Σε κοινή γραμμή παρέμβασης, με τεκμηριωμένη τοποθέτηση στην διαβούλευση που έχει ξεκινήσει για την δημιουργία του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ιονίου, προσκαλεί ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Ηλείας Κώστας Λεβέντης, τους Δημάρχους Πύργου Στάθη Καννή, Ανδρίτσαινας-Κρεστένων Σάκη Μπαλιούκο και Ζαχάρως Κώστα Μητρόπουλο καθώς και επιστημονικούς/παραγωγικούς φορείς του νομού.
Με αφορμή την ανακοίνωση της Κυβέρνησης (21 Ιουλίου) για τη δημόσια διαβούλευση έως και τις 22 Σεπτεμβρίου σχετικά με τη δημιουργία δύο νέων Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων —μεταξύ αυτών και το Θαλάσσιο Πάρκο Ιονίου (ΘΠΙ)— το Επιμελητήριο Ηλείας αναλαμβάνει συντονισμένη πρωτοβουλία για την επισκόπηση της Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης (ΕΠΜ) και την κατάρτιση τεκμηριωμένων θέσεων εκ μέρους της τοπικής επιχειρηματικότητας και κοινωνίας.
Στόχος, είναι η ανάδειξη των μέτρων που επηρεάζουν τον Νομό Ηλείας, αλλά και των ευκαιριών που ενδέχεται να προκύψουν από τη θεσμοθέτησή του. Παράλληλα, θα ζητηθεί η συνδρομή ειδικών επιστημόνων, για τη σύνταξη τεκμηριωμένων θέσεων (ενστάσεων, σχολίων και προτάσεων) για την κατάθεσή τους στη δημόσια διαβούλευση.
Τα Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα συγκροτούν δίκτυα διασυνδεδεμένων προστατευόμενων περιοχών και προσφέρουν προστιθέμενη αξία σε σχέση με μεμονωμένες περιοχές Natura 2000, μέσω ολιστικής οικολογικής, διοικητικής και κοινωνικοοικονομικής προσέγγισης. Στόχος τους είναι η διατήρηση της βιοποικιλότητας, η προστασία και αποκατάσταση οικοτόπων και η ενίσχυση της περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης.
Συνάντηση εργασίας
Αναγνωρίζοντας τον κομβικό και κυρίαρχο ρόλο των Δημοτικών Αρχών των περιοχών που επηρεάζονται, καθώς και του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΤΔΕ) και των παραγωγικών και κοινωνικών φορέων, το Επιμελητήριο Ηλείας προσκαλεί σε στενή συνεργασία τους Δημάρχους των περιοχών που εμπλέκονται άμεσα με το νομοσχέδιο, το ΤΕΕ και φορείς, για την από κοινού διαμόρφωση προτάσεων που προστατεύουν το φυσικό περιβάλλον και θωρακίζουν την τοπική οικονομία.
Προτείνεται δε, η διοργάνωση συνάντησης εργασίας, ο χρόνος της οποίας θα καθοριστεί από κοινού, ώστε να υπάρξει πλήρης ενημέρωση επί της ΕΠΜ και συντονισμός των κοινών ενεργειών. Στο πλαίσιο των πρωτοβουλιών, ο κ. Λεβέντης προτείνει επιπλέον τη σύσταση ομάδας εργασίας με τη συνδρομή ειδικών επιστημόνων για την αναλυτική αξιολόγηση της ΕΠΜ του ΘΠΙ, την ανάδειξη των μέτρων που επηρεάζουν τον Νομό Ηλείας και αποτύπωση των ευκαιριών που μπορεί να προκύψουν από τη θεσμοθέτηση του Πάρκου καθώς και την κατάθεση τεκμηριωμένων θέσεων (ενστάσεων, σχολίων, προτάσεων) στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης.
Την αναγκαιότητα της συλλογικότητας με την από κοινού παρέμβαση όλων των εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης και φορέων υπογραμμίζει ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Ηλείας, Κώστας Λεβέντης, δηλώνοντας: «Με αίσθημα ευθύνης απέναντι στον τόπο μας, οργανώνουμε μια συλλογική, τεκμηριωμένη παρέμβαση. Θέλουμε το Θαλάσσιο Πάρκο Ιονίου να αποτελέσει παράδειγμα ισορροπίας ανάμεσα στην προστασία του περιβάλλοντος και την βιώσιμη ανάπτυξη για την Ηλεία. Σε συνεργασία με τους Δήμους μας , το ΤΕΕ και όλους τους φορείς ενώνουμε δυνάμεις, ώστε να αποτρέψουμε τετελεσμένα και να αξιοποιήσουμε κάθε αναπτυξιακή ευκαιρία».
