Την μεγαλύτερη οικονομική πίεση σε θέματα καθημερινότητας, ακρίβειας και ενεργειακού κόστους βιώνουν οι πολίτες της Ηλείας, σύμφωνα με την έρευνα της Data R.C. για την Δυτική Ελλάδα και την εφημερίδα «Πελοπόννησος». Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, οι κάτοικοι της Ηλείας αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες προκλήσεις, συγκριτικά με τους άλλους δύο νομούς-Αχαΐα και Αιτωλοακαρνανία-φανερώνοντας ένα υψηλό ποσοστό που ακροβατεί ανάμεσα στην αντοχή και την οικονομική πίεση.
Η έρευνα ομαδοποιεί την κοινωνία σε τρεις διακριτές κατηγορίες: τους «πιεσμένους επιβιώτες», που αγγίζουν το ένα τρίτο του πληθυσμού, τους «σταθερούς αλλά πιεσμένους», που αποτελούν τη μεγαλύτερη ομάδα, και τους «ανθεκτικούς – άνετους», οι οποίοι παραμένουν μειοψηφία.
Την ίδια στιγμή, η ακρίβεια και το ενεργειακό κόστος αναδεικνύονται ως τα κυρίαρχα προβλήματα της καθημερινότητας, επιβαρύνοντας δυσανάλογα τα πιο ευάλωτα κοινωνικά στρώματα.
Η εικόνα που προκύπτει για το επίπεδο διαβίωσης και την ποιότητα ζωής στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας είναι, σε πρώτη ανάγνωση, θετική, καθώς περίπου 7 στους 10 κατοίκους, δηλώνουν ικανοποιημένοι τόσο από τη γειτονιά τους με ποσοστό 71,9% όσο και από τη ζωή που κάνουν (70,9%). Ωστόσο, πίσω από αυτόν τον μέσο όρο κρύβονται έντονες διαφοροποιήσεις που αποτυπώνουν τις κοινωνικές ανισότητες της Π.Δ.Ε.
Τι δείχνει η Ηλεία
Στην Ηλεία το ποσοστό που δηλώνει ικανοποιημένο από τη γειτονιά του είναι στο 63,6%, έναντι 75,5% στην Αχαία και 71,7% στην Αιτωλοακαρνανία. Στην ερώτηση αν είναι ικανοποιημένοι από τη ζωή που κάνουν, στην Ηλεία θετικά απάντησε το 60,1% ενώ στην Αχαία ικανοποιημένοι είναι το 76,3% και στην Αιτωλοακαρνανία το 69,7%.
Στην ερώτηση της έρευνας για το «πόσο εύκολα τα βγάζουν πέρα τα νοικοκυριά με τις βασικές τους ανάγκες», οι απαντήσεις σκιαγραφούν μια κοινωνία που κινείται στα όρια ανάμεσα στην αντοχή και την πίεση. Πίσω από τη συνολική εικόνα, οι πολίτες κατανέμονται σε τρεις βασικές κατηγορίες, που αποτυπώνουν διαφορετικές βαθμίδες οικονομικής δυσκολίας. Περίπου ένας στους τρεις (34,2%) κατατάσσεται στους «πιεσμένους επιβιώτες», δηλαδή σε όσους δηλώνουν ότι τα βγάζουν πέρα δύσκολα ή πολύ δύσκολα. Η μεγαλύτερη ομάδα (41,0%) τοποθετείται σε μια ενδιάμεση ζώνη, ως «σταθεροί αλλά πιεσμένοι» οικονομικά πολίτες, καταφέρνοντας να ανταποκριθούν στις βασικές τους ανάγκες αλλά με σχετική δυσκολία, ενώ ένα μικρότερο τμήμα (24,8%) εμφανίζεται πιο ανθεκτικό, δηλώνοντας ότι καλύπτει τις βασικές του ανάγκες με μεγαλύτερη ευχέρεια (εύκολα και πολύ εύκολα).
