Οι καύσωνες δεν επιβαρύνουν μόνο την καρδιά, τους πνεύμονες ή τον οργανισμό συνολικά. Φαίνεται ότι αφήνουν αποτύπωμα και στην ψυχική υγεία, αυξάνοντας τον κίνδυνο νοσηλείας για ψυχικές και συμπεριφορικές διαταραχές.
Νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature Health ανέλυσε περισσότερες από 2,6 εκατομμύρια νοσηλείες σε 852 περιοχές τεσσάρων χωρών – Βραζιλίας, Καναδά, Χιλής και Νέας Ζηλανδίας – την περίοδο 2000-2019. Οι ερευνητές εστίασαν αποκλειστικά στη θερμή περίοδο του έτους και εξέτασαν τι συμβαίνει όταν η ακραία ζέστη δεν διαρκεί μία μόνο ημέρα, αλλά επιμένει.
Στη βασική ανάλυση, ως καύσωνας ορίστηκε μια περίοδος τουλάχιστον τεσσάρων συνεχόμενων ημερών κατά την οποία η μέση ημερήσια θερμοκρασία ξεπερνούσε το 97,5ο εκατοστημόριο για κάθε περιοχή. Με αυτόν τον ορισμό, ο κίνδυνος νοσηλείας για ψυχικές και συμπεριφορικές διαταραχές αυξήθηκε κατά 5,6% συνολικά από την ημέρα έναρξης έως και τις επόμενες οκτώ ημέρες.
«Τα ευρήματα δείχνουν ότι η παρατεταμένη έκθεση σε ακραία ζέστη μπορεί να αυξήσει άμεσα τη ζήτηση για νοσηλείες που σχετίζονται με την ψυχική υγεία», δήλωσε ο καθηγητής Yuming Guo από το Monash University, συν-επικεφαλής της μελέτης.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Η παραπάνω συσχέτιση ήταν πιο έντονη στους ηλικιωμένους, μια ομάδα που είναι ήδη πιο ευάλωτη στη θερμική καταπόνηση. Η μειωμένη ικανότητα θερμορύθμισης, τα χρόνια νοσήματα και η χρήση φαρμάκων που μπορεί να επηρεάζουν την αποβολή θερμότητας από τον οργανισμό είναι πιθανοί παράγοντες που εξηγούν αυτή την ευπάθεια.
Στο ίδιο μήκος κύματος βρέθηκαν και οι κάτοικοι περιοχών με χαμηλή πληθυσμιακή πυκνότητα. Οι ερευνητές συνδέουν το εύρημα με παράγοντες όπως η δυσκολότερη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, η περιορισμένη διαθεσιμότητα κλιματιζόμενων χώρων και η μεγαλύτερη κοινωνική απομόνωση.
Γιατί η ζέστη επηρεάζει (τόσο) την ψυχική υγεία
Η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι ο καύσωνας προκαλεί άμεσα κάθε νοσηλεία. Δείχνει, όμως, μια σαφή χρονική συσχέτιση ανάμεσα στην παρατεταμένη ακραία ζέστη και την αύξηση των εισαγωγών για ψυχικές και συμπεριφορικές διαταραχές.
Οι πιθανοί μηχανισμοί είναι πολλοί. Ο υψηλός υδράργυρος μπορεί να διαταράξει τον ύπνο, να αυξήσει τη σωματική και ψυχολογική ένταση και να επιβαρύνει άτομα που ήδη αντιμετωπίζουν ψυχιατρικά προβλήματα. Παράλληλα, μπορεί να δυσκολέψει όσους έχουν μειωμένη ικανότητα θερμορύθμισης ή λαμβάνουν φάρμακα που αυξάνουν την ευαισθησία στη θερμότητα.
Τα ευρήματα εναρμονίζονται με προηγούμενη συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση του 2021, η οποία είχε καταλήξει ότι οι υψηλές θερμοκρασίες και οι καύσωνες συνδέονται με επιπτώσεις στην ψυχική υγεία, όπως αυξημένες εισαγωγές, επιδείνωση ψυχικών διαταραχών και μεγαλύτερο κίνδυνο αυτοκτονίας.
Τι σημαίνει αυτό για τα συστήματα υγείας
Η παρούσα μελέτη «μεταφέρει» τη συζήτηση από τη γενική ανησυχία στην επιχειρησιακή ετοιμότητα. Οι καύσωνες δεν είναι μόνο θέμα αφυδάτωσης, θερμοπληξίας ή καρδιαγγειακού κινδύνου. Μπορούν να αυξήσουν και τη ζήτηση για ψυχιατρική φροντίδα.
Αυτό σημαίνει ότι σε περιόδους παρατεταμένης ζέστης οι υπηρεσίες ψυχικής υγείας χρειάζεται να βρίσκονται σε αυξημένη επιφυλακή. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται για ηλικιωμένους, άτομα με σοβαρές ψυχικές διαταραχές, ανθρώπους που ζουν μόνοι, κατοίκους απομακρυσμένων περιοχών και όσους λαμβάνουν φάρμακα που ενδέχεται να επηρεάζουν την ανοχή στη ζέστη.
Καθώς η κλιματική αλλαγή κάνει τους καύσωνες συχνότερους, πιο έντονους και πιο παρατεταμένους, η ψυχική υγεία μπαίνει όλο και πιο καθαρά στον χάρτη των επιπτώσεων της ακραίας ζέστης. Όπως σημειώνει η ερευνητική ομάδα, τα ακραία καιρικά φαινόμενα, η έλλειψη φυσικών πόρων και η διατάραξη των οικοσυστημάτων εντείνουν το ψυχολογικό στρες και αυξάνουν τους κινδύνους για την ψυχική υγεία.
Πηγή: ygeiamou.gr
