Η NASA ετοιμάζεται να εκτοξεύσει το νέο εμβληματικό διαστημικό της τηλεσκόπιο, το Nancy Grace Roman, το οποίο θα χρησιμοποιηθεί για τη μελέτη δύο αινιγματικών συστατικών του Σύμπαντος, της σκοτεινής ενέργειας και της σκοτεινής ύλης. Παράλληλα θα δοκιμάσει τη θεωρία της γενικής σχετικότητας σε τεράστιες κλίμακες και θα αναζητήσει πλανήτες πέρα από το Ηλιακό Σύστημα.
Το Nancy Grace Roman, μια αποστολή που κόστισε γύρω στα 4 δισ. δολάρια, προγραμματίζεται να εκτοξευτεί την Κυριακή από το Διαστημικό Κέντρο Κένεντι στη Φλόριντα, τοποθετημένο στην κορυφή πύραυλου Falcon Heavy της SpaceX. Σύμφωνα με αξιωματούχους της NASA, η εκτόξευση θα πραγματοποιηθεί εννέα μήνες νωρίτερα από το αρχικό χρονοδιάγραμμα.
Το Roman, σχεδιασμένο να βλέπει στο υπέρυθρο τμήμα του φάσματος, θα προσφέρει την ίδια ευκρίνεια με το Hubble αλλά θα έχει 100 φορές μεγαλύτερο οπτικό πεδίο.
Το κάτοπτρο των 2,4 μέτρων είχε αρχικά σχεδιαστεί για κατασκοπευτικό δορυφόρο, τελικά όμως παραχωρήθηκ στη NASA.
«Το κύριο όργανο του Roman συνδυάζει τις εξαιρετικές επιδόσεις και την υψηλή ευαισθησία με τη δυνατότητα να εξετάζει γρήγορα και αποτελεσματικά μεγάλες περιοχές του ουρανού», δήλωσε στους δημοσιογράφους η Τζούλι ΜακΈνερι, επικεφαλής επιστήμονας της αποστολής στο Κέντρο Διαστημικών Πτήσεων Γκόνταρντ της NASA στο Μέριλαντ.
«Η τεράστιες δυνατότητες του Roman θα μας επιτρέψουν να ανακαλύψουμε το παράξενο, το σπάνιο και το ασυνήθιστο» είπε η ερευνήτρια.
Η ερευνητική αποστολή διαρκέσει περισσότερο από έναν χρόνο. «Θα περιλαμβάνει περισσότερους από δύο δισεκατομμύρια γαλαξίες και θα μας επιτρέψει να μελετήσουμε πώς αναπτύχθηκαν και εξελίχθηκαν οι δομές του Σύμπαντος— τα άστρα, οι γαλαξίες και τα σμήνη γαλαξιών. Θα μετρήσουμε επίσης πώς το Σύμπαν διεστάλη με την πάροδο του χρόνου. Και αυτά είναι τα κλειδιά που θα μας επιτρέψουν να αποκαλύψουμε τη θεμελιώδη φύση της σκοτεινής ύλης και της σκοτεινής ενέργειας, καθώς και του ίδιου του ιστού του Σύμπαντος», δήλωσε η ΜακΈνερι.
Το Σύμπαν συνεχίζει να διαστέλλεται από τη γέννησή του με τη Μεγάλη Έκρηξη πριν από 13,8 δισεκατομμύρια χρόνια. Το 1998 οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι η διαστολή αυτή στην επιταχύνεται, με μια αόρατη δύναμη, την οποία ονόμασαν σκοτεινή ενέργεια, να θεωρείται η πιθανότερη εξήγηση.
Ένα άλλο μυστήριο που θα εξετάσει το Roman είναι η σκοτεινή ύλη, ένα υποθετικό συστατικό του Σύμπαντος που εξηγεί την ταχύτητα περιστροφής των γαλαξιών και πιστεύεται ότι έπαιξε κρίσιμο ρόλο στον σχηματισμό τους.
Ενώ η κανονική ύλη αντιστοιχεί μόλις στο 5% του περιεχομένου του Σύμπαντος σε ύλη και ενέργεια, η σκοτεινή ύλη πιστεύεται ότι αντιστοιχεί στο 27% και η σκοτεινή ενέργεια στο 68%.
