...όχι όμως και για να γεφυρωθούν οι μεγάλες διαφορές ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Ρωσία και την Κίνα. Η πρωτοφανής τριμερής συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν και τον Σι Τζινπίνγκ, στη Σενζέν της Κίνας, ολοκληρώθηκε χωρίς σημαντικές συμφωνίες, αλλά με τους τρεις ηγέτες να επιδιώκουν διαφορετικά πολιτικά και διπλωματικά οφέλη.
Όπως αναλύει το CNNi, οι προσδοκίες για ουσιαστικές διπλωματικές εξελίξεις ήταν εξαρχής περιορισμένες. Άλλωστε, όπως είχαν παραδεχθεί Αμερικανοί αξιωματούχοι πριν από τη σύνοδο, μια μεγάλη συμφωνία ήταν μάλλον απίθανη.
Αυτό, ωστόσο, δεν ήταν απαραίτητα το ζητούμενο. Η ίδια η πραγματοποίηση της συνάντησης αποτέλεσε το σημαντικότερο αποτέλεσμα. Καθισμένοι γύρω από ένα στρογγυλό τραπέζι σε κρατικό ξενώνα στα περίχωρα της Σενζέν, οι τρεις ηγέτες μίλησαν για την ευθύνη των μεγάλων δυνάμεων να διαχειριστούν τις διεθνείς προκλήσεις.
«Η ιστορία μάς διδάσκει ότι όταν οι μεγάλες δυνάμεις βρίσκονται σε ειρήνη, ο κόσμος είναι ασφαλής. Όταν συγκρούονται, ο κόσμος βυθίζεται στο χάος», δήλωσε ο Σι Τζινπίνγκ κατά την έναρξη των συνομιλιών.
Για τον Πούτιν, η συνάντηση αποτέλεσε μια ευκαιρία επιστροφής στην κορυφαία διεθνή διπλωματική σκηνή, σχεδόν πέντε χρόνια μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Για τον Σι, ήταν μια ευκαιρία να αναδείξει την Κίνα σε δύναμη που μπορεί να φέρνει στο ίδιο τραπέζι τους σημαντικότερους παγκόσμιους ηγέτες.
Όσο για τον Τραμπ, ο οποίος βρίσκεται αντιμέτωπος με τις πολιτικές συνέπειες των πρόσφατων ενδιάμεσων εκλογών, η σύνοδος προσέφερε τη δυνατότητα να εμφανιστεί ως κεντρικός παράγοντας των διεθνών εξελίξεων.
Το CNNi ξεχωρίζει πέντε βασικά συμπεράσματα από τη συνάντηση.
1. Μια ιστορική συνάντηση χωρίς ιστορικές συμφωνίες
Το πρώτο ερώτημα είναι ποιος ήταν τελικά ο σκοπός της τριμερούς συνόδου.
Τα 81 λεπτά των συνομιλιών ήταν ελάχιστα για να αντιμετωπιστούν οι μεγάλες διαφωνίες των τριών χωρών σχετικά με τους πολέμους, την οικονομία, τα πυρηνικά όπλα και την τεχνολογία.
Οι στόχοι των ηγετών, άλλωστε, διέφεραν σημαντικά.
Σύμφωνα με το CNNi, η αρχική πρόταση για τη συνάντηση προήλθε από τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος επιθυμούσε να συζητήσει το ουκρανικό ζήτημα χωρίς την παρουσία εκπροσώπων του Κιέβου. Η προοπτική αυτή προκάλεσε έντονη ανησυχία στην Ουκρανία, επαναφέροντας συγκρίσεις με τη Διάσκεψη της Γιάλτας το 1945, όταν οι μεγάλες δυνάμεις διαμόρφωσαν τις μεταπολεμικές σφαίρες επιρροής.
