Σε ιδιαίτερα δύσκολη οικονομική θέση έχουν περιέλθει οι πρατηριούχοι υγρών καυσίμων της Ηλείας, εξαιτίας του τρόπου εφαρμογής του μέτρου διάθεσης αφορολόγητου πετρελαίου κίνησης στους αγρότες μέσω της πλατφόρμας myDiesel. Ένα μέτρο που σχεδιάστηκε με σκοπό να ελαφρύνει το κόστος παραγωγής για τον αγροτικό κόσμο, έχει δημιουργήσει, όπως καταγγέλλουν οι πρατηριούχοι, μια σημαντική οικονομική επιβάρυνση για τους ίδιους, καθώς καλούνται στην πράξη να χρηματοδοτούν με δικά τους κεφάλαια την εφαρμογή του.
Το πρόβλημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις στην Ηλεία, έναν αμιγώς αγροτικό νομό, όπου μεγάλο μέρος της πελατείας των πρατηρίων αποτελείται από αγρότες που χρησιμοποιούν πετρέλαιο κίνησης για τις ανάγκες των γεωργικών τους μηχανημάτων. Οι πρατηριούχοι βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με ένα δύσκολο δίλημμα.
Είτε να συνεχίσουν να διαθέτουν καύσιμα χωρίς να γνωρίζουν πότε και εάν θα εισπράξουν εγκαίρως τα χρήματα που τους αναλογούν είτε να περιορίσουν ή ακόμη και να διακόψουν την εξυπηρέτηση των αγροτών, με άμεσο κίνδυνο να χάσουν ένα σημαντικό κομμάτι της πελατείας τους.
Αγοράζουν με φόρο και πωλούν χωρίς φόρο
Η βασική αιτία του προβλήματος βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζεται το συγκεκριμένο μέτρο. Οι πρατηριούχοι εξακολουθούν να αγοράζουν το καύσιμο στην κανονική του τιμή, συμπεριλαμβανομένων όλων των φόρων. Στη συνέχεια όμως, καλούνται να το διαθέσουν στους δικαιούχους αγρότες σε μειωμένη τιμή, αφαιρώντας τον ειδικό φόρο κατανάλωσης και τον αντίστοιχο ΦΠΑ.
Με άλλα λόγια, πληρώνουν κανονικά το σύνολο της αξίας του πετρελαίου κατά την αγορά του, αλλά δεν εισπράττουν το αντίστοιχο ποσό από τον αγρότη κατά την πώληση. Η διαφορά αυτή προβλέπεται να τους επιστρέφεται από το κράτος, ωστόσο μέχρι να γίνει η καταβολή, το ποσό παραμένει δεσμευμένο από τα δικά τους διαθέσιμα κεφάλαια.
Όπως εξηγεί ο αντιπρόεδρος της Ένωσης Βενζινοπωλών Ηλείας, Σάκης Κωτσάκης, ο ειδικός φόρος κατανάλωσης στο πετρέλαιο κίνησης ανέρχεται σε περίπου 42 λεπτά ανά λίτρο, ενώ μαζί με τον ΦΠΑ η επιβάρυνση που αφαιρείται φτάνει περίπου τα 50 λεπτά.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα που περιγράφει, αναφέροντας ότι ένας πρατηριούχος μπορεί να αγοράζει το πετρέλαιο προς 2 ευρώ το λίτρο, έχοντας πληρώσει ολόκληρη την αξία του με μετρητά, και στη συνέχεια να υποχρεώνεται να το διαθέσει στον αγρότη προς 1,50 ευρώ. Έτσι, η διαφορά των περίπου 50 λεπτών ανά λίτρο πρέπει να καλυφθεί προσωρινά από τον ίδιο, μέχρι να επιστραφεί από το κράτος.
Μάλιστα, όπως επισημαίνει, το πραγματικό περιθώριο κέρδους του πρατηριούχου είναι ιδιαίτερα μικρό, περίπου 10 λεπτά ανά λίτρο μαζί με τον ΦΠΑ. Αυτό σημαίνει ότι δεν δεσμεύεται απλώς το κεφάλαιο που αντιστοιχεί στον φόρο, αλλά ουσιαστικά διακινδυνεύεται και η ίδια η οικονομική δυνατότητα λειτουργίας της επιχείρησης.
Δεν τηρείται η δέσμευση για πληρωμές δύο φορές την εβδομάδα
Εκείνο ωστόσο, που έχει προκαλέσει τη μεγαλύτερη αγανάκτηση στον κλάδο είναι οι καθυστερήσεις στην επιστροφή των χρημάτων.
Σύμφωνα με όσα είχαν ανακοινωθεί από την κυβέρνηση, οι πληρωμές προς τους πρατηριούχους θα πραγματοποιούνταν δύο φορές την εβδομάδα, ώστε να μην υπάρχει μεγάλο χρονικό διάστημα κατά το οποίο οι επιχειρήσεις θα έπρεπε να καλύπτουν μόνες τους τη διαφορά.
