Μία και μόνο προσεκτική ματιά γύρω μας αρκεί ώστε να διαπιστώσουμε τον πρωταγωνιστικό ρόλο που διαδραματίζει το γράμμα π στον κόσμο των μαθηματικών. Πρόσθεση, πολλαπλασιασμός, πολυώνυμα, παραγοντοποίηση, παράγωγοι αποτελούν ενδεικτικά παραδείγματα μαθηματικών εννοιών που έχουν ως αρχικό τους γράμμα, το γράμμα π.
Ωστόσο, η σπουδαιότητα του γράμματος π δεν έγκειται απλώς στην τυχαία έναρξη κάποιων μαθηματικών όρων με το συγκεκριμένο γράμμα. Απεναντίας, πρόκειται για ένα θεμέλιο λίθο των μαθηματικών, μία παγκόσμια σταθερά, η οποία συμβολίζεται με το συγκεκριμένο ελληνικό γράμμα.
Αναλυτικότερα, η σταθερά π (περίπου 3,14159 καθώς πρόκειται για άρρητο αριθμό) εκφράζει τον λόγο της περιφέρειας ενός κύκλου προς την διάμετρο του.
Τους δυο τελευταίους αιώνες η συνεργασία μαθηματικών και πληροφορικών τελεσφόρησαν και ανακαλύφθηκαν νέοι μέθοδοι προσέγγισης του π με αποτέλεσμα την επέκταση των δεκαδικών ψηφίων του π σε περισσότερα από 10 τρισεκατομμύρια 10 13.
Ο αριθμός π εφαρμόζεται σε μαθηματικούς τύπους της τριγωνομετρίας, ιδίως σε αυτούς που συσχετίζονται με κύκλους, ελλείψεις και σφαίρες, ενώ σημαντική κρίνεται και η χρησιμότητα του σε κλάδους όπως Στατιστική, Θερμοδυναμική, Μηχανική και Ηλεκτρομαγνητισμός. Άλλωστε αναμφισβήτητη κρίνεται η καθολικότητα της συγκεκριμένης σταθεράς, η οποία καθιστά τον αριθμό π την πιο διαδεδομένη και εμβληματική μαθηματική σταθερά.
Αξίζει ακόμα να κάνουμε ιδιαίτερη μνεία στην ημέρα του π, η οποία εξάλλου στάθηκε έναυσμα για την συγγραφή του συγκεκριμένου άρθρου.
Ως παγκόσμια ημέρα του π έχει καθιερωθεί η 14ή Μαρτίου χάρη στα 3 πρώτα ψηφία του εν λόγω αριθμού. Η επιλογή της συγκεκριμένης ημερομηνίας προέκυψε χάρη στην προσέγγισης του ως ημερομηνία με τον ξενικό τρόπο γραφής( 3/14 αντί για 3,14).
Επομένως, το π δεν είναι μόνο μια σημαντική σταθερά των μαθηματικών, αλλά μια μικρή υπενθύμιση της σαγήνης και της ομορφιάς τους.
Την επομένη φορά, λοιπόν, που θα αντικρίσουμε έναν κύκλο ας μην τον αντιμετωπίσουμε επιφανειακά. Μπορούμε να σκεφτούμε πως πίσω από το κοινότοπο αυτό σχήμα υποκρύπτεται ο αριθμός π, μετρώντας ακούραστα τα άπειρα δεκαδικά του ψηφία.
Μήλεση Πηνελόπη
Υπεύθυνη Μαθητικών Διαγωνισμών ΕΜΕ Ηλείας
Μέλος της Διοικούσας Επιτροπής του Παραρτήματος Ν. Ηλείας της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας.