Αρχικά, Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστήριζαν ότι η Ουκρανία δεν θα περιλαμβανόταν στην ατζέντα. Ο Τραμπ, ωστόσο, δήλωσε αργότερα ότι σκόπευε να θέσει το ζήτημα. Για τον Αμερικανό πρόεδρο, μεγαλύτερη σημασία είχε η συζήτηση για τον έλεγχο των πυρηνικών εξοπλισμών.
Ο Τραμπ επιθυμεί μια νέα συμφωνία με τη Μόσχα και το Πεκίνο, αναγνωρίζοντας πάντως τις δυσκολίες ενός τέτοιου εγχειρήματος.
Η Κίνα εμφανίζεται απρόθυμη να συμμετάσχει σε μια συμφωνία με δύο χώρες που διαθέτουν πυρηνικά οπλοστάσια πολλαπλάσια του δικού της.
2. Η προσωπική διπλωματία και οι «φίλοι» του Τραμπ
Η εικόνα των τριών ηγετών γύρω από το ίδιο τραπέζι ήταν από μόνη της ένα σημαντικό διπλωματικό γεγονός.
«Γράφουμε πραγματικά ιστορία», δήλωσε ο Τραμπ, προσθέτοντας ότι οι τρεις τους έχουν πολλά να συζητήσουν.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επενδύσει ιδιαίτερα στις προσωπικές σχέσεις του τόσο με τον Πούτιν όσο και με τον Σι κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του, θεωρώντας ότι η απευθείας επικοινωνία μπορεί να συμβάλει στην επίλυση των γεωπολιτικών διαφορών.
Μάλιστα, πριν από την τριμερή, είχε αποκαλέσει και τους δύο «φίλους».
«Νομίζω ότι όσο εσύ κι εγώ βρισκόμαστε στην εξουσία, δεν θα έχουμε ποτέ πρόβλημα», είπε χαρακτηριστικά στον Κινέζο πρόεδρο.
Ωστόσο, όπως παρατηρεί το CNNi, αυτή η προσωπική διπλωματία δεν έχει αποδώσει μέχρι στιγμής σημαντικά αποτελέσματα.
Η συνάντηση του Τραμπ με τον Πούτιν στην Αλάσκα, τον Αύγουστο του 2025, δεν οδήγησε στον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, ενώ οι εμπορικές διαφορές και οι περιορισμοί στις εξαγωγές σπάνιων γαιών εξακολουθούν να επιβαρύνουν τις αμερικανοκινεζικές σχέσεις.
Την ίδια στιγμή, η σχέση Μόσχας και Πεκίνου παραμένει ιδιαίτερα στενή. Οι δύο ηγέτες έχουν συναντηθεί δεκάδες φορές, ενώ τα κινεζικά κρατικά μέσα περιέγραψαν τη συνεργασία τους ως σταθερή παρά τις διεθνείς αναταράξεις. Πίσω από αυτή τη σχέση βρίσκεται και η κοινή αντίληψη ότι η παγκόσμια ισορροπία ισχύος μεταβάλλεται, με την Ανατολή να ενισχύεται και τη δυτική κυριαρχία να υποχωρεί.
3. Δύο πόλεμοι που δοκιμάζουν τον Τραμπ και τον Πούτιν
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία της συνόδου είναι ότι δύο από τους τρεις συμμετέχοντες βρίσκονται αντιμέτωποι με πολέμους που διαρκούν περισσότερο από όσο αρχικά υπολόγιζαν.
Ο Ντόναλντ Τραμπ με τον πόλεμο στο Ιράν και ο Βλαντίμιρ Πούτιν με τη συνεχιζόμενη εισβολή στην Ουκρανία, η οποία ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2022.
Και οι δύο συγκρούσεις έχουν προκαλέσει σημαντική κατανάλωση στρατιωτικών πόρων, αυξήσεις στις διεθνείς τιμές και σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις.
Για τον Σι Τζινπίνγκ, οι πόλεμοι αυτοί αποτελούν παράγοντες αστάθειας που επηρεάζουν την παγκόσμια οικονομία.
