Η τροφή είναι η κινητήριος δύναμη κάθε ζωντανού οργανισμού. Άρα και του σκύλου.
Οι καθημερινές διατροφικές επιλογές μπορούν να επηρεάσουν τα γονίδια, να μειώσουν τις φλεγμονές και να «χαρίσουν» χρόνια στη ζωή του σκύλου μας.
«Όταν φέρνουμε έναν σκύλο στο σπίτι, μαζί με τα παιχνίδια, το κρεβατάκι και τις πρώτες επισκέψεις στον κτηνίατρο, «κουβαλάμε» και μια ασυνείδητη πεποίθηση: ότι η υγεία του είναι προδιαγεγραμμένη. Μαθαίνουμε για τη φυλή του, ρωτάμε για τους γονείς του, εάν πρόκειται για καθαρόαιμο. Ή προσπαθούμε να μαντέψουμε το DNA του, στην περίπτωση που είναι ένα υπέροχο ημίαιμο», λέει ο σύμβουλος διατροφής σκύλου και γάτας, Άγγελος Δεστούνης.
Μάλιστα, συχνά σκεφτόμαστε ότι μπορεί να έχει κάποια κληρονομική πάθηση την οποία αργά ή γρήγορα θα την εμφανίσει. Ότι τα γονίδια, όπως χαρακτηριστικά λέει ο κύριος Δεστούνης, είναι ένα κλειδωμένο βιβλίο, μια μοίρα που δεν μπορούμε να αλλάξουμε.
Η μεγάλη ανατροπή
Η σύγχρονη επιστήμη, ενημερώνει ο κύριος Δεστούνης, έρχεται να ανατρέψει αυτή την παθητική οπτική. Μέσα από τα μονοπάτια της νουτρογονιδιωματικής (Nutrigenomics) και της επιγενετικής (Epigenetics), ανακαλύπτουμε ότι το γενετικό υλικό δεν είναι ένα «συμβόλαιο», αλλά ένας ζωντανός «χάρτης».
Τα γονίδια υπάρχουν, εξηγεί ο κύριος Δεστούνης, αλλά το αν θα «μιλήσουν» ή θα παραμείνουν «σιωπηλά» εξαρτάται σε τεράστιο βαθμό από το περιβάλλον. Και το πιο ισχυρό, καθημερινό και άμεσο κομμάτι αυτού του περιβάλλοντος δεν είναι άλλο από το περιεχόμενο του μπολ.
Ένας από τους μεγαλύτερους εχθρούς της μακροζωίας των κατοικίδιών μας είναι η χρόνια, χαμηλής έντασης κυτταρική φλεγμονή
«Ως σύμβουλος διατροφής και ευζωίας, μέσα από την καθημερινή μου τριβή με κηδεμόνες και την παρακολούθηση των νεότερων επιστημονικών δεδομένων, βλέπω συνεχώς πόσο υποτιμούμε αυτή τη δύναμη. Κάθε γεύμα που προσφέρουμε στον σκύλο μας δεν είναι απλώς «καύσιμο» για να τρέξει ή θερμίδες για να διατηρηθεί στη ζωή. Είναι πληροφορία. Είναι ένα σύνολο χημικών μηνυμάτων που ταξιδεύει μέχρι το κυκλοφορικό του σύστημα, φτάνει στα κύτταρά του και δίνει οδηγίες στο DNA του», αναφέρει ο κύριος Δεστούνης.
Η «σιωπή» και η «φωνή» των γονιδίων
Για να καταλάβουμε πώς λειτουργεί η επιγενετική influence, λέει ο κύριος Δεστούνης, ας φανταστούμε το DNA του σκύλου σαν ένα τεράστιο πιάνο με χιλιάδες πλήκτρα. Τα πλήκτρα είναι τα γονίδια. Το ποια πλήκτρα θα πατηθούν και ποια θα μείνουν ανέγγιχτα, για να συνθέσουν τη μελωδία της υγείας ή της ασθένειας, καθορίζεται από τους εξωτερικούς παράγοντες.
Η διαδικασία αυτή, που στην επιστήμη ονομάζεται γονιδιακή έκφραση, επηρεάζεται άμεσα από τη διατροφή.
