή αναμένει επίσης ότι οι κυβερνήσεις θα αναλάβουν μεγαλύτερο χρέος, με το ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης και για τις 27 χώρες της ΕΕ να διευρύνεται από -3,1% του ΑΕΠ το 2025 σε -3,5% το 2026 και -3,6% το 2027.
Ιδιαίτερα έντονος είναι ο προβληματισμός για την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία, έναν από τους πιο κρίσιμους κλάδους για τη βιομηχανική ισχύ της Ευρώπης και ειδικά για τη γερμανική οικονομία. Σύμφωνα με την Κομισιόν, περίπου 600.000 θέσεις εργασίας στον κλάδο βρίσκονται σε κίνδυνο, καθώς οι εταιρείες καλούνται να διαχειριστούν ταυτόχρονα τη μετάβαση από τους κινητήρες εσωτερικής καύσης στα ηλεκτρικά οχήματα και τον ισχυρό ανταγωνισμό από την Κίνα.
Στον κλάδο των μπαταριών, περίπου 85.000 θέσεις εργασίας βρίσκονται σε κίνδυνο. Ο τομέας της ηλιακής ενέργειας αντιπροσωπεύει σχεδόν 59.000 θέσεις εργασίας που επηρεάζονται από τις πιέσεις της αγοράς, ενώ τα μέτρα χαμηλών εκπομπών άνθρακα θα μπορούσαν να επηρεάσουν άλλες 4.500 θέσεις εργασίας στη χαλυβουργία.
Όπως τονίζεται, οι ανησυχίες αυτές αντικατοπτρίζουν μια ευρύτερη συζήτηση στις Βρυξέλλες σχετικά με το κατά πόσο η Ευρώπη χάνει έδαφος σε στρατηγικούς βιομηχανικούς τομείς έναντι ανταγωνιστών της, όπως η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες, παρά τα σχέδια ενίσχυσης της εγχώριας παραγωγής.
Ενίσχυση των δεξιοτήτων
Την ίδια στιγμή, οι εργοδότες σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθούν να αναφέρουν δυσκολίες στην εξεύρεση εργαζομένων με τα κατάλληλα προσόντα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Επιτροπής, το 68% των μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεων δήλωσε το 2023 ότι αντιμετώπιζε ελλείψεις δεξιοτήτων. Το 2024, το 77% των επιχειρήσεων ανέφερε ότι οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων αποτελούσαν εμπόδιο για νέες επενδύσεις.
Τα ευρήματα αυτά ενισχύουν το κεντρικό μήνυμα του φετινού πακέτου του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου: ότι η οικονομική ανθεκτικότητα εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από τις επενδύσεις στο ανθρώπινο κεφάλαιο.
Για πρώτη φορά, οι συστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης που συνοδεύουν το πακέτο θα περιλαμβάνουν ειδική έμφαση στην εκπαίδευση, την επαγγελματική κατάρτιση, τη διά βίου μάθηση, τις δεξιότητες στους τομείς STEM (Επιστήμη, Τεχνολογία, Μηχανική και Μαθηματικά), καθώς και στην επανεκπαίδευση του εργατικού δυναμικού, εντάσσοντάς τες πιο κεντρικά στο πλαίσιο της οικονομικής διακυβέρνησης της ΕΕ.
Ποιες άλλες προκλήσεις εντοπίζει η ΕΕ
Ωστόσο, όπως σημειώνεται οι προκλήσεις στην απασχόληση που περιγράφονται στο έγγραφο δεν περιορίζονται μόνο στις απώλειες θέσεων εργασίας. Η Επιτροπή θα προειδοποιήσει ότι τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος ενδέχεται να επιβαρυνθούν δυσανάλογα από τις αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων μεταφορών, γεγονός που θα μπορούσε να μειώσει το διαθέσιμο εισόδημά τους κατά επιπλέον 1,4%.
Παράλληλα, θα επισημάνει τις επίμονες ανισότητες στην αγορά εργασίας, σημειώνοντας ότι οι πολίτες εκτός ΕΕ εξακολουθούν να εργάζονται σε θέσεις κατώτερες των προσόντων τους σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό σε σχέση με τους γηγενείς εργαζομένους.
Οι Βρυξέλλες εκφράζουν επίσης ανησυχίες για την ποιότητα της εργασίας, τονίζοντας ότι ένας στους πέντε εργαζομένους παραμένει εγκλωβισμένος σε χαμηλόμισθες θέσεις σε κλάδους με χαμηλή παραγωγικότητα, ενώ ένας στους δώδεκα αντιμετωπίζει τον κίνδυνο φτώχειας παρά το γεγονός ότι εργάζεται.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή θα αξιοποιήσει το πακέτο για να πιέσει τα κράτη-μέλη να προχωρήσουν σε μεταρρυθμίσεις που θα ενισχύσουν τις δεξιότητες του εργατικού δυναμικού, θα βελτιώσουν την ποιότητα της απασχόλησης και θα ενδυναμώσουν τα συστήματα κοινωνικής προστασίας.