Πώς μπορούν να συμβάλουν οι φορείς
Όπως σημειώνει ο κ. Λεβέντης οι φορείς μπορούν να συμβάλλουν προς την κοινή κατεύθυνση αποστέλλοντας σχόλια και παρατηρήσεις επί της της ΕΠΜ που αφορούν τις περιοχές τους, να ορίσουν εκπρόσωπο για συμμετοχή στην ομάδα εργασίας/συντονισμό, να συμβάλουν στη διάχυση της πληροφόρησης προς επαγγελματίες και πολίτες και να συμμετάσχουν ενεργά στη δημόσια διαβούλευση έως 22/09 μέσω της επίσημης πλατφόρμας.
Τι δηλώνουν οι Δήμαρχοι
Στάθης Καννής: «Να μην είναι το νομοσχέδιο τροχοπέδη στην τουριστική ανάπτυξη»
Τον προβληματισμό του να μην υπάρξουν περιορισμοί στην τουριστική ανάπτυξη της περιοχής από τη δημιουργία του Θαλάσσιου Πάρκου, δηλώνει ο Δήμαρχος Πύργου Στάθης Καννής και τονίζει ότι ήδη εξετάζεται πολύ σοβαρά το νομοσχέδιο. «Το Νομοσχέδιο είναι στην περίοδο της διαβούλευσης και το μελετάμε πολύ σοβαρά. Φυσικά και θα εκφράσουμε τις απόψεις μας, και το αντιμετωπίζουμε με υπευθυνότητα και σοβαρότητα.
Εκείνο που μας ενδιαφέρει, είναι να μην σταθεί τροχοπέδη στην τουριστική ανάπτυξη που τόσο ανάγκη έχει η περιοχή μας, όπως και μεταξύ άλλων, να διασφαλιστεί η επαγγελματική δράση των αλιέων μας. Προς αυτή την κατεύθυνση θα είναι οι παρεμβάσεις μας.
Σάκης Μπαλιούκος: «Ναι στην προστασία του περιβάλλοντος αλλά όχι με δογματισμούς»
Ο Δήμαρχος Ανδρίτσαινας-Κρεστένων καλωσορίζει κάθε μέτρο που προστατεύει το περιβάλλον αλλά όχι με δογματισμούς και ακραίες απαγορεύσεις, που ήδη βιώνει η περιοχή. «Καταρχήν κάθε μέτρο που προστατεύει το περιβάλλον είναι καλοδεχούμενο, αρκεί να μην διέπεται από διατάξεις ακραίες ή δογματικές. Η περιοχή του Κυπαρισσιακού κόλπου, από το Κατάκολο μέχρι την Κυπαρισσία δεσμεύεται από τις ΖΟΕ, τη Natura και το Προεδρικό Διάταγμα. Μια ζώνη σχεδόν απαγορευμένη στην παρουσία του ανθρώπου.
Το θαλάσσιο πάρκο είναι επέκταση της στεριάς αυτής της πλήρως δεσμευμένης περιοχής μας. Δεν θα πούμε όχι σ’ αυτό, τουλάχιστον ο Δήμος Ανδρίτσαινας-Ζαχάρως και θα είμαστε καλοπροαίρετοι, εφόσον δεν έχει ακραίες ή δογματικές διατάξεις, όπως έχει το Π.Δ.
Θα περιμένουμε από την κυβέρνηση μια σοβαρή πρόταση που θα λαμβάνει υπόψη όλες αυτές τις παραμέτρους, και θα έχει και ενδείξεις των προθέσεών της. Τι θα απαγορεύσει; Την αλιεία που ασκείται παραδοσιακά; Θα διώξει τους αλιείς; Και πώς θα αναπληρώσει το εισόδημά τους; Εμείς στην περιοχή μας δεν έχουμε τέτοιες δράσεις, αλλά έχει ο Πύργος, η Ζαχάρω, η Κυπαρισσία κι άλλες περιοχές.
Εμείς ήδη έχουμε ξεκινήσει εσωτερική διαβούλευση στο Δήμο. Επιπλέον θα ζητήσω τη γνώμη επιστημόνων από την περιοχή μας, και θα έχουμε ένα ξεκάθαρο τοπίο γύρω στις 10 Σεπτεμβρίου για να τοποθετηθούμε μέχρι την καταληκτική ημερομηνία της διαβούλευσης».
Κώστας Μητρόπουλος: «Αιφνιδιαστική εξέλιξη…»
Την έγγραφη και τεκμηριωμένη κατάθεση των απόψεών ετοιμάζει ο Δήμος Ζαχάρως με αδιαπραγμάτευτη θέση τη δημιουργία πλαισίου που θα επιτρέπει την ανάπτυξη της περιοχής. Ο Δήμαρχος Κώστας Μητρόπουλος, δεν κρύβει δε τον προβληματισμό του, καθώς η Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη που αναμενόταν να τεθεί σε διαβούλευση υποσκελίζεται από τη μελέτη του Θαλάσσιου Πάρκου, ενώ ο Δήμος Ζαχάρως δεν αναφέρεται πουθενά.