Σύμφωνα με το CNNi, ο Τραμπ επιθυμούσε να συζητήσει και τις δύο συγκρούσεις με τους συνομιλητές του, οι οποίοι διατηρούν σχέσεις με την Τεχεράνη. Ωστόσο, δεν έχει ασκήσει ουσιαστική πίεση στη Μόσχα ή στο Πεκίνο για να διακόψουν τη συνεργασία τους με το Ιράν.
Αντιθέτως, η χαλάρωση των αμερικανικών κυρώσεων στο ρωσικό ντίζελ, με στόχο τη συγκράτηση των τιμών που αυξήθηκαν λόγω του πολέμου στο Ιράν, επέτρεψε εμμέσως στη Ρωσία να αποκομίσει οικονομικά οφέλη.
Ο πόλεμος στο Ιράν, ο οποίος ξεκίνησε με αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα τον Φεβρουάριο του 2026 και τον οποίο ο Τραμπ είχε αρχικά εκτιμήσει ότι θα ολοκληρωνόταν μέσα σε έξι εβδομάδες, έχει εξελιχθεί σε σημαντικό πολιτικό πρόβλημα για τον ίδιο. Η σύγκρουση είναι ιδιαίτερα αντιδημοφιλής στις ΗΠΑ και, σύμφωνα με τον ίδιο τον πρόεδρο, συνέβαλε στις μεγάλες απώλειες των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου. Παράλληλα, ο Τραμπ εξετάζει στρατιωτικές επιλογές για την επανέναρξη μιας εντατικής εκστρατείας βομβαρδισμών.
Στην Ουκρανία, η προεκλογική του υπόσχεση ότι θα τερμάτιζε τον πόλεμο μέσα σε 24 ώρες από την ανάληψη των καθηκόντων του, τον Ιανουάριο του 2025, παραμένει ανεκπλήρωτη σχεδόν 22 μήνες αργότερα.
Το κατά πόσο η συνάντηση με τον Πούτιν και τον Σι μπορεί να συμβάλει στον τερματισμό των δύο πολέμων παραμένει αβέβαιο, ιδιαίτερα από τη στιγμή που ούτε η Ουκρανία ούτε το Ιράν συμμετείχαν στις συνομιλίες.
4. Η μάχη για την κυριαρχία στην Τεχνητή Νοημοσύνη
Πέρα από τους πολέμους, η τεχνολογία αποτέλεσε ακόμη ένα σημαντικό πεδίο αντιπαράθεσης.
Η επίσκεψη του Τραμπ στη Σενζέν, ένα από τα σημαντικότερα τεχνολογικά κέντρα της Κίνας, πραγματοποιήθηκε στη σκιά της υπόθεσης του πρώην επικεφαλής της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ, και ενός φερόμενου συνεργάτη των κινεζικών υπηρεσιών πληροφοριών.
Παράλληλα, διαδοχικές τεχνικές δυσλειτουργίες στις Ηνωμένες Πολιτείες, ορισμένες από τις οποίες συνδέθηκαν με αναβαθμίσεις συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης, ενίσχυσαν τον προβληματισμό για τις προκλήσεις της νέας τεχνολογίας.
Στο εσωτερικό της αμερικανικής κυβέρνησης υπάρχουν σημαντικές διαφωνίες για το κατά πόσο θα πρέπει να περιοριστούν οι εξαγωγές προηγμένων μικροκυκλωμάτων Τεχνητής Νοημοσύνης προς την Κίνα. Ορισμένοι αξιωματούχοι υποστηρίζουν αυστηρότερους περιορισμούς, προκειμένου να εμποδιστεί η πρόσβαση του Πεκίνου στην πιο προηγμένη αμερικανική τεχνολογία.
Ο Τραμπ, ωστόσο, εμφανίζεται επιφυλακτικός απέναντι σε μέτρα που θα μπορούσαν να περιορίσουν την ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης.
«Δεν θέλουμε να κάνουμε τίποτα που θα καταστρέψει τις τεράστιες δυνατότητες αυτής της τεχνολογίας», δήλωσε, εκφράζοντας την αντίθεσή του σε μορφές παγκόσμιας ρύθμισης.
