Η δυσκολία στον ύπνο τη νύχτα, η μειωμένη αλληλεπίδραση με τους ιδιοκτήτες και η εκδήλωση συμπτωμάτων σύγχυσης ή άγχους συχνά θεωρούνται «φυσιολογικά» σημάδια γήρανσης στα κατοικίδια. Ωστόσο, αυτές οι συμπεριφορές μπορεί να αποτελούν ενδείξεις άνοιας.
Ο Δρ. Τζόελ Γουάιτ, κλινικός επίκουρος καθηγητής στη Σχολή Κτηνιατρικής και Βιοϊατρικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Texas A&M, μοιράστηκε τις γνώσεις του στην επίσημη σελίδα του Πανεπιστημίου για να βοηθήσει τους ιδιοκτήτες να κατανοήσουν καλύτερα τις αλλαγές στη συμπεριφορά των κατοικίδιων τους και να μάθουν πώς να φροντίζουν τα ζώα που πάσχουν από άνοια.
Σημάδια άνοιας σε σκύλους και γάτες
Η άνοια σε σκύλους και γάτες, o φυσιολογικός εκφυλισμός του εγκεφάλου που συχνά ονομάζεται γνωστική δυσλειτουργία, αναπτύσσεται όταν οι αλλαγές στον εγκέφαλο επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο τα κατοικίδια σκέφτονται, μαθαίνουν και θυμούνται.
Στους σκύλους, τα συμπτώματα της άνοιας μπορεί να εμφανιστούν ήδη από την ηλικία των 8 ετών, με περίπου το 10% των σκύλων αυτής της ηλικίας να επηρεάζονται. «Η συχνότητα εμφάνισης αυξάνεται σταθερά με την ηλικία, φτάνοντας περίπου το 80% στα σκυλιά άνω των 18 ετών», δήλωσε ο Γουάιτ.
Στις γάτες, τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως γύρω στα 10 έτη, με αντίστοιχη αύξηση της συχνότητας εμφάνισης ανάλογα με την ηλικία περισσότερες από τις μισές γάτες άνω των 15 ετών παρουσιάζουν συμπτώματα που συνάδουν με τη άνοια.
«Καθώς η κτηνιατρική εξελίσσεται, πολλά σκυλιά και γάτες ζουν περισσότερο από ό,τι στο παρελθόν, γεγονός που αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης αυτής της νόσου», δήλωσε ο Γουάιτ. «Επιπλέον, έχουμε αποκτήσει μεγαλύτερη επίγνωση αυτής της νόσου και πιθανώς είμαστε πιο ικανοί να την αναγνωρίζουμε και να τη διαγιγνώσκουμε».
Σημάδια που θα πρέπει να μας θέσουν σε συναγερμό
- Περιπλάνηση χωρίς συγκεκριμένο προορισμό
- Να κάνουν την ανάγκη τους μέσα στο σπίτι
- Δυσκολία στο να περάσουν από πόρτες ή σκάλες
- Αλλαγές στην ακοή ή στην ανταπόκριση
- Περισσότερες φωνητικές εκφράσεις από το συνηθισμένο
Επειδή αυτές οι αλλαγές μπορεί να συμπίπτουν με άλλες παθήσεις, είναι εύκολο να τις μπερδέψει κανείς, σύμφωνα με τον Γουάιτ. «Η δυσκολία ενός ζώου να ανέβει στις σκάλες μπορεί να κάνει τον ιδιοκτήτη να νομίσει πως το κατοικίδιο έχει αρθρίτιδα, ενώ τα ατυχήματα μέσα στο σπίτι (να κάνουν την ανάγκη τους) μπορεί να αποτελούν ένδειξη λοίμωξης του ουροποιητικού συστήματος ή νεφρικής νόσου», ανέφερε.
Ενώ τα σκυλιά και οι γάτες μπορεί να παρουσιάζουν παρόμοια συμπτώματα, οι γάτες τείνουν επίσης να περιποιούνται υπερβολικά τον εαυτό τους, δημιουργώντας σημεία χωρίς γούνα. «Οι γάτες είναι εξαιρετικές στο να κρύβουν την ασθένειά τους από τους ιδιοκτήτες και τους κτηνιάτρους τους, γεγονός που μπορεί να κάνει τη διάγνωσή τους πιο δύσκολη», δήλωσε ο Γουάιτ.
Οι ηλικιωμένες γάτες αναπτύσσουν επίσης συχνά άλλες παθήσεις, ειδικά υπερθυρεοειδισμό, ο οποίος εμφανίζεται όταν ο θυρεοειδής αδένας παράγει υπερβολική ποσότητα. Αυτό μπορεί να προκαλέσει αλλαγές στη συμπεριφορά και τη δραστηριότητα που μπορεί να μοιάζουν με σημάδια άνοιας, καθιστώντας την ακριβή διάγνωση ακόμη πιο σημαντική.
Πόσο εύκολη είναι η διάγνωση στο ιατρείο – Οι τεχνικές
Ο καθηγητής αναφέρει πως -τουλάχιστον στις ΗΠΑ- όταν υπάρχει υποψία άνοιας, οι κτηνίατροι χρησιμοποιούν ερωτηματολόγια που βασίζονται στις παρατηρήσεις των ιδιοκτητών σχετικά με τη συμπεριφορά των κατοικίδιων τους, προκειμένου να εντοπίσουν γνωστική δυσλειτουργία. Όσα περισσότερα συμπτώματα εμφανίζει ένα κατοικίδιο, τόσο πιο πιθανό είναι η νόσος να συμβάλλει στις αλλαγές αυτές.
