Όλο και περισσότεροι επιστήμονες πιστεύουν ότι ο πλανήτης μας βρίσκεται πλέον στο έλεος της κλιματικής κρίσης, η οποία με τον καιρό επιδεινώνεται. Σύμφωνα με τους ίδιους, η μόνη μας ελπίδα για να αποτρέψουμε τις ολοένα και πιο έντονες καταστροφές είναι να προσφύγουμε σε τεχνολογικές παρεμβάσεις.
Η λεύκανση των νεφών, η έγχυση θείου στην στρατόσφαιρα και η χρήση μικροσκοπικών καθρεφτών στο διάστημα – μέτρα που θα μπορούσαν να μειώσουν την ποσότητα του ηλιακού φωτός που φτάνει στην επιφάνεια της Γης – συγκαταλέγονται στις ιδέες που προωθούν τόσο επιχειρηματίες όσο και κυβερνήσεις. Η γεωμηχανική, όπως υποστηρίζουν, είναι πλέον αναπόφευκτη.
Από τότε που ο σύγχρονος άνθρωπος βρίσκεται στην Γη, οι ιδέες για την αναδιαμόρφωση του κόσμου ώστε να ταιριάζει στον καθένα, ξεχωριστά, κυριαρχούν.
Εδώ και αιώνες, οι άνθρωποι έχουν μεγαλεπήβολες φιλοδοξίες να αλλάξουν και να αναδιαμορφώσουν το κλίμα και το περιβάλλον, πολλές από τις οποίες – εκ των υστέρων – φαίνονται τουλάχιστον παράλογες.
Έτσι, με όλο και περισσότερες ιδέες να αναδύονται για το πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε την κλιματική αλλαγή, ο Guardian συγκέντρωσε μερικές από τις πιο παλιές πρωτοβουλίες γεωμηχανικής παρέμβασης.
1. Atlantropa
Στη δεκαετία του 1930, ο Γερμανός μηχανικός Χέρμαν Σόργκελ πρότεινε να κατασκευαστεί ένα φράγμα στα Στενά του Γιβραλτάρ, προκειμένου να μειωθεί η στάθμη της Μεσογείου κατά διακόσια μέτρα για να ενωθούν τα εδάφη της Ευρώπης με εκείνα της Αφρικής. Σύμφωνα με το σχέδιο του Σόργκελ, θα δημιουργούνταν τεράστιες εκτάσεις νέου και εύφορου «ζωτικού χώρου» (ή lebensraum όπως είναι γνωστό στα γερμανικά), οι οποίες θα καλλιεργούνταν από Αφρικανούς εργάτες, ανακουφίζοντας έτσι μια αιώνια αιτία των πολέμων της Ευρώπης. Παράλληλα, η Ευρώπη και η Αφρική θα τροφοδοτούνταν με απεριόριστη υδροηλεκτρική ενέργεια.
Το όραμα αυτό ενθουσίασε πολλούς, ενώ κορυφαίοι μηχανικοί σχεδίασαν το μεγάλο αυτό φράγμα. Λίγοι εξέφρασαν επιφυλάξεις σχετικά με τις επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει η αποστράγγιση της Μεσογείου σε διάφορες περιοχές του κόσμου, όπως στην Βενετία και τα κανάλια της - ο Σόργκελ είχε υποσχεθεί ότι θα τεθούν σε ισχύ «ειδικά μέτρα» για την αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος.
Παραδόξως, το σχέδιο, το οποίο ονομάστηκε «Atlantropa», ήταν ιδιαίτερα δημοφιλές κατά την διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, μέχρι που εξασθένησε την δεκαετία του 1960.
2. Τα σχέδια της Σοβιετικής Ένωσης για την αλλαγή της φύσης
Από πάντα, οι Ρώσοι ένιωθαν λίγο αδικημένοι όσον αφορά το κλίμα της χώρας του. Όπως το είχε θέσει ο Αμερικανός κλιματολόγος Πολ Ε. Λίντολφ, ο οποίος ήταν ειδικός στη γεωγραφία της Σοβιετικής Ένωσης: «Γενικά, στην χώρα δεν υπάρχει ζέστη».