Όταν ένας σκύλος καταναλώνει μια τροφή, ο οργανισμός του δεν απορροφά απλώς μακροσυστατικά (πρωτεΐνες, λίπη, υδατάνθρακες). Απορροφά μικροστοιχεία και βιοενεργές ενώσεις που έχουν την ικανότητα να προκαλούν χημικές τροποποιήσεις στο DNA, όπως για παράδειγμα η μεθυλίωση. Αυτές οι τροποποιήσεις λειτουργούν σαν διακόπτες. Μπορούν να «ανάψουν» γονίδια τα οποία προστατεύουν τον οργανισμό ή να «σβήσουν» γονίδια που σχετίζονται με τη χρόνια φλεγμονή και τις εκφυλιστικές παθήσεις.
Εδώ «κρύβεται» και η απάντηση στο γιατί η ποιότητα της βασικής τροφής είναι η αρχή και το τέλος των πάντων.
«Η βάση της διατροφής του σκύλου μας δεν θα πρέπει να περιλαμβάνει βαριά επεξεργασμένες πρώτες ύλες, γεμάτες τεχνητά πρόσθετα και συντηρητικά. Όπως και ασαφή υποπροϊόντα που έχουν θερμανθεί σε μεγάλες θερμοκρασίες. Επειδή τα μηνύματα που στέλνουμε στα κύτταρά του είναι μηνύματα κυτταρικού στρες», αναφέρει ο κύριος Δεστούνης.
Αντίθετα, μια premium, ποιοτική διατροφή, βασισμένη σε καθαρές, αναγνωρίσιμες ζωικές πρωτεΐνες και ήπιες μεθόδους παρασκευής, που διατηρούν τη φυσική θρεπτικότητα των συστατικών, δίνει οδηγίες σταθερότητας, επιδιόρθωσης και ισορροπίας.
Η «παγίδα» της χρόνιας κυτταρικής φλεγμονής
Ένας από τους μεγαλύτερους εχθρούς της μακροζωίας των κατοικίδιών μας, τονίζει ο κύριος Δεστούνης, είναι η χρόνια, χαμηλής έντασης κυτταρική φλεγμονή. Ενώ η οξεία φλεγμονή είναι ένας πολύτιμος, προστατευτικός μηχανισμός του ανοσοποιητικού συστήματος για να αντιμετωπίσει έναν τραυματισμό ή μια προσωρινή ασθένεια, η χρόνια φλεγμονή λειτουργεί υποδόρια.
Είναι σαν μια σιγανή φωτιά που σιγοκαίει τα κύτταρα για χρόνια, λέει ο κύριος Δεστούνης, χωρίς εμφανή συμπτώματα, μέχρι να εκδηλωθεί ως μια σοβαρή πάθηση. Όπως η παχυσαρκία, η αρθρίτιδα ή ακόμη και ο καρκίνος.
Η επιγενετική μάς διδάσκει ότι η χρόνια φλεγμονή, συχνά, πυροδοτείται και συντηρείται από τη λανθασμένη διατροφική πληροφορία.
Τροφές με υπερβολικό ποσοστό αμύλου, «κρυφά» σάκχαρα και οξειδωμένα λιπαρά, αναγκάζουν τον οργανισμό να βρίσκεται σε μια διαρκή κατάσταση άμυνας.
Με τον καιρό, επισημαίνει ο κύριος Δεστούνης, αυτή η άμυνα εξαντλεί τα κύτταρα, αλλοιώνει τη γονιδιακή έκφραση και «ξεκλειδώνει» τις γενετικές αδυναμίες του σκύλου.
Η πρόληψη, λοιπόν, δεν είναι μια αφηρημένη έννοια. Είναι η καθημερινή μας απόφαση να μην επιτρέψουμε σε αυτή τη φλεγμονή να ριζώσει.
Επιλέγουμε τροφές με υψηλή βιολογική αξία, πλούσιες σε φυσικά αντιοξειδωτικά και ισορροπημένα λιπαρά οξέα. Προσφέρουμε στον σκύλο μας τα δομικά στοιχεία που χρειάζεται για να κρατήσει τους «διακόπτες» των ασθενειών κλειστούς.
Τα κριτήρια που διαλέγουμε την τροφή του σκύλου μας
«Στον κόσμο της διατροφής του σκύλου, οι όμορφες λέξεις στις ετικέτες περισσεύουν. Υποσχέσεις για «ολιστική φροντίδα», εντυπωσιακές φωτογραφίες φρέσκων συστατικών και το marketing, συχνά αποπροσανατολίζουν τον κηδεμόνα. Όμως, η επιγενετική δεν «συγκινείται» από το περιτύλιγμα», υπογραμμίζει ο κύριος Δεστούνης.
