Υπάρχουν βράδια που ο σκύλος μας κουλουριάζεται στο κρεβατάκι του, κλείνει τα μάτια και μοιάζει να αφήνει πίσω του ολόκληρη την ημέρα. Υπάρχουν όμως και νύχτες που αλλάζει συνεχώς θέση, ξυπνά πιο εύκολα ή δείχνει να μην ξεκουράζεται όπως συνήθως.
Εσείς από τη μεριά σας πιθανότατα έχετε αναρωτηθεί αν ένας φόβος, μια δυσάρεστη εμπειρία ή λίγη πίεση μέσα στην ημέρα μπορούν να τον «ακολουθήσουν» μέχρι τον ύπνο του.
Μια ουγγρική μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Proceedings of the Royal Society B, έδωσε μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα απάντηση. Όπως τονίζει οι θετικές και αρνητικές κοινωνικές εμπειρίες ενός σκύλου πριν από τον ύπνο μπορούν πράγματι να επηρεάσουν τη δομή του.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο σκύλος σας ξαπλώνει στο μαξιλάρι του και «σκέφτεται τα προβλήματά του» με τον τρόπο που ένας άνθρωπος αναλύει ξανά και ξανά μια δύσκολη ημέρα. Δείχνει όμως ότι όσα βιώνει όσο είναι ξύπνιος μπορούν να αφήσουν ένα μετρήσιμο «αποτύπωμα» στον ύπνο του.
Τι ακριβώς έκαναν οι ερευνητές
Στη μελέτη συμμετείχαν 16 ενήλικοι σκύλοι συντροφιάς, οι οποίοι μελετήθηκαν σε δύο διαφορετικές συνθήκες. Πριν τον ύπνο είχαν ευχάριστες κοινωνικές εμπειρίες, όπως χάδια, παιχνίδι και φιλική αλληλεπίδραση με άλλα κατοικίδια. Στη δεύτερη συνθήκη εκτέθηκαν σε περισσότερο στρεσογόνες καταστάσεις. Μεταξύ αυτών ήταν ο σύντομος αποχωρισμός από τον κηδεμόνα τους, η παρουσία ενός αγνώστου που τους πλησίαζε με απειλητικό τρόπο και ένα λεγόμενο still-face test, κατά το οποίο ο άνθρωπος παρέμενε ανέκφραστος και δεν ανταποκρινόταν στην προσπάθεια του σκύλου για επικοινωνία.
Στη συνέχεια οι σκύλοι είχαν τη δυνατότητα να κοιμηθούν για έως και τρεις ώρες. Οι επιστήμονες παρακολούθησαν τον ύπνο τους με μη επεμβατική πολυυπνογραφία, καταγράφοντας την εγκεφαλική δραστηριότητα και τα διαφορετικά στάδια του ύπνου. Ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα ήταν ότι οι σκύλοι αποκοιμήθηκαν γρηγορότερα μετά την αρνητική εμπειρία. Αυτό μοιάζει παράξενο αν το συγκρίνουμε με όσα συμβαίνουν συχνά σε εμάς, αφού μια δύσκολη μέρα μπορεί να μας κρατήσει ξύπνιους για ώρες.
Οι ερευνητές θεωρούν ότι αυτή η γρήγορη μετάβαση στον ύπνο θα μπορούσε να σχετίζεται με μια μορφή αντίδρασης στο στρες. Δεν πρέπει, ωστόσο, να τη μεταφράζουμε ως «ο σκύλος θέλει να κοιμηθεί για να ξεχάσει». Αυτό θα ήταν ένας ανθρώπινος τρόπος ερμηνείας μιας πολύ πιο σύνθετης βιολογικής διαδικασίας.
Το γεγονός ότι οι σκύλοι αποκοιμήθηκαν γρήγορα δεν σήμαινε ότι ο ύπνος τους ήταν και πιο ποιοτικός. Μετά την αρνητική εμπειρία αυξήθηκε το ποσοστό του χρόνου που περνούσαν σε REM ύπνο, ενώ άλλαξε συνολικά η κατανομή των σταδίων του ύπνου. Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας κάθε σκύλου επηρέαζαν σε έναν βαθμό τον τρόπο με τον οποίο ανταποκρινόταν στις διαφορετικές εμπειρίες.
Με απλά λόγια, δύο σκύλοι μπορεί να ζήσουν το ίδιο περιστατικό και να μην το βιώσουν με τον ίδιο τρόπο όπως συμβαίνει και με τους ανθρώπους.