«Ένα ολοκληρωμένο ιστορικό αποτελεί το πιο πολύτιμο εργαλείο κατά τη διάγνωση της άνοιας στα κατοικίδια», όπως αναφέρει ο Γουάιτ.
Οι κτηνίατροι ενδέχεται επίσης να πραγματοποιήσουν εξετάσεις αίματος, σε συνδυασμό με φυσικές και νευρολογικές εξετάσεις, προκειμένου να αποκλείσουν άλλες παθήσεις που μπορούν να προκαλέσουν συμπτώματα παρόμοια με αυτά της άνοιας.
Ο πιο οριστικός τρόπος για να αξιολογηθεί ένα κατοικίδιο ως προς αλλαγές στον εγκέφαλο που σχετίζονται με την άνοια είναι η μαγνητική τομογραφία (MRI). Ωστόσο, η μαγνητική τομογραφία απαιτεί αναισθησία και μπορεί να είναι δαπανηρή.
Τι φροντίδα χρειάζονται τα κατοικίδια με άνοια
Αν και δεν υπάρχει θεραπεία για την άνοια, οι αλλαγές στην καθημερινή ρουτίνα και στο περιβάλλον ενός κατοικίδιου μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείριση των συμπτωμάτων και στη διατήρηση της ποιότητας ζωής.
Η τακτική άσκηση — όπως οι βόλτες με λουρί και τα παιχνίδια με μπάλα για τους σκύλους, ή τα παζλ τροφής και τα διαδραστικά παιχνίδια για τις γάτες — μπορεί να βοηθήσει τα κατοικίδια να παραμείνουν σωματικά ενεργά και διανοητικά ενεργοποιημένα.
«Αυτό μπορεί να αποτελεί πρόκληση όταν ένα κατοικίδιο έχει άλλα προβλήματα υγείας, όπως σοβαρή αρθρίτιδα», σύμφωνα με τον Γουάιτ.
«Πολλοί ιδιοκτήτες βρίσκουν δημιουργικές εναλλακτικές λύσεις για να διατηρήσουν τα ηλικιωμένα κατοικίδιά τους ενεργά. Για παράδειγμα, η κολύμβηση μπορεί να είναι μια επιλογή για τα μεγαλύτερα κατοικίδια, ενώ η ήπια κίνηση σε μια μπανιέρα ή ο χρόνος στο ύπαιθρο σε καροτσάκια, μεταφορείς ή σακίδια πλάτης μπορεί να προσφέρει δραστηριότητα στα μικρότερα».
Ο τακτικός και ποιοτικός χρόνος με τα κατοικίδιά συμβάλει επίσης στην ευημερία τους. Για τα κατοικίδια με άνοια είναι σημαντικό το περιβάλλον τους να είναι ασφαλές και προβλέψιμο, καθώς οι ξαφνικές αλλαγές μπορεί να προκαλέσουν άγχος. Καλό είναι το σπίτι να γίνει «babyproof» με προστατευτικές γωνίες στα έπιπλα, ενώ καλό είναι να αποφύγετε να αλλάξετε διακόσμηση τοποθετώντας έπιπλα που το κατοικίδιο «έχει χαρτογραφήσει» εδώ και χρόνια, σε άλλο σημείο.
Πως μπορεί να βοηθήσει η διατροφή γάτες και σκύλους με άνοια
Τα τρόφιμα πλούσια σε τριγλυκερίδια μέσης αλυσίδας (MCT) και αντιοξειδωτικά, όπως η βιταμίνη Ε και τα ωμέγα-3 λιπαρά, μπορεί να συμβάλουν στη βελτίωση των κλινικών συμπτωμάτων. Ενώ για τους σκύλους διατίθενται έτοιμες τροφές που περιέχουν αυτά τα συστατικά, δεν έχουν αναπτυχθεί παρόμοιες επιλογές για τις γάτες.
Όταν ο τρόπος ζωής και η διατροφή δεν αρκούν, τα φάρμακα μπορούν να θεωρηθούν ως επιλογή, όπου εκεί ένας κτηνίατρος μπορεί να βοηθήσει.
Διατηρώντας τον δεσμό ισχυρό σε δύσκολες στιγμές
Για πολλούς ιδιοκτήτες, το πιο δύσκολο κομμάτι της φροντίδας ενός κατοικίδιου με άνοια είναι να παραμένουν υπομονετικοί καθώς η ασθένεια εξελίσσεται. Το να βλέπεις ένα αγαπημένο κατοικίδιο να αγωνίζεται μπορεί να είναι σπαρακτικό, και είναι φυσιολογικό να νιώθεις απογοητευμένος κατά καιρούς.
«Μπορεί να είναι εύκολο να ξεχάσετε ότι το κατοικίδιό σας δεν επιλέγει να προκαλεί προβλήματα, όπως να σας ξυπνάει τη νύχτα ή να έχει ατύχημα πάνω στο χαλί, ειδικά όταν αυτά τα πράγματα συμβαίνουν επανειλημμένα», είπε ο Γουάιτ. Τότε θυμηθείτε πως πρέπει να συγκρατήσετε τον εκνευρισμό σας και πως το κατοικίδιό σας δεν κάνει την ανάγκη του επίτηδες εκεί.
Η άνοια μπορεί να αλλάξει ορισμένες πτυχές της ζωής με ένα γηράσκον κατοικίδιο, αλλά η υπομονή, η συμπόνια και ο ποιοτικός χρόνος μπορούν να βοηθήσουν τους ιδιοκτήτες να συνεχίσουν να αξιοποιούν στο έπακρο τα χρόνια που έχουν μαζί.
Πηγή: in.gr
