Τα τυφλά σημεία στον απολογισμό της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΠΑ) για τα προγράμματα κατάρτισης και απασχόλησης ανέργων αναδεικνύει ο Πανελλήνιος Σύλλογος Υπαλλήλων ΟΑΕΔ – τ.ΟΕΕ-τ.ΟΕΚ (ΠΑΝΣΥΠΟ).
Τον Σεπτέμβριο δημοσιεύθηκε ο επίσημος απολογισμός της ΔΥΠΑ για την επταετία Αύγουστος 2019-Αύγουστος 2026. Καταγράφει συνολικά 300.643 ωφελούμενους σε 72 προγράμματα απασχόλησης και 707.700 ολοκληρώσεις κατάρτισης. Δίνει στοιχεία για φύλο, ηλικία, περιφέρεια και είδος προγράμματος. Όμως, όπως καταγγέλλει ο ΠΑΝΣΥΠΟ, η έκθεση δεν απαντά στο πλέον κρίσιμο ερώτημα: πόσοι από αυτούς τους ανέργους έχουν σήμερα δουλειά, και πόσο στοίχισε στο κράτος κάθε δουλειά που διατηρήθηκε.
Σύμφωνα με τον σύλλογο, ο οποίος εκπροσωπεί μεταξύ άλλων τους εργαζόμενους των καταργημένων Οργανισμών Εργατικής Εστίας και Εργατικής Κατοικίας, δεν υπάρχει καμία αξιολόγηση για την αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων.
Μεταξύ άλλων, τονίζουν ότι δεν διευκρινίζεται πόσοι «ωφελούμενοι» βρήκαν πραγματικά δουλειά ή απλώς υπέγραψαν συμφωνητικό απόκτησης εργασιακής εμπειρίας. Επίσης δεν γνωρίζουμε πόσοι από τους ανέργους που συμμετείχαν στα προγράμματα κατάρτισης βρήκαν δουλειά και αν την κράτησαν.
Ο ΠΑΝΣΥΠΟ ζητά να γίνει πλήρης και ουσιαστική αξιολόγηση για όλα τα προγράμματα απασχόλησης, κατάρτισης και επιχειρηματικότητας, που θα δείχνει σε βάθος χρόνου τον πραγματικό τους αντίκτυπο.
Ο διάβολος κρύβεται… στις υποσημειώσεις
Η συμβουλή να διαβάζεις πάντα τα μικρά γράμματα σε ένα συμβόλαιο, γιατί εκεί κρύβονται οι πιο κρίσιμες πληροφορίες, ισχύει και για τον απολογισμό της ΔΥΠΑ.
Όπως αναφέρει ο ΠΑΝΣΥΠΟ, τον Φεβρουάριο του 2025 η ΔΥΠΑ ανακοίνωσε ότι μέσω των προγραμμάτων της βρήκαν δουλειά 210.142 άνεργοι σε βάθος πενταετίας. Παρουσίασε επίσης ως «ρεκόρ» τις 52.855 «θέσεις απασχόλησης» του 2024. Από αυτές, όμως, οι 24.941 (47,2%) ήταν προγράμματα απόκτησης εργασιακής εμπειρίας νέων.
Τον Σεπτέμβριο του 2026 η ίδια η ΔΥΠΑ γράφει, σε υποσημείωση του απολογισμού, ότι στην κατηγορία αυτή η «ωφέλεια» μπορεί να προκύπτει από συμφωνητικό απόκτησης εμπειρίας και όχι από πρόσληψη. Οι 88.235 ωφελούμενοι προεργασίας της επταετίας (29,3% του συνόλου) δεν είναι αποδεδειγμένα προσλήψεις. Ούτε οι 131.339 «νέες θέσεις εργασίας» είναι καθαρές νέες θέσεις, αφού στην ίδια κατηγορία μετρώνται και προγράμματα διατήρησης υφιστάμενων θέσεων.
Ποιος αξιολογεί τα προγράμματα κατάρτισης της ΔΥΠΑ;
Στην επταετία Αύγουστος 2019 – Αύγουστος 2026 δόθηκαν 707.700 πιστοποιητικά κατάρτισης. Σχεδόν οι έξι καταρτίσεις αφορούν δικαιούχους που ήδη εργάζονταν. «Για τους 300.405 ανέργους ο απολογισμός δεν λέει πόσοι βρήκαν δουλειά, σε τι, με ποια σύμβαση και με τι μισθό», τονίζει ο ΠΑΝΣΥΠΟ.
Υπενθυμίζει ότι η μόνη συστηματική αξιολόγηση που έχει γίνει ποτέ ήταν από τον ΟΟΣΑ το 2024, για τα προγράμματα του 2017–2020. Εκείνη η αξιολόγηση έδειξε ότι 24 μήνες μετά απασχολούνταν το 24% των καταρτισθέντων ανέργων. Το ποσοστό για όσους δεν καταρτίστηκαν ήταν 15%.
