...του Αουγκούστο Πινοτσέτ και του Κιμ Γιονγκ-ιλ, φωτίζοντας την προκλητική χλιδή των ηγετών την ώρα που οι λαοί τους λιμοκτονούσαν.
Τι έτρωγαν μερικοί από τους πιο διαβόητους δικτάτορες του 20ού αιώνα; Και τι σημαίνει να μαγειρεύεις καθημερινά για ανθρώπους που ευθύνονται για βασανιστήρια, πολέμους και μαζικές δολοφονίες; Αυτά τα ερωτήματα επιχειρεί να απαντήσει το νέο ντοκιμαντέρ «How to Feed a Dictator», του σκηνοθέτη Άντριου Νιλ, το οποίο κάνει πρεμιέρα στις 7 Αυγούστου στο Bertha DocHouse του Λονδίνου.
Η ταινία συνδυάζει τη γοητεία ενός κινηματογραφικού ντοκιμαντέρ γύρω από τη γαστρονομία με τη σκοτεινή ιστορία αυταρχικών καθεστώτων, παρουσιάζοντας τις μαρτυρίες των προσωπικών σεφ ηγετών όπως ο Πολ Ποτ, ο Ίντι Αμίν, ο Σαντάμ Χουσεΐν, ο Αουγκούστο Πινοτσέτ και ο Κιμ Γιονγκ-ιλ.
Οι σκηνές με την προετοιμασία φαγητών –κομμένα λαχανικά, κρέατα που ψήνονται, πιάτα προσεγμένα μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια– θυμίζουν αρχικά ένα κλασικό ντοκιμαντέρ γαστρονομίας. Ωστόσο, η αποκάλυψη του αποδέκτη κάθε γεύματος μετατρέπει την απόλαυση σε αμηχανία, καθώς κάθε πιάτο προοριζόταν για έναν από τους πιο σκληρούς δικτάτορες της σύγχρονης ιστορίας.
{https://www.youtube.com/watch?v=hrbBkB7oLXU}
Οι σεφ απέναντι στο παρελθόν τους
Ο Άντριου Νιλ και ο μοντέρ Μπραντ Τέρνερ συνθέτουν ένα μωσαϊκό εξομολογήσεων από ανθρώπους που υπηρέτησαν τα αυταρχικά καθεστώτα μέσα από τις κουζίνες τους.
Κάποιοι εξακολουθούν να αρνούνται οποιαδήποτε ηθική ευθύνη για τον ρόλο τους, ενώ άλλοι αντιμετωπίζουν με μεγαλύτερη ειλικρίνεια το παρελθόν τους.
Ο Τσαρλς Οτόντε Οντέρα, πρώην μάγειρας του Ίντι Αμίν, είναι ίσως η πιο αποστασιοποιημένη και αυτοκριτική φωνή του ντοκιμαντέρ. Συγκλονίζει όταν αποκαλύπτει ότι κάποτε μαγείρεψε «τέλεια» μια ανθρώπινη καρδιά για τον δικτάτορα, χωρίς να τολμήσει να ρωτήσει από πού προερχόταν.
Από την άλλη πλευρά, η Καμποτζιανή Κέο Σαμούν υποστηρίζει ότι ήταν ακόμη έφηβη όταν στρατολογήθηκε για να μαγειρεύει για τον Πολ Ποτ, αν και παραδέχεται πως μέχρι σήμερα αφήνει φαγητό στον τάφο του για να «θρέψει το πνεύμα του».
Ο Χιλιανός σεφ Κόκο Πατσέκο εμφανίζεται αμετανόητος και δηλώνει υπερήφανος που μαγείρευε για τον Αουγκούστο Πινοτσέτ, ενώ ο Ιταλός Ερμάνο Φουρλάνις εξακολουθεί να δυσκολεύεται να κατανοήσει πώς κατέληξε να φτιάχνει πίτσες για τον Κιμ Γιονγκ-ιλ την ώρα που εκατομμύρια Βορειοκορεάτες υπέφεραν από την πείνα.
Η χλιδή απέναντι στον λιμό
Ένα από τα πιο ισχυρά στοιχεία του ντοκιμαντέρ είναι η αντίθεση ανάμεσα στα πολυτελή γεύματα των ηγετών και στις συνθήκες εξαθλίωσης που βίωναν οι λαοί τους.
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι προσωπικές απολαύσεις των δικτατόρων συνυπήρχαν με λιμούς, ακραία φτώχεια και μαζικές διώξεις. Στο κεφάλαιο που αφορά το Ιράκ, περιγράφονται ακόμη και ιστορίες οικογενειών που οδηγήθηκαν σε ακραίες πράξεις προκειμένου να γλιτώσουν τα παιδιά τους από την πείνα και τα δεινά του πολέμου.
Το ντοκιμαντέρ εμπλουτίζεται με παρεμβάσεις ειδικών, ανάμεσά τους η ιστορικός Ρουθ Μπεν-Γκιάτ, γνωστή για το έργο της πάνω στον αυταρχισμό, καθώς και ο δημοσιογράφος Ρικάρντο Ορίζιο, οι οποίοι αναλύουν πώς η πολυτέλεια στο τραπέζι αποτελούσε μέρος της επίδειξης ισχύος των δικτατορικών καθεστώτων.
Στην κριτική της στον Guardian, η Λέσλι Φέλπεριν σημειώνει ότι το «How to Feed a Dictator» αξιοποιεί έξυπνα τη γλώσσα των γαστρονομικών ντοκιμαντέρ για να αφηγηθεί μια ιστορία εξουσίας, συνενοχής και ηθικών διλημμάτων, καταλήγοντας πως πρόκειται για μία από τις πιο ασυνήθιστες κινηματογραφικές προσεγγίσεις γύρω από την ιστορία των δικτατοριών.
Πηγή: cnn.gr