Στην πράξη όμως, όπως καταγγέλλουν οι πρατηριούχοι, η διαδικασία δεν εξελίσσεται με τον τρόπο που είχε ανακοινωθεί. Ο κ. Κωτσάκης αναφέρει ότι οι πιστώσεις έχουν πραγματοποιηθεί μόνο σε περιορισμένο αριθμό πρατηρίων, ενώ ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις τα ποσά που έχουν καταβληθεί δεν καλύπτουν το σύνολο των οφειλών, αλλά αφορούν μέρος των συναλλαγών προηγούμενων ημερών.
Το αποτέλεσμα είναι να επικρατεί αβεβαιότητα στον κλάδο, καθώς οι επαγγελματίες δεν γνωρίζουν με ποια κριτήρια γίνονται οι πληρωμές, πότε θα λάβουν τα χρήματα που τους οφείλονται και εάν θα μπορέσουν να ανταποκριθούν στις επόμενες υποχρεώσεις τους.
«Στην ουσία χρηματοδοτούμε το κράτος. Βάζουμε από την τσέπη μας κεφάλαια, ενώ δεν είναι συνεπές ούτε στις ημερομηνίες ούτε στις ημέρες πληρωμής που είχε ανακοινώσει», τονίζει χαρακτηριστικά ο αντιπρόεδρος της Ένωσης Βενζινοπωλών Ηλείας.
Μεγαλύτερη η πίεση στα μικρά πρατήρια της Ηλείας
Η κατάσταση είναι ακόμη πιο δύσκολη για τα μικρά και οικογενειακά πρατήρια, τα οποία δεν διαθέτουν μεγάλα αποθεματικά κεφάλαια για να μπορούν να καλύπτουν επί μακρόν τέτοιου είδους χρηματοδοτικές ανάγκες.
Σε έναν αγροτικό νομό όπως η Ηλεία, όπου η διάθεση πετρελαίου στους παραγωγούς αποτελεί σημαντικό μέρος της καθημερινής δραστηριότητας πολλών πρατηρίων, ακόμη και η εξυπηρέτηση μερικών αγροτών μπορεί να απαιτήσει σημαντικά χρηματικά ποσά.
Πρόκειται για κεφάλαια τα οποία ο επαγγελματίας έχει ήδη καταβάλει κατά την αγορά του καυσίμου και τα οποία παραμένουν εκτός της επιχείρησης για άγνωστο χρονικό διάστημα.
Για τα μικρά πρατήρια, που λειτουργούν με συγκεκριμένα περιθώρια κέρδους και έχουν καθημερινές οικονομικές υποχρεώσεις προς τις εταιρείες προμήθειας καυσίμων, το πρόβλημα ρευστότητας μπορεί να γίνει ασφυκτικό.
Παράλληλα, υπάρχει και μία ακόμη σημαντική διάσταση. Εάν οι πρατηριούχοι αδυνατούν να συνεχίσουν να διαθέτουν αφορολόγητο πετρέλαιο μέχρι να αποζημιωθούν, κινδυνεύουν να χάσουν τους αγρότες-πελάτες τους, οι οποίοι ενδέχεται να αναζητήσουν άλλες λύσεις για την προμήθεια των καυσίμων τους.
Έτσι, ένα μέτρο που αποσκοπεί στην ενίσχυση του αγροτικού κόσμου δημιουργεί, σύμφωνα με τους επαγγελματίες, μια νέα οικονομική πίεση σε έναν άλλο κρίσιμο κρίκο της τοπικής οικονομίας, τα πρατήρια υγρών καυσίμων.
Υπόμνημα διαμαρτυρίας προς τα αρμόδια υπουργεία
Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, η Ομοσπονδία Βενζινοπωλών Ελλάδος και η Ένωση Βενζινοπωλών Νομού Ηλείας προχωρούν στην προετοιμασία υπομνήματος διαμαρτυρίας, το οποίο θα αποσταλεί προς το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το Υπουργείο Ανάπτυξης και τον διοικητή της ΑΑΔΕ.
Βασικό αίτημα των πρατηριούχων είναι να τηρηθούν οι δεσμεύσεις που έχουν δοθεί από την κυβέρνηση σχετικά με τη διαδικασία επιστροφής των χρημάτων και να πραγματοποιούνται οι πληρωμές δύο φορές την εβδομάδα, όπως είχε αρχικά ανακοινωθεί.
Όπως υπογραμμίζει ο Σάκης Κωτσάκης, οι επαγγελματίες δεν αρνούνται να συμβάλουν στην εφαρμογή ενός μέτρου που διευκολύνει τους αγρότες. Εκείνο που ζητούν είναι να μην επωμίζονται οι ίδιοι το οικονομικό βάρος των κυβερνητικών αποφάσεων και να υπάρχει συνέπεια στις πληρωμές, ώστε να μπορούν να λειτουργούν απρόσκοπτα οι επιχειρήσεις τους.
Το ζήτημα άλλωστε, δεν αφορά μόνο τη ρευστότητα των πρατηρίων, αλλά και την ίδια τη βιωσιμότητα μικρών επιχειρήσεων σε μια περιοχή όπου ο αγροτικός τομέας αποτελεί βασικό πυλώνα της οικονομικής δραστηριότητας.
