Η ευρωπαϊκή διαστημική αποστολή Hera πέτυχε ένα σημαντικό ορόσημο, καθώς κατέγραψε για πρώτη φορά καθαρές εικόνες των δύο αστεροειδών, Δίδυμου και Δίμορφου, διακρίνοντάς τους ως δύο ξεχωριστά ουράνια σώματα.
Η φωτογραφία λήφθηκε στις 18 Οκτωβρίου, όταν το διαστημικό σκάφος βρισκόταν σε απόσταση περίπου 1.280 χιλιομέτρων από το ζεύγος των αστεροειδών, το οποίο απέχει σήμερα περίπου 197 εκατομμύρια χιλιόμετρα από τη Γη. Για την καταγραφή χρησιμοποιήθηκε η ασπρόμαυρη κάμερα Asteroid Framing Camera που διαθέτει το Hera.
Το ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο της νέας εικόνας είναι ότι ο μικρότερος αστεροειδής, Δίμορφος, εμφανίζεται πλέον ξεχωριστά από τον μεγαλύτερο συνοδό του. Αν και στην αρχική λήψη καταλαμβάνει μόλις ένα εικονοστοιχείο, η διάκρισή του αποτελεί σημαντική επιτυχία για την αποστολή.
Όπως εξηγεί ο Michael Kueppers, πριν από τη συγκεκριμένη παρατήρηση το σύστημα των δύο αστεροειδών εμφανιζόταν ως ένα ενιαίο φωτεινό σημείο. Τώρα, για πρώτη φορά, το Hera καταγράφει ξεχωριστά τα δύο σώματα.
Ελεγχόμενη προσέγγιση στο ζεύγος των αστεροειδών
Η πρώτη αυτή εικόνα αποτελεί συνέχεια μιας σειράς επιτυχημένων ελιγμών που πραγματοποίησε το Hera στις αρχές Οκτωβρίου, προκειμένου να μειώσει την ταχύτητά του και να προσεγγίσει με ασφάλεια τον προορισμό του.
Το διαστημόπλοιο ενεργοποίησε δύο φορές τους προωθητήρες του, με χρονική απόσταση μίας εβδομάδας μεταξύ των ελιγμών. Με αυτόν τον τρόπο περιόρισε τη σχετική ταχύτητά του ως προς τους αστεροειδείς στα μόλις 20 μέτρα ανά δευτερόλεπτο, επιτρέποντας στους υπεύθυνους της αποστολής να ελέγχουν με ακρίβεια την τελική προσέγγιση.
Παρά το μικρό μέγεθος με το οποίο εμφανίζονται στις πρώτες εικόνες, οι δύο αστεροειδείς είναι αρκετά μεγάλοι. Ο Δίμορφος έχει διάμετρο περίπου 151 μέτρα, μέγεθος αντίστοιχο με εκείνο της Μεγάλης Πυραμίδας της Γκίζας. Ο μεγαλύτερος σύντροφός του, ο Δίδυμος, έχει διάμετρο περίπου 780 μέτρα.
Ο Δίμορφος περιφέρεται γύρω από τον Δίδυμο σε μέση απόσταση περίπου 1,15 χιλιομέτρων, κινούμενος με ταχύτητα περίπου 18 εκατοστών το δευτερόλεπτο.
«Για πρώτη φορά βλέπουμε μέσα από τα μάτια του ίδιου του Hera το διπλό σύστημα αστεροειδών για το οποίο σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε η αποστολή», επισημαίνει ο διευθυντής της αποστολής, Ian Carnelli.
Καθώς το διαστημόπλοιο θα πλησιάζει περισσότερο, οι εικόνες θα αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη ευκρίνεια. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της αποστολής, οι πρώτες λεπτομερείς φωτογραφίες του Δίμορφου αναμένονται στις 25 Νοεμβρίου.
Η ιστορική πρόσκρουση της NASA και τα ερωτήματα που παραμένουν αναπάντητα
Η αποστολή Hera έχει ως βασικό στόχο να μελετήσει τις συνέπειες ενός από τα σημαντικότερα πειράματα πλανητικής άμυνας που έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα.
Στις 26 Σεπτεμβρίου 2022, το διαστημικό σκάφος DART (Double Asteroid Redirection Test) της NASA προσέκρουσε σκόπιμα στον Δίμορφο, αναπτύσσοντας ταχύτητα περίπου 6,1 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο.
Η σύγκρουση προκάλεσε την εκτόξευση τεράστιων ποσοτήτων υλικού, με τα συντρίμμια να εκτείνονται σε απόσταση έως και 10.000 χιλιομέτρων στο διάστημα. Παράλληλα, η περίοδος περιφοράς του Δίμορφου γύρω από τον Δίδυμο μειώθηκε κατά περίπου 33 λεπτά.
