Η εκπαίδευση του σκύλου μας δεν απαιτεί μόνο υπομονή, επιβράβευση και καλή διάθεση. Χρειάζεται και συνέπεια.
Κι όμως, υπάρχει ένα πολύ συνηθισμένο λάθος που κάνουμε σχεδόν όλοι, συχνά χωρίς καν να το αντιλαμβανόμαστε: χρησιμοποιούμε διαφορετικές λέξεις για να ζητήσουμε ακριβώς το ίδιο πράγμα.
Η αλήθεια είναι ότι τις περισσότερες φορές δεν φταίει ο σκύλος για το ότι η εκπαίδευσή του δεν προχωράει όπως θέλουμε. Φταίει το γεγονός ότι δεν έχουμε καταφέρει να του δώσουμε ένα ξεκάθαρο και σταθερό μήνυμα.
Όταν η ίδια εντολή έχει πολλά ονόματα
Ας πάρουμε ένα απλό παράδειγμα. Θέλουμε ο σκύλος μας να έρθει κοντά μας, οπότε του λέμε “έλα”. Την επόμενη φορά, όμως, χρησιμοποιούμε το “έλα εδώ”, ενώ μια άλλη στιγμή φωνάζουμε “έλα γρήγορα”. Για εμάς, όλες αυτές οι φράσεις σημαίνουν το ίδιο πράγμα. Για τον σκύλο, όμως, δεν είναι αυτονόητο ότι πρόκειται για την ίδια εντολή.
Το ίδιο συμβαίνει και όταν θέλουμε να σταματήσει μια συμπεριφορά. Τη μία λέμε “μη”, την άλλη “όχι”, την τρίτη “άστο” και, όταν έχουμε χάσει πια την υπομονή μας, ξεκινάμε να χρησιμοποιούμε ολόκληρες προτάσεις, και μάλιστα σε έντονο ύφος.
Περιμένουμε από τον σκύλο να καταλάβει τι ακριβώς θέλουμε, ενώ εμείς αλλάζουμε συνεχώς τον τρόπο με τον οποίο του το επικοινωνούμε.
Πώς μαθαίνει πραγματικά ο σκύλος;
Οι σκύλοι μαθαίνουν μέσα από τη σύνδεση ερεθισμάτων, συμπεριφορών και αποτελεσμάτων. Με απλά λόγια, μια συγκεκριμένη λέξη ή ένα σήμα αποκτά νόημα όταν συνδέεται με μια συμπεριφορά και ακολουθείται από κάτι που έχει αξία για τον σκύλο, όπως μια λιχουδιά, ένα παιχνίδι, ακόμα και ένα ήρεμο χάδι.
Όταν για παράδειγμα, λέμε σταθερά “κάτσε” και επιβραβεύουμε τον σκύλο μας κάθε φορά που ακουμπά το πίσω μέρος του σώματός του στο έδαφος, σταδιακά η λέξη αποκτά νόημα. Ο σκύλος μαθαίνει ότι το συγκεκριμένο άκουσμα αποτελεί σήμα για μια συγκεκριμένη συμπεριφορά.
Αν όμως τη μία λέμε “κάτσε“, την άλλη “κάτσε κάτω” και την τρίτη “κάτω αγόρι μου”, μπερδεύουμε τον σκύλο μας, ουσιαστικά ζητώντας του κάθε φορά κάτι διαφορετικό.
Και εξαιτίας αυτού δημιουργείται πολλές φορές μια αστεία συνθήκη. Μπορεί να έχουμε περάσει εβδομάδες προσπαθώντας να του μάθουμε να ξαπλώνει, και τελικά ο σκύλος να ξαπλώνει άψογα μόλις ακούσει τη λέξη “φαγητό”.
Όχι επειδή γνωρίζει κάποια κρυφή εντολή, αλλά επειδή, άθελά μας, τον κάναμε να συνδέσει αυτή τη λέξη με μια συγκεκριμένη συμπεριφορά. Για τον σκύλο, σημασία δεν έχει τι σημαίνει η λέξη στο δικό μας λεξιλόγιο, αλλά τι έχει μάθει ότι σημαίνει μέσα από την εμπειρία του.
Η αξία της συνέπειας
Η εκπαίδευση δεν αφορά μόνο το τι μαθαίνει ο σκύλος, αλλά και το πώς επικοινωνούμε μαζί του. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να επιλέγουμε μία λέξη για κάθε εντολή και να τη χρησιμοποιούμε με συνέπεια. Αν αποφασίσουμε ότι η λέξη “έλα” σημαίνει πως ο σκύλος πρέπει να έρθει κοντά μας, καλό είναι να παραμένουμε σε αυτήν, αντί να δημιουργούμε συνεχώς νέες εκδοχές της.
Το ίδιο ισχύει για όλα τα μέλη της οικογένειας. Αν ένας άνθρωπος χρησιμοποιεί τη λέξη “κάτω” και ένας άλλος λέει “ξάπλα”, ο σκύλος θα δυσκολευτεί, καθώς θα πρέπει να μάθει διαφορετικά σήματα για την ίδια συμπεριφορά.