Έτσι, την δεκαετία του 1950, ο Σοβιετικός μηχανικός Πιότρ Μικαϊλοβιτς Μπορίσοφ πρότεινε ένα σχέδιο για να αντιμετωπίσει αυτό το πρόβλημα. Σύμφωνα με τον ίδιο, το μόνο που χρειαζόταν ήταν να αυξηθεί η θερμοκρασία της Γης κατά μερικούς βαθμούς Κελσίου, το οποίο θα γινόταν μέσω της κατασκευής ενός φράγματος στον Βερίγγειο πορθμό, ώστε να λιώσουν οι παγετώνες της Αρκτικής.
Ήταν ένα τεράστιο έργο, το οποίο άλλοι Σοβιετικοί επιστήμονες υποστήριξαν ότι θα μπορούσε να επιτευχθεί ανοίγοντας μια τρύπα στην υποθαλάσσια οροσειρά Τόμσον-Γουέιβιλ, η οποία βρίσκεται στον βυθό του Ατλαντικού Ωκεανού. Σύμφωνα με εκείνους, η τρύπα θα ανοιγόταν μέσω μιας εκσκαφής, η οποία θα αφαιρούσε 3.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα θαλάσσιου πυθμένα σε βάθος άνω του ενός χιλιομέτρου.
Αυτού του είδους η σκέψη ακολούθησε την αναγγελία του «Μεγάλου Σχεδίου του Στάλιν για τη Μεταμόρφωση της Φύσης» που ανακοινώθηκε τον Οκτώβριο του 1948, το οποίο διερευνούσε διάφορες τεχνικές αλλαγές με σκοπό την τιθάσευση του περιβάλλοντος για την προστασία των γεωργικών εκτάσεων της Σοβιετικής Ένωσης από την ξηρασία και την ερημοποίηση.
Δεκαετίες μετά το θάνατο του Στάλιν, τέτοιες ιδέες εξακολουθούσαν να συζητούνται σοβαρά, αν και οικονομολόγοι διαμαρτύρονταν για το κόστος, με αποτέλεσμα να μην υλοποιηθούν ποτέ.
3. Να βομβαρδίσουμε τον πλανήτη για να τον σώσουμε
Η ανακάλυψη της δύναμης του ατόμου οδήγησε σε μια εποχή ισχυρής αισιοδοξίας όσον αφορά τις δυνατότητες της.
Ο Χάρι Γουέξλερ, ο οποίος ήταν επικεφαλής του τμήματος επιστημονικών υπηρεσιών της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας των ΗΠΑ από τη δεκαετία του 1940 έως το 1962, πίστευε ότι 10 προσεκτικά τοποθετημένες βόμβες υδρογόνου θα μπορούσαν να εξαφανίσουν τους παγετώνες της Αρκτικής, εγκαινιάζοντας μια εποχή... θερμότητας.
Από την πλευρά τους, οι Ρώσοι πίστευαν ότι τα πυρηνικά όπλα ήταν επίσης μια καλή λύση για να αλλάξουν την πορεία των ποταμών. Έτσι, την δεκαετία του 1970, μερικοί Ρώσοι επιστήμονες πυροδότησαν τρεις συσκευές σε μια προσπάθεια να εκτρέψουν ορισμένους ποταμούς που έρεαν προς τα βόρεια. Ωστόσο, έμειναν έκπληκτοι όταν διαπίστωσαν ότι η ανατίναξη τριών ατομικών βομβών δεν έκανε κάποια ιδιαίτερη διαφορά, καθώς κατάφεραν να ανοίξουν μόλις 700 μέτρα στο έδαφος.
Αυτό, σε συνδυασμό με την προφανώς μεγάλη ποσότητα ακτινοβολίας που απελευθερώθηκε στην ατμόσφαιρα, κατέστησε αδύνατη τη συνέχιση του εγχειρήματος.
4. Η δημιουργία ενός δεύτερου φεγγαριού
Λίγες προσπάθειες γεωμηχανικής έχουν προχωρήσει πέρα από το στάδιο του σχεδιασμού, αλλά τη δεκαετία του 1990 το Πρόγραμμα «Ζνάμια» πέτυχε πράγματι τον στόχο του να δημιουργήσει ένα «δεύτερο φεγγάρι» – αν και σε πολύ μικρότερη κλίμακα από ό,τι ήλπιζαν οι επιστήμονες.
