Το χαρτονόμισμα των 500 ευρώ, η μεγαλύτερη ονομαστική αξία του ενιαίου ευρωπαϊκού νομίσματος, δεν θα έχει θέση στη νέα γενιά τραπεζογραμματίων που σχεδιάζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι τα 500ευρα που βρίσκονται σήμερα σε κυκλοφορία χάνουν την αξία τους. Παραμένουν έγκυρα και δεν έχουν ημερομηνία λήξης.
Το 500ευρο είναι ουσιαστικά ο μεγάλος «απών» από τον συνολικό επανασχεδιασμό των χαρτονομισμάτων του ευρώ. Η ΕΚΤ προχωρά σε μια νέα εποχή για τα μετρητά, με διαφορετικές παραστάσεις, ανανεωμένη αισθητική και σύγχρονες τεχνικές προδιαγραφές, έχοντας όμως ήδη ξεκαθαρίσει μία βασική παράμετρο: νέο χαρτονόμισμα των 500 ευρώ δεν πρόκειται να τυπωθεί.
Η εξέλιξη δεν αποτελεί έκπληξη. Η σταδιακή απόσυρση του 500ευρου είχε δρομολογηθεί εδώ και χρόνια, καθώς η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα είχε ήδη διακόψει την έκδοση νέων τραπεζογραμματίων αυτής της ονομαστικής αξίας.
Στο επίκεντρο της απόφασης βρίσκονται οι ανησυχίες για τη χρήση χαρτονομισμάτων τόσο μεγάλης αξίας σε ξέπλυμα χρήματος και άλλες παράνομες δραστηριότητες. Ένα μικρό σε όγκο πακέτο χαρτονομισμάτων των 500 ευρώ μπορεί να αντιστοιχεί σε εξαιρετικά υψηλό χρηματικό ποσό, γεγονός που καθιστά ευκολότερη τη μεταφορά και την αποθήκευση μεγάλων ποσών σε μετρητά.
Σε αυτό το πλαίσιο, η συγκεκριμένη ονομαστική αξία δεν πρόκειται να επιστρέψει με τη νέα σειρά τραπεζογραμματίων.
Τι πρέπει να κάνουν όσοι έχουν 500ευρα
Η σημαντικότερη διευκρίνιση αφορά όσους εξακολουθούν να έχουν στην κατοχή τους χαρτονομίσματα των 500 ευρώ. Η μη έκδοση νέων 500ευρων δεν ακυρώνει όσα κυκλοφορούν ήδη, ούτε δημιουργεί κάποια προθεσμία για την ανταλλαγή τους.
Τα υφιστάμενα χαρτονομίσματα των 500 ευρώ διατηρούν την αξία τους και μπορούν να ανταλλάσσονται στις εθνικές κεντρικές τράπεζες του Ευρωσυστήματος χωρίς χρονικό περιορισμό.
Το 500ευρω, επομένως, θα ακολουθήσει διαφορετική πορεία από τις υπόλοιπες ονομαστικές αξίες. Θα συνεχίσει να υφίσταται ως τραπεζογραμμάτιο της παλαιότερης σειράς, χωρίς όμως να αποκτήσει διάδοχο όταν κυκλοφορήσει η νέα γενιά του ευρώ.
Η νέα εικόνα των χαρτονομισμάτων
Την ώρα που το 500ευρω μένει εκτός του νέου σχεδιασμού, η ΕΚΤ προχωρά τη διαδικασία για την επιλογή της εικόνας που θα αποκτήσουν τα υπόλοιπα τραπεζογραμμάτια.
Δέκα σχέδια έχουν περάσει στην τελική διαδικασία, με τις προτάσεις να κινούνται γύρω από δύο βασικές θεματικές ενότητες, τον «Ευρωπαϊκό Πολιτισμό» και τα «Ποτάμια και Πτηνά».
Η πρώτη θεματική στρέφεται σε εμβληματικές προσωπικότητες που άφησαν το αποτύπωμά τους στην ευρωπαϊκή επιστήμη, τον πολιτισμό και τις τέχνες. Ανάμεσά τους βρίσκονται η Μαρία Κιουρί, ο Λούντβιχ βαν Μπετόβεν, ο Λεονάρντο ντα Βίντσι και η Μαρία Κάλλας.
Η δεύτερη πρόταση αντλεί έμπνευση από το φυσικό περιβάλλον της Ευρώπης, φέρνοντας στα χαρτονομίσματα εικόνες από πτηνά, ποτάμια και χαρακτηριστικά ευρωπαϊκά τοπία.
Στη διαδικασία επιλογής συμμετέχουν και οι πολίτες της Ευρωζώνης, μέσω δημόσιας διαβούλευσης που διαρκεί έως τις 21 Σεπτεμβρίου 2026, ενώ η τελική απόφαση για τα σχέδια αναμένεται έως το τέλος του έτους.
Πότε θα κυκλοφορήσουν τα νέα ευρώ
Η επιλογή των σχεδίων αποτελεί μόνο ένα στάδιο μιας αρκετά μεγαλύτερης διαδικασίας. Μετά την οριστικοποίηση της εμφάνισης των τραπεζογραμματίων θα ακολουθήσει η τεχνική ανάπτυξή τους, οι απαραίτητες δοκιμές, η ενσωμάτωση των χαρακτηριστικών ασφαλείας και, τελικά, η παραγωγή τους.
Αυτό σημαίνει ότι τα νέα χαρτονομίσματα δεν πρόκειται να εμφανιστούν άμεσα στα πορτοφόλια των Ευρωπαίων. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εκτιμά ότι θα χρειαστούν ακόμη αρκετά χρόνια μέχρι να τεθούν σε κυκλοφορία.
Μέχρι τότε, τα σημερινά τραπεζογραμμάτια του ευρώ θα εξακολουθήσουν να χρησιμοποιούνται κανονικά. Για το 500ευρω, όμως, η κατεύθυνση είναι πλέον σαφής: όσα χαρτονομίσματα υπάρχουν διατηρούν την αξία τους, αλλά νέα δεν πρόκειται να προστεθούν στην κυκλοφορία.
