Ένα παραμύθι που γίνεται αφορμή για αμέτρητες ερωτήσεις, ένα παιχνίδι που απαιτεί φαντασία, μια βόλτα με συζητήσεις και μικρές ανακαλύψεις. Ο χρόνος με τα εγγόνια προσφέρει στους παππούδες και στις γιαγιάδες ευκαιρίες για κίνηση, επικοινωνία και σκέψη. Οι επιστήμονες εξετάζουν αν αυτή η καθημερινή επαφή μπορεί να συμβάλει και στη διατήρηση της μνήμης καθώς μεγαλώνουμε.
Όπως αναφέρει η The Washington Post, πρόσφατες έρευνες συνδέουν τη φροντίδα των εγγονιών με καλύτερη γνωστική λειτουργία και χαμηλότερη πιθανότητα άνοιας.
Τι δείχνουν τα στοιχεία για τη μνήμη
Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Psychology and Aging, με επικεφαλής τη Flavia Chereches από το Πανεπιστήμιο Tilburg, εξέτασε δεδομένα από την English Longitudinal Study of Ageing.
Οι παππούδες και οι γιαγιάδες που συμμετείχαν στην προσοχή των εγγονιών τους εμφάνιζαν καλύτερη λεκτική ευχέρεια και επεισοδιακή μνήμη, δηλαδή μεγαλύτερη ευκολία στην ανάκληση λέξεων και προσωπικών γεγονότων, σε σύγκριση με όσους δεν παρείχαν φροντίδα. Ωστόσο, βραδύτερη γνωστική έκπτωση με την πάροδο του χρόνου παρατηρήθηκε μόνο στις γιαγιάδες.
Μια άλλη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open, εξέτασε περισσότερους από 10.000 μεγαλύτερους σε ηλικία ενηλίκους στην Κίνα. Η φροντίδα των εγγονιών για λιγότερες από 40 ώρες την εβδομάδα συσχετίστηκε με χαμηλότερη πιθανότητα άνοιας (κατά 24%) σε σχέση με τη μη ενασχόληση. Οι αναλύσεις υπέδειξαν ότι η μικρότερη μοναξιά και η πρόσβαση σε ψηφιακές τεχνολογίες ενδέχεται να εξηγούν μέρος αυτού του φαινομένου.
Πώς μπορεί να βοηθά η επαφή με τα παιδιά
Η φροντίδα συνδυάζει δραστηριότητες που κρατούν έναν άνθρωπο κοινωνικά και νοητικά ενεργό. Η ανάγνωση, η αφήγηση ιστοριών, το παιχνίδι και η οργάνωση της ημέρας απαιτούν προσοχή, ανάκληση πληροφοριών και προσαρμογή σε νέες καταστάσεις.
Παράλληλα, η σχέση με τα εγγόνια μπορεί να ενισχύει την επαφή με την υπόλοιπη οικογένεια και να προσφέρει έναν ρόλο με προσωπικό νόημα. Όπως εξηγεί η Chereches, σημασία ενδέχεται να έχει κυρίως ο τρόπος με τον οποίο βιώνει κάποιος τη φροντίδα, πέρα από το αν είναι (πραγματικά) γιαγιά ή παππούς.
Τι σημαίνει εγκέφαλος «5,5 χρόνια νεότερος»
Σε μικρή μελέτη, ο James Rilling, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Emory, και οι συνεργάτες του συνέκριναν απεικονίσεις εγκεφάλου 50 γιαγιάδων με εκείνες 25 γυναικών που δεν είχαν εγγόνια.
Ένα υπολογιστικό μοντέλο εκτίμησε ότι, αφού λήφθηκαν υπόψη σχετικοί παράγοντες, οι γιαγιάδες είχαν κατά μέσο όρο 5,5 χρόνια χαμηλότερη εκτιμώμενη εγκεφαλική ηλικία από την ομάδα σύγκρισης.
Το δείγμα ήταν μικρό και οι συμμετέχουσες ιδιαίτερα υγιείς και αφοσιωμένες στα εγγόνια τους. Είναι πιθανό οι άνθρωποι με καλύτερη υγεία να αναλαμβάνουν ευκολότερα τη φροντίδα, κάτι που δυσκολεύει την αποσαφήνιση της σχέσης αιτίας και αποτελέσματος.
Η φροντίδα χρειάζεται και όρια
Η καθημερινότητα με τα παιδιά μπορεί να προσφέρει χαρά αλλά και σωματική κόπωση, ανησυχία ή πίεση. Όταν οι υποχρεώσεις υπερβαίνουν τις αντοχές ενός ανθρώπου, η εμπειρία αλλάζει.
Γι’ αυτό οι ειδικοί τονίζουν τη σημασία της επιλογής και της υποστήριξης από την οικογένεια. Η συμμετοχή χρειάζεται να αφήνει χώρο για ύπνο, άσκηση, προσωπικές σχέσεις και ενδιαφέροντα.
Η έρευνα αναδεικνύει τις δυνατότητες μιας ουσιαστικής σχέσης μεταξύ γενεών. Δεν μετατρέπει τη φροντίδα των εγγονιών σε υποχρέωση για «καλύτερη μνήμη». Το ζητούμενο είναι ένας ρόλος που προσφέρει σύνδεση και ευχαρίστηση, σε συνθήκες που σέβονται και τις ανάγκες των μεγαλύτερων.
Πηγή: ygeiamou.gr
