Πίσω από μια φαινομενικά ήρεμη συμπεριφορά, ο σκύλος μπορεί να νιώθει έντονο στρες, χωρίς να το εκδηλώνει με εμφανείς αντιδράσεις. Η ακινησία, η στάση του σώματος και μικρές αλλαγές στη συμπεριφορά του αποτελούν ενδείξεις που πρέπει να προσέξουμε.
Πώς μπορούμε, όμως, να αναγνωρίσουμε όσα προσπαθεί να μας επικοινωνήσει;
Ο εκπαιδευτής σκύλων, Πάνος Κυριακόπουλος… ρίχνει φως στο τι πρέπει να παρατηρούμε.
Καθιστά σαφές, λοιπόν, ότι η απουσία έντονης αντίδρασης δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ένας σκύλος αισθάνεται άνετα. Ένας σκύλος βρίσκεται σε ένα πολυσύχναστο εμπορικό κέντρο. Γύρω του κινούνται άνθρωποι, ακούγονται δυνατοί ήχοι και άλλα σκυλιά περνούν σε κοντινή απόσταση. Ο ίδιος δεν γαβγίζει, δεν τραβάει το λουρί και δεν δείχνει να αντιδρά. Για πολλούς, η εικόνα αυτή μπορεί να αποτελεί ένδειξη ηρεμίας.
Ένας σκύλος που αισθάνεται άνετα συνήθως παρουσιάζει χαλαρούς μυς, φυσική στάση και ελεύθερη κίνηση
Ένας σκύλος, διευκρινίζει ο κ. Κυριακόπουλος μπορεί να παραμένει ακίνητος ή να μην εκδηλώνει έντονη συμπεριφορά, ενώ ταυτόχρονα βιώνει σημαντική συναισθηματική πίεση. Η συμπεριφορά του δεν πρέπει να αξιολογείται αποκλειστικά από το τι κάνει, αλλά και από το πώς το κάνει, τη στάση του σώματός του και τις συνθήκες στις οποίες βρίσκεται.
Σημειώνει δε, ότι η πραγματική ηρεμία δεν είναι απλώς η απουσία αντίδρασης. Είναι μια κατάσταση στην οποία ο σκύλος μπορεί να επεξεργάζεται τα ερεθίσματα του περιβάλλοντος χωρίς να αισθάνεται ότι απειλείται ή πιέζεται.
Όταν η ακινησία δεν σημαίνει ηρεμία
Η εξωτερική εικόνα ενός σκύλου δεν αποκαλύπτει πάντοτε όσα βιώνει. Για να κατανοήσουμε καλύτερα τη συμπεριφορά του, χρειάζεται να δώσουμε προσοχή και στις λιγότερο εμφανείς αντιδράσεις του.
«Στη συμπεριφορά των σκύλων, η αντίδραση στο στρες δεν εκδηλώνεται πάντοτε με γάβγισμα, έντονη κινητικότητα ή προσπάθεια απομάκρυνσης. Ορισμένοι σκύλοι μπορεί να αντιδράσουν με ακινησία, μια συμπεριφορά που περιγράφεται ως «πάγωμα» (freezing)», αναφέρει ο εκπαιδευτής.
Σε αυτήν την κατάσταση ο σκύλος, επισημαίνει, περιορίζει τις κινήσεις του, παραμένει ακίνητος και μπορεί να δείχνει εξωτερικά ήσυχος. Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει αποδεχθεί το περιβάλλον ή ότι αισθάνεται ασφαλής. Μπορεί να βρίσκεται σε κατάσταση αυξημένης πίεσης ή να προσπαθεί να διαχειριστεί μια κατάσταση που τον δυσκολεύει.
Αντίστοιχα, ένας σκύλος που δεν αντιδρά όταν κάποιος τον πλησιάζει ή τον χαϊδεύει επίμονα δεν είναι απαραίτητα ένας σκύλος που απολαμβάνει την επαφή, αναφέρει ο ίδιος.