Το πείραμα απέδειξε ότι η ανθρωπότητα διαθέτει πλέον τη δυνατότητα να επηρεάζει σκόπιμα την κίνηση ενός αστεροειδούς μέσω μιας ελεγχόμενης διαστημικής πρόσκρουσης. Πρόκειται για μια εξέλιξη με τεράστια σημασία, καθώς η ίδια τεχνική θα μπορούσε στο μέλλον να αξιοποιηθεί για την αποτροπή ενδεχόμενης σύγκρουσης επικίνδυνων αστεροειδών με τη Γη.
Ωστόσο, τα αποτελέσματα της αποστολής DART δημιούργησαν νέα επιστημονικά ερωτήματα. Η μεταβολή της τροχιάς του Δίμορφου ήταν πολύ μεγαλύτερη από εκείνη που προέβλεπαν οι αρχικές προσομοιώσεις των επιστημόνων.
Το γεγονός αυτό υποδηλώνει ότι η σύσταση και η εσωτερική δομή του αστεροειδούς, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο αντέδρασε στην πρόσκρουση, ενδέχεται να έπαιξαν καθοριστικό ρόλο.
Μέχρι σήμερα, οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν με ακρίβεια εάν η σύγκρουση δημιούργησε έναν κρατήρα στην επιφάνεια του Δίμορφου ή εάν άλλαξε σημαντικά το συνολικό του σχήμα. Επίσης, χρειάζονται λεπτομερέστερα δεδομένα για τη μάζα, τη σύσταση και την εσωτερική του δομή.
Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα είναι απαραίτητες, ώστε η μέθοδος της κινητικής πρόσκρουσης (kinetic impact) να εξελιχθεί σε μια αξιόπιστη και αποτελεσματική τεχνολογία πλανητικής άμυνας.
Το Hera αναλαμβάνει να αποκαλύψει τι πραγματικά συνέβη
Τους επόμενους μήνες, το Hera θα πραγματοποιήσει μια λεπτομερή έρευνα στο σημείο της πρόσκρουσης, επιχειρώντας να ανασυνθέσει όσα συνέβησαν κατά τη σύγκρουση του 2022.
Για τον σκοπό αυτό, το διαστημόπλοιο διαθέτει μια σειρά από εξειδικευμένα επιστημονικά όργανα, τα οποία θα εξετάσουν τόσο την επιφάνεια του αστεροειδούς όσο και το περιβάλλον γύρω του.
Παράλληλα, θα απελευθερώσει δύο μικρούς δορυφόρους τύπου CubeSat, περίπου στο μέγεθος ενός κουτιού παπουτσιών. Οι μικροί αυτοί δορυφόροι θα πραγματοποιήσουν συμπληρωματικές παρατηρήσεις από πολύ μικρότερες αποστάσεις, προσφέροντας ακόμη πιο λεπτομερή δεδομένα.
Η αποστολή αναμένεται να περιλαμβάνει και επιχειρήσεις προσεδάφισης, διευρύνοντας τις δυνατότητες άμεσης μελέτης του αστεροειδούς.
Τα δεδομένα που θα συγκεντρωθούν θα βοηθήσουν τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα πώς αντιδρούν οι αστεροειδείς σε συγκρούσεις υψηλής ταχύτητας και να βελτιώσουν τα μοντέλα πρόβλεψης για μελλοντικές προσπάθειες εκτροπής επικίνδυνων ουράνιων σωμάτων.
Η αποστολή Hera φέρνει την πλανητική άμυνα πιο κοντά στο κοινό
Όσοι ενδιαφέρονται να παρακολουθούν την πορεία της αποστολής μπορούν να αξιοποιήσουν το Hera Space Companion, μια διαδραστική ψηφιακή πλατφόρμα που έχει αναπτυχθεί με στόχο να φέρει το κοινό πιο κοντά στην πρώτη αποστολή πλανητικής άμυνας της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας.
Μέσα από αυτή την πρωτοβουλία, η ESA επιδιώκει να κάνει πιο προσιτή την επιστημονική γνώση γύρω από την αποστολή και να εξηγήσει τη σημασία της για το μέλλον της προστασίας του πλανήτη μας.
Το πείραμα DART απέδειξε ότι μπορούμε να αλλάξουμε την πορεία ενός αστεροειδούς. Τώρα, το Hera καλείται να εξηγήσει πώς και γιατί συνέβη αυτό, φέρνοντας την επιστήμη ένα βήμα πιο κοντά στην ανάπτυξη αποτελεσματικών μεθόδων προστασίας της Γης από ενδεχόμενες απειλές του διαστήματος.
Πηγή: newsbomb.gr
