Έχετε βρεθεί ποτέ δίπλα σε έναν άνθρωπο που είναι έντονα αγχωμένος και, χωρίς προφανή λόγο, αρχίσατε και εσείς να νιώθετε ανησυχία ή ένταση; Πρόκειται για μια εμπειρία που είναι πιο συχνή απ’ όσο πιστεύουμε. Σύμφωνα με ειδικούς στην ψυχική υγεία, το άγχος μπορεί να «μεταδίδεται» συναισθηματικά, όχι επειδή είναι μεταδοτικό, αλλά επειδή οι άνθρωποι επηρεάζονται βαθιά από τη συναισθηματική κατάσταση των άλλων.
Οι επιστήμονες εξηγούν ότι αυτή η αντίδραση δεν οφείλεται μόνο στην ενσυναίσθηση. Συχνά σχετίζεται με βαθύτερους ψυχολογικούς μηχανισμούς που διαμορφώθηκαν ήδη από τα πρώτα χρόνια της ζωής.
Το άγχος είναι κάτι περισσότερο από ένα συναίσθημα
Το άγχος αποτελεί μια φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού απέναντι σε μια πραγματική ή αντιλαμβανόμενη απειλή. Δεν είναι πάντα αρνητικό, καθώς μπορεί να μας κινητοποιήσει να αντιμετωπίσουμε δύσκολες καταστάσεις.
Ωστόσο, όταν γίνεται υπερβολικό ή επίμονο, μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την καθημερινότητα. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι πολλές φορές το άγχος λειτουργεί ως ένα εσωτερικό «σήμα», δείχνοντας ότι κάποιος φόβος ή μια συναισθηματική δυσκολία χρειάζεται προσοχή.
Οι εμπειρίες της παιδικής ηλικίας παίζουν σημαντικό ρόλο
Ο τρόπος με τον οποίο διαχειριζόμαστε τα συναισθήματά μας επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από τις πρώτες σχέσεις με τους ανθρώπους που μας φρόντισαν. Όταν ένα παιδί μεγαλώνει σε ένα σταθερό και ασφαλές περιβάλλον, μαθαίνει σταδιακά να αναγνωρίζει και να ρυθμίζει τα συναισθήματά του.
Αντίθετα, όταν οι γονείς του είναι ιδιαίτερα αγχωμένοι, απρόβλεπτοι ή συναισθηματικά ασταθείς, το παιδί μπορεί να αναπτύξει την αίσθηση ότι πρέπει να φροντίζει διαρκώς τους άλλους για να αισθάνεται και το ίδιο ασφαλές. Αυτό το μοτίβο μπορεί να συνεχιστεί και στην ενήλικη ζωή.
Γιατί απορροφούμε το άγχος των άλλων
Σε πολλές στενές σχέσεις ενεργοποιείται, χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε, η ανάγκη να βοηθήσουμε ή να «διορθώσουμε» τη συναισθηματική κατάσταση του άλλου. Όταν ο σύντροφος, ένας φίλος ή ένα μέλος της οικογένειας βιώνει έντονο άγχος, κάποιοι άνθρωποι αισθάνονται ότι πρέπει να αναλάβουν την ευθύνη για να ηρεμήσει η κατάσταση. Έτσι, το άγχος του άλλου γίνεται σταδιακά και δικό τους.
Οι ψυχολόγοι εξηγούν ότι πίσω από αυτή την αντίδραση κρύβεται συχνά ο φόβος της αδυναμίας ή της απώλειας του ελέγχου. Η αίσθηση ότι δεν μπορούμε να βοηθήσουμε ένα αγαπημένο πρόσωπο μπορεί να προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη εσωτερική ένταση.
Η θεραπεία βοηθά να μπουν υγιή όρια
Η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει τους ανθρώπους να κατανοήσουν γιατί επηρεάζονται τόσο έντονα από τα συναισθήματα των άλλων και να αναγνωρίσουν τα προσωπικά τους μοτίβα συμπεριφοράς.
Στόχος δεν είναι να σταματήσει κάποιος να νοιάζεται ή να δείχνει ενσυναίσθηση, αλλά να μάθει να διαχωρίζει τα δικά του συναισθήματα από εκείνα των ανθρώπων γύρω του. Παράλληλα, η θεραπεία βοηθά στην καλύτερη διαχείριση της αίσθησης αδυναμίας, αποδοχής και αβεβαιότητας που συχνά συνοδεύει τις ανθρώπινες σχέσεις.
Η συναισθηματική ισορροπία προστατεύει και εμάς και τις σχέσεις μας
Το να υποστηρίζουμε έναν άνθρωπο που περνά μια δύσκολη περίοδο είναι σημαντικό. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να φορτωνόμαστε το άγχος του σαν να είναι δικό μας.
Η αναγνώριση των προσωπικών μας ορίων, η κατανόηση των δικών μας συναισθημάτων και η ανάπτυξη υγιών τρόπων διαχείρισης του άγχους μάς επιτρέπουν να είμαστε πραγματικά υποστηρικτικοί, χωρίς να εξαντλούμαστε ψυχικά. Η φροντίδα των άλλων ξεκινά, τελικά, από τη φροντίδα του εαυτού μας.
Πηγή: in.gr