«Τα βασικά ερωτήματα είναι: Είναι η σκοτεινή ενέργεια απλώς μια ιδιότητα του κενού χώρου που παραμένει σταθερή με την πάροδο του χρόνου, ή εξελίσσεται με τον χρόνο;» δήλωσε στο Reuters ο κοσμολόγος Μουσταφά Ισάκ του Πανεπιστημίου του Τέξας στο Ντάλας, μέλος της επιστημονικής ομάδας του Roman.
«Τα πρόσφατα αποτελέσματα της συνεργασίας DESI παρέχουν δελεαστικές ενδείξεις ότι η σκοτεινή ενέργεια εξελίσσεται με την πάροδο του χρόνου χρόνο. Αντί για αυτό, η παρατηρούμενη επιτάχυνση ενδέχεται να υποδεικνύει ότι η θεωρία μας για τη βαρύτητα χρειάζεται τροποποίηση στις μεγαλύτερες κλίμακες. Η απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους στόχους της σύγχρονης κοσμολογίας», είπε ο Ισάκ.
Γενική σχετικότητα και εξωπλανήτες
Ο φερμανός φυσικός Άλμπερτ Αϊνστάιν παρουσίασε το 1915 τη θεωρία της γενικής σχετικότητας, η οποία εξηγεί τη βαρύτητα και αποτελεί θεμέλιο της σύγχρονης Φυσικής.
Το Roman θα χαρτογραφήσει τον τρόπο με τον οποίο συγκεντρώνονται οι γαλαξίες και τον τρόπο με τον οποίο η ύλη καμπυλώνει το φως μέσω ενός φαινομένου που ονομάζεται βαρυτικός φακός.
«Οι μετρήσεις αυτές μάς επιτρέπουν να ελέγξουμε αν η θεωρία του Αϊνστάιν εξακολουθεί να ισχύει σε κλίμακες δισεκατομμυρίων ετών φωτός ή αν απαιτούνται τροποποιήσεις στη θεωρία της βαρύτητας», δήλωσε ο Ισάκ. «Αυτό είναι σημαντικό επειδή αφορά ένα από τα θεμελιωδέστερα ερωτήματα της Φυσικής: ποιος νόμος διέπει το Σύμπαν στις μεγαλύτερες κλίμακες;»
Μέχρι σήμερα έχουν ανακαλυφθεί περισσότεροι από 6.350 εξωπλανήτες** —πλανήτες που βρίσκονται εκτός του Ηλιακού Συστήματος— καθώς οι επιστήμονες αναζητούν ενδείξεις για ζωή πέρα από τη Γη.
Το Roman θα πραγματοποιήσει μία από τις πιο ολοκληρωμένες αναζητήσεις εξωπλανητών μέχρι σήμερα. Αναμένεται να ανακαλύψει χιλιάδες νέους εξωπλανήτες και να προσφέρει την πρώτη στατιστική απογραφή πλανητικών συστημάτων που μοιάζουν με το δικό μας.
Μετά την εκτόξευση και την αποδέσμευσή του από τον πύραυλο, το τηλεσκόπιο θα κατευθυνθεί προς μια περιοχή που ονομάζεται Σημείο Λαγκράνζ 2, περίπου 1,6 εκατομμύρια χιλιόμετρα, την περιοχή όπου βρίσκεται και το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb.
Η αποστολή του Roman θα διαρκέσει πέντε χρόνια, αν και θα μπορούσε να παραταθεί εφόσον υπάρχει καύσιμο.΄
Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ προσπάθησε τόσο κατά την πρώτη όσο και κατά τη δεύτερη θητεία του να μειώσει ή να καταργήσει τη χρηματοδότηση του Roman, όμως το Κογκρέσο τη διατήρησε.
Το τηλεσκόπιο πήρε το όνομά του από τη Νάνσι Γκρέις Ρόμαν, την πρώτη επικεφαλής αστρονόμο της NASA, η οποία πέθανε το 2018 σε ηλικία 93 ετών.
Πηγή: in.gr