Τα σημάδια που αποκαλύπτουν τη δυσφορία
Αφού η ακινησία δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη ηρεμίας, το επόμενο βήμα είναι να παρατηρήσουμε προσεκτικά τη γλώσσα του σώματος του. Η συνολική εικόνα μπορεί να μας βοηθήσει να καταλάβουμε πώς αισθάνεται ο σκύλος σε μια συγκεκριμένη συνθήκη.
Σύμφωνα με τον κ. Κυριακόπουλο, ιδιαίτερη σημασία έχει η συνολική στάση του σώματος. Ένας σκύλος που αισθάνεται άνετα συνήθως παρουσιάζει χαλαρούς μυς, φυσική στάση και ελεύθερη κίνηση.
Αντίθετα, ένα άκαμπτο σώμα, τα αυτιά τραβηγμένα προς τα πίσω, η ουρά χαμηλωμένη, το έντονο λαχάνιασμα χωρίς σωματική καταπόνηση και η εμφάνιση του λευκού μέρους των ματιών μπορεί να αποτελούν ενδείξεις δυσφορίας. Όταν, μάλιστα, εμφανίζονται πολλά από αυτά τα σημάδια ταυτόχρονα, χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή.
Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε έναν σκύλο που πιέζεται;
Η αναγνώριση των σημάτων δυσφορίας είναι σημαντική, αλλά εξίσου σημαντικό είναι να γνωρίζουμε πώς να αντιδράσουμε. Η διαχείριση του περιβάλλοντος και η προσαρμογή των απαιτήσεων μπορούν να συμβάλλουν στην καλύτερη αντιμετώπιση μιας δύσκολης κατάστασης.
Όπως λέει ο εκπαιδευτής, όταν ένας σκύλος δείχνει σημάδια δυσφορίας, δεν χρειάζεται να τον πιέσουμε να παραμείνει σε μια κατάσταση προκειμένου να «συνηθίσει».
Αντίθετα, είναι σημαντικό να αξιολογήσουμε αν το ερέθισμα είναι υπερβολικά έντονο και να προσαρμόσουμε ανάλογα την απόσταση, τη διάρκεια και τις απαιτήσεις.
Η σταδιακή εξοικείωση με ανθρώπους, άλλα ζώα, ήχους και διαφορετικά περιβάλλοντα, υπογραμμίζει ο κ. Κυριακόπουλος, μπορεί να βοηθήσει έναν σκύλο να αναπτύξει μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση. Προϋπόθεση είναι η διαδικασία να πραγματοποιείται με τρόπο που να του επιτρέπει να παραμένει λειτουργικός, χωρίς να κατακλύζεται από τα ερεθίσματα.
Ο ρόλος της εκπαίδευσης στην κατανόηση της συμπεριφοράς
Η σωστή διαχείριση των δύσκολων καταστάσεων συνδέεται άμεσα με την κατανόηση των αναγκών του σκύλου. Η εκπαίδευση, επομένως, δεν περιορίζεται στην εκμάθηση εντολών, αλλά περιλαμβάνει και την ανάπτυξη δεξιοτήτων που διευκολύνουν την καθημερινή συμβίωση.
Η εκπαίδευση, λοιπόν, όπως σημειώνει ο κ. Κυριακόπουλος, δεν αφορά αποκλειστικά την εκμάθηση εντολών. Αφορά και την ανάπτυξη δεξιοτήτων που βοηθούν τον σκύλο να διαχειρίζεται διαφορετικές συνθήκες. Και ίσως αυτό είναι το σημαντικότερο που πρέπει να θυμόμαστε: όταν ένας σκύλος δεν αντιδρά, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν αισθάνεται. Μπορεί απλώς να προσπαθεί να μας επικοινωνήσει κάτι που δεν έχουμε μάθει ακόμη να αναγνωρίζουμε.
Τέλος, ο κ. Κυριακόπουλος λέει: «Με τη βοήθεια ενός επαγγελματία εκπαιδευτή, μαθαίνουμε να διαβάζουμε τη γλώσσα του σώματος και τα σημάδια ηρεμίας του σκύλου μας!».
Πηγή: in.gr