Η επίδραση ήταν θετική, αλλά τρεις στους τέσσερις καταρτισθέντες ήταν χωρίς δουλειά δύο χρόνια μετά. Από τότε πέρασαν σχεδόν τρία χρόνια και ένα εκατομμύριο συμμετοχές, χωρίς να δημοσιευτεί καμία νέα αξιολόγηση αποτελέσματος.
Ερωτήματα και για τα προγράμματα νέας επιχειρηματικότητας
Ένα άλλο ερώτημα είναι πόσοι από τους 33.276 ωφελούμενους νέας επιχειρηματικότητας σύστησαν πράγματι επιχειρήσεις και δεν ήταν απλώς εγκεκριμένα σχέδια επί χάρτου. Επίσης δεν γνωρίζουμε πόσες από τις ιδρυθείσες επιχειρήσεις πήραν όλες τις δόσεις του προγράμματος και πόσες λειτουργούν σήμερα.
Άνεργοι ενός κατώτερου θεού: Γυναίκες και άτομα 55+
Το «μαύρο κουτί» της ανεργίας είναι όσοι παραμένουν εκτός απασχόλησης για περισσότερο από 12 μήνες. Πρόκειται για το 55% των εγγεγραμμένων στα μητρώα της ΔΥΠΑ ανέργων, σχεδόν 360.000 άτομα τον Σεπτέμβριο.
Από το σύνολο των 655.029 ανέργων, το 74% δεν λαμβάνει καμία εισοδηματική στήριξη, ούτε καν το ελάχιστο βοήθημα των 200 ευρώ για τους μακροχρόνια άνεργους. Πάνω από 7 στους 10 μακροχρόνια ανέργους είναι γυναίκες και το 42% είναι άτομα από 55 ετών και πάνω. Όμως σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΔΥΠΑ (2024) οι μακροχρόνια άνεργοι αποτελούν μόλις το 30% των ωφελούμενων απασχόλησης, μολονότι την έχουν περισσότερο ανάγκη.
Λιγότεροι άνεργοι ή περισσότεροι εργαζόμενοι φτωχοί;
«Η κυβέρνηση θα απαντήσει με το 7,4% ανεργίας της ΕΛΣΤΑΤ για τον Αύγουστο. Η πτώση της ανεργίας είναι πραγματική αλλά μήπως βασίζεται σε δουλειές ημιαπασχόλησης και εκ περιτροπής με χαμηλούς μισθούς ακόμα και κάτω του επιδόματος ανεργίας;», αναρωτιέται στην ανάλυσή του ο ΠΑΝΣΥΠΟ.
«Αμφισβητούμε ξεκάθαρα το να πιστώνεται στα προγράμματα απασχόλησης η μείωση της ανεργίας, όταν κανείς δεν το έχει μετρήσει. Και αμφισβητούμε ότι, με μισό εκατομμύριο εγγεγραμμένους χωρίς επίδομα και μια μακροχρόνια ανεργία που δεν υποχωρεί ουσιαστικά, η επιτυχία μετριέται μόνο σε αιτήσεις και πιστοποιητικά» καταλήγει.
Ζητείται διαφάνεια
Ο συνδικαλιστικός φορέας των υπαλλήλων της ΔΥΠΑ ζητά αναλυτική ενημέρωση για τα προγράμματα απασχόλησης, με δημόσιο, ανωνυμοποποιημένο πίνακα ανά πρόγραμμα με μοναδικά πρόσωπα. Για να ξέρουμε ποιες δράσεις πιάνουν τόπο, πρέπει να διευκρινίζεται πόσα προγράμματα ολοκληρώθηκαν, πόσα διακόπηκαν και ποιοι ωφελούμενοι παρέμειναν στη θέση εργασίας τους, στους 6, 12 και 24 μήνες μετά τη λήξη της επιδότησης.
Απαιτεί αντίστοιχη αναλυτική ενημέρωση για την κατάρτιση και την επιχειρηματικότητα, στελέχωση των υπηρεσιών εξατομικευμένης συμβουλευτικής με μόνιμο προσωπικό, ακύρωση των απολύσεων των υπαλλήλων εργασιακών συμβούλων. που εξειδικεύτηκαν για αυτόν ακριβώς τον σκοπό, χωρίς την οποία καμία «στόχευση» δεν είναι δυνατή.
Τέλος, καλεί τους βουλευτές να ζητήσουν την κατάθεση των στοιχείων στη βουλή. «Τα στοιχεία υπάρχουν στα πληροφοριακά συστήματα. Αν δεν υπάρχουν, η Πολιτεία οφείλει να το πει», καταλήγει.
Πηγή: in.gr