Η σχέση με τον κηδεμόνα
Το ενδιαφέρον είναι ότι η εικόνα αυτή ενισχύθηκε και από νεότερα δεδομένα. Μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2025 εξέτασε εννέα σκύλους οικογένειας όταν κοιμούνταν σε έναν άγνωστο χώρο είτε με τον κηδεμόνα τους είτε με έναν φιλικό αλλά άγνωστο άνθρωπο.
Όταν ο κηδεμόνας ήταν παρών, οι σκύλοι αποκοιμούνταν γρηγορότερα και περνούσαν περισσότερο χρόνο σε βαθύ non-REM ύπνο. Το δείγμα ήταν και εδώ μικρό, επομένως τα αποτελέσματα χρειάζονται επιβεβαίωση από μεγαλύτερες έρευνες.
Για αρκετούς σκύλους, λοιπόν, η δική μας παρουσία ίσως λειτουργεί σαν ένα γνώριμο «σήμα» ασφάλειας, ιδιαίτερα όταν βρίσκονται σε ένα περιβάλλον που δεν γνωρίζουν.
Τι μας συμβουλεύουν γνωστοί ειδικοί
Η Alexandra Horowitz, γνωσιακή επιστήμονας με ειδίκευση στη γνώση και τη συμπεριφορά των σκύλων στο Barnard College στη Νέα Υόρκη, προτείνει να παρατηρούμε όσο περισσότερο μπορούμε τον σκύλο που είναι μπροστά μας, αντί να υποθέτουμε τι σκέφτεται.
Η Horowitz μας προτρέπει επίσης να επιτρέπουμε στους σκύλους να μυρίζουν όσο εξερευνούν τον κόσμο, επειδή η όσφρηση αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τρόπους με τους οποίους συλλέγουν πληροφορίες. Μια ήρεμη βόλτα, χωρίς συνεχές τράβηγμα για να φτάσουμε γρηγορότερα στο σπίτι και με χρόνο για μυρωδιές, μπορεί να προσφέρει πολύτιμη νοητική εκτόνωση.
Ο Clive Wynne, επιστήμονας συμπεριφοράς και καθηγητής Ψυχολογίας στο Arizona State University, τονίζει ότι οι σκύλοι είναι εξαιρετικά κοινωνικά ζώα και ότι η ανθρώπινη συντροφιά είναι βασικό κομμάτι της ευζωίας τους. Μία από τις πιο χαρακτηριστικές συμβουλές του είναι να έχουμε ποιοτικό και ποσοτικό χρόνο μαζί τους. Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να τον απασχολούμε κάθε λεπτό αλλά η ήρεμη παρουσία μας του προσφέρει ασφάλεια και ηρεμία.
Τι μπορείτε να κάνετε μετά από μια δύσκολη ημέρα
Αν ο σκύλος σας τρόμαξε από έναν δυνατό θόρυβο, είχε μια δυσάρεστη συνάντηση κατά τη βόλτα του, έμεινε περισσότερο μόνος από ό,τι συνήθως ή βρέθηκε σε μια κατάσταση που τον φόβισε, δεν χρειάζεται να κάνετε κάτι περίπλοκο. «Χαρίστε» του ένα ήσυχο τέλος ημέρας. Αφήστε τον να ξεκουραστεί στον χώρο που ο ίδιος επιλέγει, διατηρήστε μια γνώριμη ρουτίνα και προσφέρετέ του την παρουσία σας χωρίς να απαιτείται επαφή. Αν θέλει χάδια, δώστε του. Αν προτιμά να κουλουριαστεί λίγο πιο μακριά, σεβαστείτε το.
Αν ξυπνά πολύ συχνά, λαχανιάζει χωρίς προφανή λόγο, κλαψουρίζει, δυσκολεύεται να βολευτεί ή αλλάξει ξαφνικά και επίμονα τις συνήθειες ύπνου του, καλό είναι να απευθυνθείτε στον κτηνίατρό σας. Δεν είναι κάθε ανήσυχος ύπνος αποτέλεσμα μιας δύσκολης ημέρας. Ο πόνος και διάφορα προβλήματα υγείας μπορούν επίσης να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο κοιμάται.
Το βράδυ, όταν τον βλέπετε επιτέλους να κουλουριάζεται και να κλείνει τα μάτια του θυμηθείτε πως η αίσθηση ασφάλειας του σκύλου σας χτίζεται μέσα από πολλές μικρές καθημερινές ενέργειες για τις οποίες είστε υπεύθυνοι. Άραγε υπάρχει κάτι πιο μαγικό από ένα ευτυχισμένο ζωάκι που σας έχει εμπιστευτεί και αγαπήσει;
Πηγή: topetmou.gr