Αναγνώρισε πάντως ότι η τεχνολογία ενέχει κινδύνους, οι οποίοι απαιτούν προσεκτική διαχείριση.
5. Ο Σι Τζινπίνγκ στο επίκεντρο της διπλωματικής σκηνής
Το πέμπτο συμπέρασμα του CNNi αφορά τον ρόλο της Κίνας και τον τρόπο με τον οποίο το Πεκίνο αξιοποίησε τη συνάντηση.
Για τον Σι Τζινπίνγκ, η φιλοξενία μιας πρωτοφανούς τριμερούς συνόδου αποτέλεσε ευκαιρία να παρουσιάσει την Κίνα ως ισότιμη διπλωματική δύναμη με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η θερμή υποδοχή του Τραμπ στο αεροδρόμιο και οι προσωπικές κινήσεις εγκαρδιότητας προς τον Αμερικανό πρόεδρο δεν ήταν τυχαίες.
Σύμφωνα με την ανάλυση του CNNi, το Πεκίνο επιδίωξε να αξιοποιήσει τη θετική στάση του Τραμπ σε μια περίοδο κατά την οποία ενισχύονται οι πιέσεις στην Ουάσιγκτον για αυστηρότερους περιορισμούς στην πρόσβαση της Κίνας στην αμερικανική τεχνολογία.
Η συγκυρία έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου έχουν ήδη αλλάξει τους πολιτικούς συσχετισμούς στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ ο Τραμπ πλησιάζει στο δεύτερο μισό της δεύτερης προεδρικής θητείας του.
Την ίδια στιγμή, η απουσία συγκεκριμένων συμφωνιών δεν αποτέλεσε απαραίτητα πρόβλημα για το Πεκίνο. Ο Σι δεν επιθυμούσε να δημιουργηθεί η εντύπωση μιας νέας Γιάλτας, στην οποία οι μεγάλες δυνάμεις θα αποφάσιζαν για το μέλλον της Ουκρανίας χωρίς τη συμμετοχή της. Μια τέτοια εικόνα θα ερχόταν σε αντίθεση με τη διακηρυγμένη κινεζική θέση υπέρ της πολυμερούς διπλωματίας.
Αντίθετα, ο Κινέζος πρόεδρος κατάφερε να εμφανιστεί ως οικοδεσπότης μιας συνάντησης κορυφής, χωρίς να αναλάβει περίπλοκες δεσμεύσεις.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά πρόσθετη σημασία ενόψει της κρίσιμης συνεδρίασης του Κομμουνιστικού Κόμματος το 2027, κατά την οποία αναμένεται να επιδιώξει την εδραίωση μιας τέταρτης θητείας στην ηγεσία της Κίνας.
Το βασικό συμπέρασμα της συνόδου, σύμφωνα με το CNNi, είναι ότι οι τρεις ηγέτες πέτυχαν να προβάλουν τη διεθνή ισχύ τους, χωρίς να επιλύσουν τις διαφορές που τους χωρίζουν.
Για τον Τραμπ, η συνάντηση αποτέλεσε επίδειξη προσωπικής διπλωματίας. Για τον Πούτιν, ευκαιρία επανεμφάνισης στο υψηλότερο επίπεδο της διεθνούς πολιτικής. Και για τον Σι, μια εικόνα της Κίνας ως δύναμης που μπορεί να διαμορφώνει το πλαίσιο του παγκόσμιου διαλόγου.
Το εάν αυτά τα 81 λεπτά θα αποτελέσουν την αφετηρία ουσιαστικών εξελίξεων ή θα μείνουν στην ιστορία ως μια εντυπωσιακή φωτογραφία των τριών ισχυρών ηγετών, παραμένει ανοιχτό.
Πηγή: cnn.gr
