Στην Ηλεία οι «πιεσμένοι επιβιώτες» ανέρχονται στο 44,2%, οι «σταθεροί αλλά πιεσμένοι» στο 40,6% και οι «ανθεκτικοί-άνετοι» μόλις στο 15,2%. Την ίδια στιγμή η εικόνα στην Αχαία είναι σαφώς καλύτερη με τους «πιεσμένους επιβιώτες» να βρίσκονται στο 28,6%, οι «σταθεροί αλλά πιεσμένοι στο 41,5% και οι «ανθεκτικοί-άνετοι» στο 29,9%. Στην Αιτωλοακαρνανία τα ποσοστά ανέρχονται σε 36,3%, 40,6% και 23,1% στις αντίστοιχες κατηγορίες.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ενδιάμεση κατηγορία, που συγκεντρώνει και το μεγαλύτερο μέρος των πολιτών, αποτυπώνοντας μια καθημερινότητα «ισορροπίας υπό πίεση». Σε πολλές επαγγελματικές ομάδες, όπως οι μισθωτοί του δημοσίου (55,4%) και οι επιχειρηματίες (62,1%), η συγκεκριμένη κατηγορία κυριαρχεί, δείχνοντας ότι η σχετική σταθερότητα δεν συνεπάγεται απαραίτητα και άνεση.
Τα μεγαλύτερα προβλήματα
Η έρευνα επιχείρησε να αποτυπώσει πόσο έντονα βιώνουν οι πολίτες βασικά προβλήματα της καθημερινότητας, ζητώντας από τους ερωτώμενους να αξιολογήσουν την πίεση που δέχονται σε τομείς όπως η ακρίβεια, το ενεργειακό κόστος, η στέγαση και η εργασία. Τα αποτελέσματα δείχνουν ξεκάθαρα ότι το μεγαλύτερο βάρος πέφτει στο κόστος ζωής: σχεδόν 3 στους 4 πολίτες (72,1%) δηλώνουν ότι αντιμετωπίζουν πολύ ή πάρα πολύ έντονα την ακρίβεια στα είδη πρώτης ανάγκης, ενώ αντίστοιχα υψηλό είναι και το ποσοστό για το ενεργειακό κόστος (71,4%). Σε δεύτερο επίπεδο ακολουθεί η δυσκολία εύρεσης σταθερής εργασίας (43,7%), ενώ πιο περιορισμένη αλλά υπαρκτή παραμένει η πίεση από το κόστος στέγασης (35,3%).
Η ένταση αυτών των προβλημάτων δεν κατανέμεται ομοιόμορφα. Τα χαμηλά εισοδήματα βρίσκονται στο επίκεντρο της πίεσης, με την ακρίβεια να αγγίζει το 93,7% στα νοικοκυριά έως 750 ευρώ, ενώ παραμένει ιδιαίτερα υψηλή και στα μεσαία στρώματα. Αντίστοιχα, οι άνεργοι καταγράφουν τα υψηλότερα ποσοστά επιβάρυνσης συνολικά, με 96,8% να δηλώνει έντονη πίεση από την ακρίβεια και 85,1% από τη δυσκολία εύρεσης σταθερής εργασίας, ενώ πολύ επιβαρυμένη είναι και η εικόνα για τους αγρότες και εργάτες. Σε σχέση με την ηλικία, οι νεότεροι (18-34 ετών) εμφανίζονται πιο εκτεθειμένοι στα ζητήματα εργασίας (58,1%) και στέγασης (42,5%), επιβεβαιώνοντας την αυξημένη επισφάλεια που αντιμετωπίζουν.
Αντίστοιχες διαφοροποιήσεις καταγράφονται και σε γεωγραφικό επίπεδο, με την πίεση να κατανέμεται άνισα μεταξύ των περιφερειακών ενοτήτων. Η Ηλεία εμφανίζει τα υψηλότερα επίπεδα έντασης στα βασικά προβλήματα, ιδίως στην ακρίβεια (80,6%) και το ενεργειακό κόστος (75,4%), ενώ ακολουθεί η Αιτωλοακαρνανία, όπου το ενεργειακό κόστος φτάνει το 79,3%. Αντίθετα, στην Αχαΐα τα αντίστοιχα ποσοστά είναι χαμηλότερα (67,0%) για την ακρίβεια και 64,4% για την ενέργεια), χωρίς ωστόσο να παύουν να καταγράφουν σημαντική επιβάρυνση.
Συνολικά, τα ευρήματα δείχνουν ότι η καθημερινή πίεση συγκεντρώνεται κυρίως γύρω από το κόστος ζωής, αλλά δεν βιώνεται με τον ίδιο τρόπο από όλους, καθώς τόσο τα κοινωνικά όσο και τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό την ένταση με την οποία τα νοικοκυριά έρχονται αντιμέτωπα με τα βασικά προβλήματα.
*Η έρευνα της Data R.C. διενεργήθηκε από 1η έως 15 Απριλίου 2025 σε αντιπροσωπευτικό δείγμα 604 κατοίκων της ΠΔΕ, ανδρών και γυναικών άνω των 18 ετών. Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε πρωινές και απογευματινές ώρες από το τηλεφωνικό κέντρο της εταιρείας.
