Της Δήμητρας Βέλμαχου
Όταν οι καμπάνες χτυπούν χαρμόσυνα και ο ουρανός φωτίζεται από πυροτεχνήματα, εκείνος στέκεται άγρυπνος φρουρός δίπλα στα ζώα του. Σε όλα εκείνα τα αδέσποτα που κάποτε βρέθηκαν χτυπημένα, κακοποιημένα, εγκαταλελειμμένα στην άκρη ενός δρόμου. Δεν γύρισε το βλέμμα αλλού. Τα μάζεψε, τα περιέθαλψε, τα πήρε μαζί του στο καταφύγιο και τους έδωσε χρόνο, μέχρι να βρεθεί μια οικογένεια που θα ανοίξει την αγκαλιά και το σπίτι της.
Ξέρει καλά πως ο εκκωφαντικός κρότος της νύχτας της Ανάστασης δεν είναι γιορτή για όλους. Για τα ζώα είναι φόβος, πανικός, τραύμα που ξυπνά. Και γι’ αυτό επιλέγει να μείνει εκεί. Δίπλα τους. Να τα φροντίσει, να τα χαϊδέψει, να τους ψιθυρίσει με ηρεμία όταν ο θόρυβος σκεπάζει τα πάντα.
Γιατί για τον ίδιο, Ανάσταση σημαίνει πρώτα απ’ όλα προστασία της ζωής… κάθε ζωής!
Πώς ξεκίνησε η σχέση σου με τον εθελοντισμό και τα αδέσποτα ζώα;
Η σχέση μου με τον εθελοντισμό ξεκίνησε αρκετά αυθόρμητα. Πριν από χρόνια, το 2007 με την φωτιά, ήταν τραυματισμένο ένα αδέσποτο έξω από το χωριό μου στην Ηλεία και προσπάθησα να βοηθήσω. Από εκείνη τη στιγμή άρχισα να έρχομαι σε επαφή με ανθρώπους που ασχολούνταν ήδη με την προστασία των ζώων και σιγά-σιγά ο εθελοντισμός έγινε κομμάτι της ζωής μου. Όταν δεις από κοντά πόσο ευάλωτα είναι αυτά τα πλάσματα, δύσκολα μπορείς να μείνεις αμέτοχος.
Θυμάσαι πότε ήταν η πρώτη φορά που πέρασες την Ανάσταση στο καταφύγιο αντί στην εκκλησία ή με την οικογένειά σου;
Ναι, το θυμάμαι αρκετά καθαρά. Ήταν πριν από μερικά χρόνια. Μέχρι τότε περνούσα την Ανάσταση όπως οι περισσότεροι, με την οικογένεια. Εκείνη τη χρονιά όμως υπήρχαν πολλά σκυλιά που φοβούνταν υπερβολικά τους κρότους και ένιωσα ότι εκείνο το βράδυ έπρεπε να είμαι εκεί.
Τι ήταν αυτό που σε έκανε να πεις «εγώ θα είμαι εδώ μαζί τους» αυτές τις ώρες;
Η ευθύνη. Τα ζώα δεν έχουν επιλογή, ούτε μπορούν να καταλάβουν τι συμβαίνει. Για εκείνα οι δυνατοί κρότοι είναι ένας ακατανόητος κίνδυνος. Αν μπορώ να είμαι εκεί για να τους προσφέρω λίγη ασφάλεια και ηρεμία, θεωρώ ότι είναι το ελάχιστο που μπορώ να κάνω.
Σου λείπει ποτέ η παραδοσιακή Ανάσταση ή νιώθεις ότι έχεις βρει μια διαφορετική, πιο ουσιαστική μορφή της;
Δεν θα πω ότι δεν μου λείπει κάποιες φορές η παραδοσιακή εικόνα της Ανάστασης. Όμως με τον καιρό κατάλαβα ότι αυτό που κάνω έχει για μένα μια βαθύτερη σημασία. Νιώθω ότι βιώνω το μήνυμα της ημέρας με έναν διαφορετικό τρόπο, μέσα από την προσφορά και τη φροντίδα.
Πώς είναι το κλίμα το βράδυ της Ανάστασης;
Όσο πλησιάζουν τα μεσάνυχτα, υπάρχει μια ένταση, γιατί ξέρουμε τι θα ακολουθήσει. Οι κρότοι από βεγγαλικά και κροτίδες, προκαλούν μεγάλη αναστάτωση στα ζώα. Παρ’ όλα αυτά υπάρχει και μια αίσθηση συντροφικότητας μεταξύ των εθελοντών. Ξέρουμε ότι είμαστε εκεί για να βοηθήσουμε όσο μπορούμε αυτά τα πλάσματα να περάσουν μια δύσκολη νύχτα.