Συγκεκριμένα, στη δήλωσή του ο κ. Μητρόπουλος αναφέρει: «Η πρόταση για τη δημιουργία Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου στο Ιόνιο, συνοδεύτηκε από τη θέση στη δημόσια διαβούλευση σχετικής Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης την 21η Ιουλίου 2025 και η οποία ολοκληρώνεται την 22α Σεπτεμβρίου 2025.
Η εξέλιξη αυτή ήρθε αιφνιδιαστικά για εμάς, τη στιγμή μάλιστα που είχαμε ήδη ολοκληρώσει την Α΄ Φάση του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου και αναμέναμε, το αργότερο έως το τέλος Ιουλίου, να παρουσιαστεί και να τεθεί σε διαβούλευση (ύστερα από επτά χρόνια) η Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη και το Σχέδιο Διαχείρισης των προστατευόμενων περιοχών, όπως προβλέπεται στο Π.Δ. Προστασίας του Κυπαρισσιακού Κόλπου (2018).
Αντ΄ αυτού, όμως, δημοσιεύεται η Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου, η οποία, εκτός από το σύνολο της θαλάσσιας περιοχής του Κυπαρισσιακού Κόλπου από το Κατάκολο έως και την Κυπαρισσία (GR 2330008), περιλαμβάνει και την περιοχή «Θίνες και παράκτιο δάσος Ζαχάρως, Λίμνη Καϊάφα, Στροφυλιά και Κακόβατος» (GR 2330005).
Είναι σημαντικό να επισημανθεί πως σύμφωνα με την Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη: «[…]στο τελικό όριο του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ιονίου, το οποίο θα θεσμοθετηθεί με την έκδοση σχετικού Προεδρικού Διατάγματος, προβλέπεται να ενσωματωθούν για διαχειριστικούς λόγους και πρόσθετα χερσαία τμήματα περιοχών του Δικτύου Natura 2000 που εφάπτονται στο θαλάσσιο πάρκο. Οι περιοχές αυτές έχουν ήδη αποτελέσει αντικείμενο μελέτης στο πλαίσιο του έργου «Σύνταξη ΕΠΜ, Ειδικών Εκθέσεων και Σχεδίων Διαχείρισης για περιοχές του Δικτύου Natura 2000» και ειδικότερα για τον Δήμο Ζαχάρως αναφέρει την μελέτη «5β: Εκπόνηση ΕΠΜ και ΣΔ για τις περιοχές Natura 2000 των Περιφερειακών Ενοτήτων Αιτωλοακαρνανίας, Αχαΐας και Ηλείας[…]».
Ακολούθως στη σελίδα 42: «[…]Για τις παραπάνω περιοχές, και ειδικότερα για τα χερσαία τους τμήματα, εξαιρουμένων των βιοτόπων αναπαραγωγής των θαλάσσιων χελωνών (βλ. Πίνακα 1.2.1-1) της περιοχής των Στροφάδων και βραχονησίδων που αποτελούν αντικείμενο της παρούσας, η περιγραφή, ανάλυση και αξιολόγηση των χερσαίων προστατευτέων αντικειμένων, οι προτάσεις για ζώνες προστασίας, καθώς και οι επιτρεπόμενες ειδικές χρήσεις ανά ζώνη, περιλαμβάνονται και καθορίζονται από τις ανωτέρω μελέτες[…]».
Στεκόμαστε ιδιαίτερα στο σημείο αυτό, καθώς η Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη – Σχέδιο Διαχείρισης που αναμέναμε να τεθεί σε διαβούλευση έχει ως αντικείμενο το σύνολο των περιοχών Natura, μέρος των οποίων έρχεται αιφνιδιαστικά να ρυθμίσει η Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου.
Πέραν τούτου, η εντύπωση που δημιουργείται είναι εξαιρετικά αρνητική, καθώς ο Δήμος Ζαχάρως δεν αναφέρεται ούτε στους Δήμους που περιλαμβάνονται στην περιοχή μελέτης και παρουσιάζονται στον «Πίνακα 1.2.3-1: Διοικητική Οργάνωση περιοχής μελέτης» (σελ. 44 της ΕΠΜ), ούτε σε άλλα κρίσιμα κεφάλαια της μελέτης.
Στο πλαίσιο αυτό, προετοιμαζόμαστε για την έγγραφη και τεκμηριωμένη κατάθεση των απόψεών μας, παραμένοντας σταθεροί και αδιαπραγμάτευτοι στη θέση μας για τη δημιουργία ενός θεσμικού πλαισίου που θα υποστηρίζει και θα επιτρέπει την ανάπτυξη της περιοχής μας, με ταυτόχρονη προστασία του φυσικού της περιβάλλοντος. Κάθε πρωτοβουλία που ενισχύει αυτήν την προσπάθεια είναι καλοδεχούμενη».