Εξίσου σημαντικό είναι να μην επαναλαμβάνουμε ασταμάτητα την ίδια εντολή. Αν λέμε συνεχώς μια λέξη χωρίς να δίνουμε στον σκύλο χρόνο να ανταποκριθεί, υπάρχει κίνδυνος να μάθει ότι η πρώτη φορά δεν έχει ιδιαίτερη σημασία και ότι μπορεί να περιμένει μέχρι να ακούσει την πέμπτη επανάληψη.
Ένα μικρό σημειωματάριο μπορεί να κάνει τη διαφορά
Ένας απλός τρόπος να βελτιώσουμε την επικοινωνία μας είναι να οργανώσουμε την εκπαίδευση. Μπορούμε να διατηρούμε ένα μικρό σημειωματάριο με τις λέξεις που έχουμε επιλέξει για κάθε εντολή, τις συμπεριφορές που έχουμε ήδη δουλέψει και τα επόμενα βήματα που θέλουμε να ακολουθήσουμε.
Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο όταν εκπαιδεύουμε έναν σκύλο μαζί με άλλα μέλη της οικογένειας ή όταν δουλεύουμε πολλές διαφορετικές συμπεριφορές. Έτσι όλοι γνωρίζουν τι λέμε, τι περιμένουμε από τον σκύλο και πώς επιβραβεύουμε τη σωστή συμπεριφορά.
Παράλληλα, χρειάζεται ένα σταθερό πρόγραμμα με σύντομες, ευχάριστες και τακτικές συνεδρίες εκπαίδευσης. Δεν χρειάζεται να αφιερώνουμε ώρες κάθε μέρα. Χρειάζεται να προσφέρουμε ξεκάθαρα μηνύματα, επαναλήψεις και επιβράβευση, προσαρμόζοντας πάντα τη δυσκολία στις δυνατότητες του σκύλου μας αλλά και στο περιβάλλον που βρισκόμαστε.
Η εκπαίδευση μέσα από τη γλώσσα του σώματος
Τι γίνεται, όμως, όταν δεν καταφέρνουμε να είμαστε απόλυτα συνεπείς στις λέξεις που χρησιμοποιούμε; Εδώ μπορεί να μας βοηθήσει σημαντικά η γλώσσα του σώματος.
Οι σκύλοι παρατηρούν με μεγάλη προσοχή τις κινήσεις, τη στάση του σώματος και τις χειρονομίες μας. Έτσι, ένα σταθερό οπτικό σήμα μπορεί να τους διευκολύνει να καταλάβουν τι ακριβώς περιμένουμε από αυτούς.
Για παράδειγμα, όταν θέλουμε ο σκύλος μας να καθίσει, μπορούμε να χρησιμοποιούμε σταθερά την ίδια χειρονομία, σε συνδυασμό με τη λέξη “κάτσε“. Με αυτόν τον τρόπο, ο σκύλος έχει στη διάθεσή του δύο σήματα που μπορούν να συνδεθούν μεταξύ τους: ένα ακουστικό και ένα οπτικό.
Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι μπορούμε να λέμε κάθε φορά διαφορετική λέξη και να περιμένουμε πως μια χειρονομία θα διορθώνει πάντα τη σύγχυση. Το ιδανικό είναι να χρησιμοποιούμε σταθερά και τα δύο σήματα, δίνοντας στον σκύλο χρόνο να τα μάθει.
Αν γνωρίζει ήδη μια χειρονομία, μπορούμε να την αξιοποιήσουμε για να τον βοηθήσουμε, ενώ σταδιακά εξασκούμε και την εντολή με τη φωνή μας.
Αξίζει, επίσης, να θυμόμαστε ότι η γλώσσα του σώματός μας μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο ανταποκρίνεται ο σκύλος. Μερικές φορές θεωρούμε ότι υπακούει στη λέξη που λέμε, ενώ στην πραγματικότητα αντιδρά στην κίνηση που κάνουμε.
Αυτό δεν είναι κακό, απλώς είναι σημαντικό να γνωρίζουμε τι ακριβώς έχουμε διδάξει, ώστε να μπορούμε να επικοινωνούμε μαζί του πιο ξεκάθαρα.
Δεν χρειάζεται να μιλάμε περισσότερο, αλλά πιο ξεκάθαρα
Το μεγαλύτερο λάθος στην εκπαίδευση δεν είναι ότι δεν ξέρουμε όλες τις σωστές τεχνικές ούτε ότι ο σκύλος μας δεν μαθαίνει αρκετά γρήγορα. Συχνά είναι ότι περιμένουμε από εκείνον να καταλάβει τι εννοούμε, χωρίς να έχουμε φροντίσει να του το εξηγήσουμε με τρόπο σταθερό και κατανοητό.
Η συνέπεια, η υπομονή και η θετική επιβράβευση δημιουργούν τις προϋποθέσεις για καλύτερη επικοινωνία και μια πιο εύκολη καθημερινότητα. Και την επόμενη φορά που ο σκύλος μας δεν θα ανταποκριθεί σε μια εντολή, πριν σκεφτούμε ότι μας αγνοεί, ίσως πρέπει να αναρωτηθούμε αν του έχουμε μάθει πραγματικά τι σημαίνει αυτό που του ζητάμε.
Πηγή: topetmou.gr