Πώς αντιδρούν τα σκυλιά στους κρότους και τα πυροτεχνήματα;
Πολλά σκυλιά αντιδρούν πολύ έντονα. Κάποια τρέμουν, κάποια προσπαθούν να κρυφτούν, άλλα γαβγίζουν συνεχώς ή προσπαθούν να φύγουν. Δυστυχώς σε όλη την Ελλάδα έχουμε δει περιστατικά όπου ζώα, μέσα στον πανικό τους, έχουν πηδήξει από μπαλκόνια ή ταράτσες και σκοτώθηκαν, ή βγήκαν έντρομα στους δρόμους και τα χτύπησε αυτοκίνητο. Το ίδιο συμβαίνει και με άγρια ζώα, κυρίως πτηνά, που πανικοβάλλονται, παθαίνουν ανακοπή ή χτυπούν σε τζαμαρίες και τοίχους.
Υπάρχει κάποια εικόνα ή στιγμή που σου έχει μείνει χαραγμένη;
Μια εικόνα που μου έχει μείνει χαραγμένη είναι ένα ηλικιωμένο, φοβισμένο σκυλί που έτρεμε ολόκληρο από τους κρότους και τελικά κουλουριάστηκε δίπλα μου όταν κάθισα στο πάτωμα του χώρου του. Εκείνη τη στιγμή κατάλαβα πόσο σημαντική μπορεί να είναι απλώς η παρουσία ενός ανθρώπου.
Πώς προσπαθείς πρακτικά να τα ηρεμήσεις εκείνες τις ώρες;
Προσπαθούμε να είμαστε κοντά τους, να τους μιλάμε ήρεμα και να δημιουργούμε όσο γίνεται πιο ήσυχο περιβάλλον. Για όσους έχουν ζώα στο σπίτι, είναι πολύ σημαντικό εκείνες τις μέρες να τα κρατούν μέσα, ειδικά το βράδυ της Ανάστασης. Μια ανοιχτή τηλεόραση ή λίγη χαλαρωτική μουσική μπορεί να βοηθήσει να καλυφθούν οι δυνατοί κρότοι.
Υπάρχουν ζώα που βιώνουν πιο έντονα το στρες;
Ναι, ιδιαίτερα τα ζώα που έχουν κακοποιηθεί στο παρελθόν ή έχουν ζήσει για χρόνια στον δρόμο. Αυτά συνήθως φοβούνται περισσότερο και χρειάζονται περισσότερη υπομονή και παρουσία για να ηρεμήσουν.
Πόσο σοβαρό είναι τελικά το πρόβλημα των πυροτεχνημάτων;
Είναι πολύ πιο σοβαρό απ’ όσο νομίζουν πολλοί. Και δεν αφορά μόνο τα ζώα. Κάθε χρόνο στην Ελλάδα έχουμε σοβαρούς τραυματισμούς από κροτίδες και βεγγαλικά. Ενήλικες αλλά και παιδιά χάνουν δάχτυλα, τραυματίζονται στα μάτια ή παθαίνουν σοβαρά εγκαύματα. Πριν από κάποια χρόνια ένα μικρό παιδί έχασε τη ζωή του όταν φωτοβολίδα καρφώθηκε στο πρόσωπό του. Ακόμη και ένας πολύ γνωστός και αγαπητός μουσικός τραυματίστηκε σοβαρά και έχασε τα δάχτυλά του όταν βεγγαλικό έσκασε στα χέρια του. Τα βεγγαλικά δεν είναι παιχνίδι.
Έχεις βιώσει περιστατικά τραυματισμών ή εξαφανίσεων λόγω του φόβου;
Δυστυχώς ναι. Κάθε χρόνο, ειδικά αυτές τις ημέρες, δεχόμαστε πολλά τηλεφωνήματα από πολίτες που έχασαν τα ζώα τους επειδή πανικοβλήθηκαν από τα βεγγαλικά και τις κροτίδες και έφυγαν τρέχοντας. Είναι πραγματικά τραγικό όταν τελικά βρίσκεις αυτά τα ζώα νεκρά στην άκρη του δρόμου, χτυπημένα από αυτοκίνητο, επειδή μέσα στον πανικό τους πετάχτηκαν στον δρόμο προσπαθώντας απλώς να σωθούν.
Πιστεύεις ότι υπάρχει έλλειψη ενημέρωσης ή αδιαφορία από την κοινωνία;
Νομίζω ότι κυρίως υπάρχει έλλειψη ενημέρωσης. Οι κρότοι δεν επηρεάζουν μόνο τα ζώα. Ενοχλούν ηλικιωμένους ανθρώπους, ανθρώπους με καρδιακά προβλήματα, άτομα με αναπηρία ή ψυχικές νόσους, ακόμη και μωρά. Είναι ένα θέμα που αφορά ολόκληρη την κοινωνία.
Τι θα ήθελες να αλλάξει σε επίπεδο πολιτείας ή τοπικής αυτοδιοίκησης;
Θα ήθελα περισσότερη ενημέρωση αλλά και αυστηρότερο έλεγχο.