Τα κύτταρα του σκύλου αναγνωρίζουν μόνο την πραγματική ποιότητα και τη διαφάνεια των συστατικών.
Όταν κοιτάζουμε μια ετικέτα, η κριτική μας σκέψη πρέπει να εστιάζει στη βάση. Το πρώτο συστατικό πρέπει να είναι ξεκάθαρο (π.χ. «αποξηραμένο κρέας κοτόπουλου» ή «φρέσκος σολομός» και όχι ένας γενικός όρος, όπως «κρέας και παράγωγα κρέατος»).
Η λίστα των συστατικών πρέπει να είναι σύντομη και κατανοητή χωρίς ατελείωτες σειρές χημικών πρόσθετων και τεχνητών αρωμάτων. Όλα αυτά έχουν ως σκοπό να καλύψουν την έλλειψη θρεπτικότητας της πρώτης ύλης.
Είναι σημαντικό να καταλάβουμε, υπογραμμίζει ο κύριος Δεστούνης, ότι τα συμπληρώματα, τα έλαια και οι σύγχρονες διατροφικές τάσεις δεν είναι πανάκεια. Δεν μπορούν να καλύψουν μια κακή βάση. Αν η καθημερινή τροφή του σκύλου μας δεν του παρέχει τα απαραίτητα αμινοξέα, τις βιταμίνες και τα μέταλλα στην πιο βιοδιαθέσιμη μορφή τους, καμία «μαγική» σκόνη δεν θα καταφέρει να αλλάξει τα επιγενετικά μηνύματα προς το DNA του.
Το συμπέρασμα
Η επιστήμη της επιγενετικής, τονίζει ο κύριος Δεστούνης, δεν έρχεται για να μάς γεμίσει με ενοχές ή άγχος, αλλά για να μάς δώσει ελπίδα και έλεγχο. Μας δείχνει ότι η καθημερινότητά μας, οι μικρές λεπτομέρειες του πώς ταΐζουμε και φροντίζουμε τον σκύλο μας, έχουν αντίκτυπο στο μέλλον του.
Φυσικά, η διατροφή είναι ένα κομμάτι της μεγάλης εικόνας. Δεν αντικαθιστά ποτέ την κτηνιατρική επιστήμη, ούτε αποτελεί θεραπευτική συνταγή για υπάρχουσες παθολογικές καταστάσεις.
Σε ευαίσθητες περιπτώσεις, ή όταν ο σκύλος μας αντιμετωπίζει ήδη προβλήματα υγείας, η στενή συνεργασία και η συνεννόηση με τον επιβλέποντα κτηνίατρο είναι απαράβατος κανόνας.
Στο πλαίσιο της πρόληψης και της προαγωγής της ευζωίας, το μπολ είναι το πιο ισχυρό «εργαλείο» που έχουμε στα χέρια μας.
Κάθε σκύλος, εξηγεί ο κύριος Δεστούνης, «κουβαλάει» τον δικό του μοναδικό γενετικό χάρτη, τις δικές του ανάγκες ανάλογα με τη φυλή του. Όπως και με την ηλικία του, το ιστορικό και τον τρόπο ζωής του. Έτσι, δεν υπάρχει μία μοναδική συνταγή που να ταιριάζει σε όλους.
Κλείνοντας, ο κύριος Δεστούνης αποσαφηνίζει: « Η γενική καθοδήγηση βοηθάει μέχρι ένα σημείο, αλλά η πραγματική διαφορά γίνεται όταν σκύβουμε πάνω από τον κάθε οργανισμό ξεχωριστά».
*Ο κύριος Άγγελος Δεστούνης έχει πολυετή ενασχόληση στη διατροφή σκύλων και είναι πιστοποιημένος σύμβουλος διατροφής και ευζωίας σκύλων (CPD Approved Canine Nutrition & Wellness Expert).
Έχει παρακολουθήσει σεμινάρια στο εξωτερικό και ενημερώνεται συνεχώς για τον κλάδο του.
Καθοδηγεί καθημερινά ιδιοκτήτες με στόχο την καλή υγεία και την ευζωία των κατοικίδιων τους.
Εργάζεται ως σύμβουλος διατροφής σκύλου και γάτας στην Platinum Hellas.
Είναι ιδρυτής του PawthenticGR, πλατφόρμας ενημέρωσης για την υγεία και διατροφή κατοικίδιων.
Πηγή: in.gr
