Ο τυφώνας Melissa, ένας από τους ισχυρότερους που έχουν καταγραφεί ποτέ στον Ατλαντικό, δημιούργησε «εξαιρετικά επικίνδυνες και απειλητικές για τη ζωή» συνθήκες στην Τζαμάικα, σύμφωνα με το Εθνικό Κέντρο Τυφώνων των ΗΠΑ.
{https://www.youtube.com/watch?v=TrDpyK0zcww}
Πώς όμως δημιουργούνται τόσο ισχυροί τυφώνες, σε ποιες περιοχές μπορεί να εμφανιστούν και ποια η σύνδεσή τους με την κλιματική κρίση;
Καταρχάς θα πρέπει να αναφερθεί ότι η κλιματική κρίση δεν θεωρείται ότι αυξάνει τον αριθμό των τυφώνων παγκοσμίως. Ωστόσο, η αύξηση της θερμοκρασίας των ωκεανών σε συνδυασμό με την αύξηση της θερμοκρασίας της ατμόσφαιρας –που τροφοδοτείται από την κλιματική κρίση– ενδέχεται να καταστήσει τους τυφώνες που σχηματίζονται ακόμη πιο έντονους. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερες ταχύτητες ανέμου, ισχυρότερες βροχοπτώσεις και μεγαλύτερο κίνδυνο πλημμυρών στις παράκτιες περιοχές,όπως αναφέρεται σε σχετικό δημοσίευμα του BBC.
Τι είναι οι τυφώνες και πού εμφανίζονται
Οι τυφώνες είναι ισχυρές καταιγίδες που αναπτύσσονται στα θερμά τροπικά νερά των ωκεανών.
Σε άλλα μέρη του κόσμου, είναι γνωστοί ως κυκλώνες. Συνολικά, αυτές οι καταιγίδες αναφέρονται ως «τροπικοί κυκλώνες».
Οι τροπικοί κυκλώνες χαρακτηρίζονται από πολύ υψηλές ταχύτητες ανέμου, έντονες βροχοπτώσεις και καταιγίδες – βραχυπρόθεσμες αυξήσεις της στάθμης της θάλασσας. Αυτό συχνά προκαλεί εκτεταμένες ζημιές και πλημμύρες.
Οι τυφώνες μπορούν να κατηγοριοποιηθούν ανάλογα με τη μέγιστη ταχύτητα ανέμου που διατηρούν.
Οι μεγάλοι τυφώνες κατατάσσονται στην κατηγορία τρία και άνω, που σημαίνει ότι φτάνουν τουλάχιστον τα 178 χλμ/ώρα.
Πώς σχηματίζονται
Οι τυφώνες και οι κυκλώνες ξεκινούν ως ατμοσφαιρικές διαταραχές – όπως, για παράδειγμα, ένα τροπικό κύμα, μια περιοχή χαμηλής πίεσης όπου αναπτύσσονται καταιγίδες και σύννεφα.
Καθώς ο ζεστός, υγρός αέρας ανεβαίνει από την επιφάνεια του ωκεανού, οι άνεμοι αρχίζουν να περιστρέφονται. Η διαδικασία συνδέεται με τον τρόπο με τον οποίο η περιστροφή της Γης επηρεάζει τους ανέμους στις τροπικές περιοχές που βρίσκονται λίγο μακριά από τον ισημερινό.
Για να αναπτυχθεί και να συνεχίσει να περιστρέφεται ένας τυφώνας, η επιφάνεια της θάλασσας πρέπει γενικά να έχει θερμοκρασία τουλάχιστον 27 °C, ώστε να παρέχει αρκετή ενέργεια, και οι άνεμοι δεν πρέπει να ποικίλλουν πολύ ανάλογα με το ύψος.
Εάν συνυπάρχουν όλοι αυτοί οι παράγοντες, μπορεί να σχηματιστεί ένας έντονος τυφώνας, αν και οι ακριβείς αιτίες των μεμονωμένων καταιγίδων είναι πολύπλοκες.
Έχουν επιδεινωθεί οι τυφώνες;
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η συχνότητα των τροπικών κυκλώνων δεν έχει αυξηθεί τον τελευταίο αιώνα και, στην πραγματικότητα, ο αριθμός τους μπορεί να έχει μειωθεί – αν και τα μακροπρόθεσμα δεδομένα είναι περιορισμένα σε ορισμένες περιοχές.
Ωστόσο, είναι «πιθανό» ότι ένα μεγαλύτερο ποσοστό τροπικών κυκλώνων σε όλο τον κόσμο έχει φτάσει στην κατηγορία 3 ή παραπάνω τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες, πράγμα που σημαίνει ότι φτάνουν σε υψηλότερες ταχύτητες ανέμου, σύμφωνα με τον οργανισμό του ΟΗΕ για το κλίμα, την IPCC.
Η IPCC αναφέρει «μέτρια βεβαιότητα» ότι έχει σημειωθεί αύξηση των μέσων και μέγιστων ποσοστών βροχόπτωσης που σχετίζονται με τροπικούς κυκλώνες.
Η συχνότητα και η ένταση των «γεγονότων ταχείας εντατικοποίησης» στον Ατλαντικό πιθανότατα έχουν επίσης αυξηθεί. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι μέγιστες ταχύτητες του ανέμου αυξάνονται πολύ γρήγορα, κάτι που μπορεί να είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο.
