...καθώς η ηθοποιός φόρεσε σκουλαρίκια κατασκευασμένα από αρχαία περσικά χρυσά αντικείμενα ηλικίας σχεδόν 2.700 ετών. Αρχαιολόγοι και ιστορικοί τέχνης κάνουν λόγο για υποβάθμιση της πολιτιστικής κληρονομιάς, ενώ οι ιδιοκτήτες των κοσμημάτων υπερασπίζονται την επιλογή ως φόρο τιμής στην τέχνη της αρχαίας Περσίας.
Νέο κύμα αντιδράσεων συνοδεύει την κινηματογραφική Οδύσσεια του Κρίστοφερ Νόλαν, αυτή τη φορά όχι για την ίδια την ταινία, αλλά για την εμφάνιση της Zendaya στην ευρωπαϊκή περιοδεία προώθησής της.
Η ηθοποιός, η οποία ενσαρκώνει τη θεά Αθηνά στο κινηματογραφικό έπος, εμφανίστηκε σε φωτογράφιση στο Λονδίνο φορώντας ένα ζευγάρι σκουλαρίκια που είχαν κατασκευαστεί από αυθεντικά περσικά χρυσά αντικείμενα του 700 π.Χ., προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από αρχαιολόγους και ειδικούς στην πολιτιστική κληρονομιά.
Κοσμήματα από λεηλατημένους αρχαιολογικούς θησαυρούς
Τα σκουλαρίκια ανήκουν στη λονδρέζικη γκαλερί και εταιρεία εμπορίας αρχαιοτήτων Barron London, η οποία ειδικεύεται στη διαχείριση και διάθεση ιστορικών αντικειμένων μεγάλης αξίας.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της εταιρείας, τα χρυσά στοιχεία των κοσμημάτων προέρχονται από τον περίφημο θησαυρό του Ziwiye, ο οποίος ανακαλύφθηκε στο βορειοδυτικό Ιράν στα τέλη της δεκαετίας του 1940. Ο θησαυρός λεηλατήθηκε από βοσκούς και μεγάλο μέρος των αντικειμένων του κατέληξε τη δεκαετία του 1960 στη διεθνή αγορά αρχαιοτήτων, διασκορπισμένο σήμερα σε μουσεία και ιδιωτικές συλλογές ανά τον κόσμο.
«Η πολιτιστική κληρονομιά δεν είναι αξεσουάρ»
Η εμφάνιση της Zendaya προκάλεσε την έντονη αντίδραση της Ιρανοαμερικανίδας ιστορικού τέχνης και καθηγήτριας του Courtauld Institute, Σουσάν Μπαμπαγιέ, η οποία χαρακτήρισε «σοκαριστικό» το γεγονός ότι κανείς δεν θεώρησε προβληματική τη χρήση τόσο σημαντικών αρχαιολογικών αντικειμένων ως κοσμημάτων για μια κινηματογραφική εκδήλωση.
Όπως υποστήριξε, τα συγκεκριμένα αντικείμενα πιθανότατα είχαν ιδιαίτερη πνευματική και τελετουργική σημασία στην αρχαιότητα και δεν θα έπρεπε να αντιμετωπίζονται ως απλά αξεσουάρ μόδας.
«Πρόκειται για ανθρώπινη και παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά, όχι για κοσμήματα που φοριούνται στο κόκκινο χαλί», ανέφερε χαρακτηριστικά, εκφράζοντας την άποψη ότι έτσι απογυμνώνονται από το ιστορικό και πολιτισμικό τους νόημα.
Η συζήτηση ξεπέρασε τη Zendaya
Η αρχαιολόγος και δημιουργός περιεχομένου Ανέλιζ Μπάερ εκτίμησε ότι η ουσία της υπόθεσης δεν αφορά τόσο την ίδια τη Zendaya, όσο την προέλευση των αντικειμένων.
Όπως σημείωσε, το βασικό ηθικό ζήτημα είναι ότι τα σκουλαρίκια κατασκευάστηκαν από αρχαιότητες που προέρχονται από λεηλατημένο αρχαιολογικό υλικό. Ωστόσο, η εμφάνιση μιας από τις μεγαλύτερες σταρ του Χόλιγουντ σε μια διεθνή πρεμιέρα έφερε το θέμα στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.
Η απάντηση της γκαλερί
Η Barron London απέρριψε τις επικρίσεις, υποστηρίζοντας ότι τα αντικείμενα συνοδεύονται από τεκμηριωμένη προέλευση και διαχειρίζονται σύμφωνα με όλες τις ισχύουσες νομικές διατάξεις.
Η εταιρεία υποστήριξε ακόμη ότι ο δανεισμός των κοσμημάτων δεν είχε εμπορικό χαρακτήρα, αλλά στόχευε στην ανάδειξη της δεξιοτεχνίας των αρχαίων Περσών χρυσοχόων και στην υπενθύμιση της σπουδαίας πολιτιστικής κληρονομιάς του Ιράν, το οποίο συχνά προβάλλεται αποκλειστικά μέσα από το πρίσμα των σύγχρονων γεωπολιτικών εξελίξεων.
Νέα διαμάχη για το «The Odyssey»
Δεν είναι η πρώτη φορά που η νέα ταινία του Κρίστοφερ Νόλαν βρίσκεται στο επίκεντρο αντιδράσεων. Το The Odyssey είχε ήδη δεχθεί επικρίσεις από δημιουργούς της Δυτικής Σαχάρας για τα γυρίσματα στην πόλη Ντάχλα, περιοχή που βρίσκεται υπό μαροκινό έλεγχο και αποτελεί αντικείμενο μακροχρόνιας διεθνούς διαμάχης.
Η νέα συζήτηση γύρω από τα αρχαία περσικά κοσμήματα επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ευρύτερο ζήτημα που απασχολεί εδώ και χρόνια τον χώρο της τέχνης και των μουσείων: τη χρήση και την προβολή αρχαιοτήτων που προέρχονται από λεηλατημένους θησαυρούς, αλλά και τα όρια ανάμεσα στη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και τη σύγχρονη βιομηχανία της μόδας και του θεάματος.
Πηγή: cnn.gr