Σύμφωνα με εκείνους, η ιδέα ήταν να εκτοξευτούν μερικοί καθρέφτες το διάστημα, που θα έμεναν σε τροχιά πάνω από την Ρωσία, ώστε να αντανακλούν κι άλλο ηλιακό φως στις αρκτικές περιοχές της χώρας. Οι καθρέφτες είχαν τη μορφή ανακλαστικών δορυφόρων, οι οποίοι θα εκτοξεύονταν σε ομάδες ώστε να μπορούν να παρέχουν περισσότερο φως στην Ρωσία -παρατείνοντας σημαντικά τις ώρες της ημέρας, προσφέροντας στους πολίτες επιπλέον ζεστασιά, ενώ θα βοηθούσε και στην εξοικονόμηση της ενέργειας της χώρας.
Η πρώτη ομάδα δορυφόρων που εκτοξεύτηκε παρείχε επιπλέον ηλιακό φως σε μια περιοχή πέντε χιλιομέτρων. Ωστόσο, όταν μια δεύτερη ομάδα δορυφόρων εκτοξεύτηκε στο διάστημα, κόλλησε στον διαστημικό σταθμό «MIR», με αποτέλεσμα εγκαταλειφθεί το πρόγραμμα, καθώς η οικονομία της Ρωσίας δεν το άντεχε.
5. Χτίζοντας νέα... βουνά στην Αυστραλία
Πολλοί θεωρούν ότι η Αυστραλία δεν έχει αρκετά βουνά- και όσα έχει είναι χαμηλά και βρίσκονται στην ανατολική ακτή της χώρας, δημιουργώντας μια στενή πράσινη λωρίδα από την μία πλευρά και μια απέραντη, άγονη ενδοχώρα από την άλλη.
Δεν θα ήταν καλύτερα αν υπήρχαν βουνά και πιο δυτικά; Αυτό πίστευε ο συγγραφέας Λόρι Χόγκαν, ο οποίος το 1979 δημοσίευσε το βιβλίο «Man Made Mountain», στο οποίο υποστήριζε την ιδέα της δημιουργία μιας δεύτερης οροσειράς, αυτή τη φορά κατά μήκος των συνόρων της Δυτικής Αυστραλίας. Η νέα οροσειρά θα είχε μήκος 2.000 χλμ., ύψος 4 χλμ. και πλάτος 10 χλμ. Στις πλαγιές της θα δημιουργούνταν 49 μεγάλες πόλεις, καθώς και 180.000 ιχθυοκαλλιέργειες.
Όταν το βιβλίο δεν έγινε best-seller, ο Χόγκαν ίδρυσε ένα πολιτικό κόμμα, το οποίο ονόμασε «Engineered Australia Plan», και κατέβηκε στις ομοσπονδιακές εκλογές της Αυστραλίας του 1983.
Ειδικοί που ανέλυσαν το σχέδιο του Χόγκαν συνειδητοποίησαν ότι θα αποτελούσε ένα ιδιαίτερα δύσκολο εγχείρημα, καθώς θα απαιτούσε τη μετακίνηση ενός τεράστιου όγκου βράχων -μεγαλύτερο από ό,τι έχει μετακινήσει η ανθρωπότητα σε ολόκληρη την ιστορία της.
Έτσι, τόσο το βιβλίο όσο και το κόμμα του απέτυχαν παταγωδώς.
Αυτές οι πέντε ιδέες αποτελούν μόνο την κορυφή του παγόβουνου της γεωμηχανικής, σχολιάζει ο Guardian. Κατά τη διάρκεια της ιστορίας έχουν καταβληθεί σοβαρές προσπάθειες για την αύξηση των βροχοπτώσεων, τον έλεγχο της πορείας των τυφώνων και τη χρήση των καιρικών συνθηκών για τη νίκη σε πολέμους, όλες χωρίς αποτέλεσμα.
Πηγή: newsbomb.gr