Φαίνεται επίσης ότι έχει σημειωθεί επιβράδυνση της ταχύτητας με την οποία οι τροπικοί κυκλώνες κινούνται στην επιφάνεια της Γης. Αυτό συνήθως φέρνει περισσότερες βροχοπτώσεις σε μια δεδομένη τοποθεσία. Για παράδειγμα, το 2017 ο τυφώνας Χάρβεϊ «σταμάτησε» πάνω από το Χιούστον, προκαλώντας 100 cm βροχής σε τρεις ημέρες.
Σε ορισμένες περιοχές, η μέση θέση όπου οι τροπικοί κυκλώνες φτάνουν στη μέγιστη έντασή τους έχει μετατοπιστεί προς τους πόλους, για παράδειγμα στον δυτικό Βόρειο Ειρηνικό. Αυτό μπορεί να εκθέσει νέες κοινότητες σε αυτούς τους κινδύνους.
Και υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις ότι η αυξημένη ένταση των τυφώνων στις ΗΠΑ σημαίνει ότι προκαλούν περισσότερες ζημιές.
Πώς επηρεάζει η κλιματική αλλαγή τους τυφώνες
Η εκτίμηση της ακριβούς επίδρασης της κλιματικής αλλαγής σε μεμονωμένους τροπικούς κυκλώνες μπορεί να είναι δύσκολη λόγω της πολυπλοκότητας αυτών των καταιγίδων.
Ωστόσο, η αύξηση της θερμοκρασίας μπορεί να επηρεάσει αυτές τις καταιγίδες με διάφορους τρόπους.
Πρώτον, τα θερμότερα νερά των ωκεανών σημαίνουν ότι οι καταιγίδες μπορούν να συγκεντρώσουν περισσότερη ενέργεια, οδηγώντας σε υψηλότερες ταχύτητες ανέμου.
Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη, οι μέγιστες ταχύτητες ανέμου των τυφώνων μεταξύ 2019 και 2023 αυξήθηκαν κατά μέσο όρο κατά 30 χλμ/ώρα ως αποτέλεσμα της ανθρωπογενούς θέρμανσης των ωκεανών.
Δεύτερον, μια θερμότερη ατμόσφαιρα μπορεί να συγκρατήσει περισσότερη υγρασία, οδηγώντας σε πιο έντονες βροχοπτώσεις.
Σύμφωνα με μια εκτίμηση, η κλιματική αλλαγή έκανε τις ακραίες βροχοπτώσεις από τον τυφώνα Χάρβεϊ το 2017 περίπου τρεις φορές πιο πιθανές.
Τέλος, η στάθμη της θάλασσας αυξάνεται, κυρίως λόγω του συνδυασμού της τήξης των παγετώνων και του γεγονότος ότι τα θερμότερα νερά καταλαμβάνουν περισσότερο χώρο. Οι τοπικοί παράγοντες μπορούν επίσης να διαδραματίσουν κάποιο ρόλο. Αυτό σημαίνει ότι οι καταιγίδες συμβαίνουν πάνω από τα ήδη αυξημένα επίπεδα της θάλασσας, επιδεινώνοντας τις πλημμύρες στις ακτές.
Για παράδειγμα, εκτιμάται ότι το ύψος των πλημμυρών από τον τυφώνα Κατρίνα το 2005 -μία από τις πιο θανατηφόρες καταιγίδες της Αμερικής- ήταν 15-60% υψηλότερο από ό,τι θα ήταν στις κλιματολογικές συνθήκες του 1900.
Συνολικά, η IPCC καταλήγει στο συμπέρασμα ότι υπάρχει «υψηλή βεβαιότητα» ότι οι άνθρωποι έχουν συμβάλει στην αύξηση των βροχοπτώσεων που σχετίζονται με τους τροπικούς κυκλώνες και «μέτρια βεβαιότητα» ότι οι άνθρωποι έχουν συμβάλει στην αύξηση της πιθανότητας ένας τροπικός κυκλώνας να είναι πιο έντονος.
Πώς ενδέχεται να αλλάξουν οι τυφώνες στο μέλλον
Σύμφωνα με την IPCC, είναι απίθανο να αυξηθεί ο αριθμός των τροπικών κυκλώνων σε παγκόσμιο επίπεδο.
Ωστόσο, καθώς ο πλανήτης θερμαίνεται, η IPCC αναφέρει ότι είναι «πολύ πιθανό» να έχουν υψηλότερα ποσοστά βροχόπτωσης και να φτάνουν σε υψηλότερες μέγιστες ταχύτητες ανέμου. Αυτό σημαίνει ότι ένα μεγαλύτερο ποσοστό θα φτάνει στις πιο έντονες κατηγορίες, την τέταρτη και την πέμπτη.
Όσο περισσότερο αυξάνεται η παγκόσμια θερμοκρασία, τόσο πιο ακραίες θα τείνουν να είναι αυτές οι αλλαγές.
Το ποσοστό των τροπικών κυκλώνων που φτάνουν στην κατηγορία τέσσερα και πέντε μπορεί να αυξηθεί κατά περίπου 10% εάν η αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας περιοριστεί σε 1,5 °C, σε 13% για 2 °C και 20% για 4 °C, σύμφωνα με την IPCC, αν και τα ακριβή νούμερα είναι αβέβαια.
Πηγή: iEidiseis.gr
