Η Μεγάλη Σαρακοστή ξεκινά με την Καθαρά Δευτέρα και ολοκληρώνεται με το Πάσχα. Στο διάστημα αυτό παρεμβάλλονται έξι Κυριακές, καθεμία από τις οποίες έχει ιδιαίτερο θεολογικό και ιστορικό περιεχόμενο, ακολουθώντας τη διαδρομή και τις δοκιμασίες της Εκκλησίας μέσα στους αιώνες.
Η 1η Κυριακή των Νηστειών είναι αφιερωμένη στον θρίαμβο της Ορθοδοξίας, η 2η στον Άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, η 3η στη Σταυροπροσκύνηση, η 4η στον Άγιο Ιωάννη της Κλίμακας, η 5η στην Οσία Μαρία την Αιγυπτία, ενώ η τελευταία, είναι η Κυριακή των Βαΐων.
Η πρώτη Κυριακή της Σαρακοστής είναι γνωστή ως Κυριακή της Ορθοδοξίας και τιμά την αναστήλωση των Αγίων Εικόνων, σηματοδοτώντας τη νίκη της Ορθόδοξης Πίστης απέναντι στην Εικονομαχία.
Από το 726 έως το 843 μ.Χ., για περισσότερο από έναν αιώνα, η Ορθόδοξη Εκκλησία δοκιμάστηκε από σκληρούς διωγμούς και εσωτερικές συγκρούσεις γύρω από τη χρήση και την τιμή των εικόνων. Οι πιστοί χωρίστηκαν σε εικονολάτρες και εικονομάχους, με τους δεύτερους να θεωρούν την τιμή των εικόνων, μορφή ειδωλολατρίας.
Κεντρικό πρόσωπο της Εικονομαχίας υπήρξε ο αυτοκράτορας Λέων Γ΄ Ίσαυρος, ο οποίος διέταξε την απομάκρυνση των εικόνων από τους ναούς. Την ίδια πολιτική συνέχισε και ο γιος του, Κωνσταντίνος Ε΄. Μετά τον θάνατό του, η σύζυγός του Ειρήνη η Αθηναία επιχείρησε να τερματίσει τη διαμάχη, τονίζοντας ότι η τιμή αποδίδεται στο εικονιζόμενο πρόσωπο και όχι στο υλικό της εικόνας.
Η οριστική λύση δόθηκε τον Μάρτιο του 843 μ.Χ, όταν η αυτοκράτειρα Θεοδώρα, με τη βοήθεια του Πατριάρχη Μεθόδιου, προχώρησε στην επίσημη αναστήλωση των εικόνων, μετά τον θάνατο του εικονομάχου αυτοκράτορα Θεόφιλου.
Η Θεοδώρα διακήρυξε δημόσια ότι οι εικόνες δεν λατρεύονται ως θεότητες, αλλά τιμώνται ως αναπαραστάσεις των Αγίων. Μαζί με τον γιο της, τον αυτοκράτορα Μιχαήλ Γ΄, τον κλήρο και τον λαό, λιτάνευσαν τις εικόνες και τις επανέφεραν στους ναούς.
Από τότε, κάθε χρόνο, την πρώτη Κυριακή της Μεγάλης Σαρακοστής, η Εκκλησία τιμά τη μνήμη αυτού του ιστορικού γεγονότος, υπενθυμίζοντας τον αγώνα για τη διαφύλαξη της πίστης και της παράδοσης.
Η Κυριακή της Ορθοδοξίας δεν αποτελεί μόνο μια θρησκευτική εορτή, αλλά και μια ιστορική υπενθύμιση της ενότητας και της συνέχειας της Εκκλησίας μέσα στους αιώνες. Ένα γεγονός που σφράγισε την πορεία της Ορθοδοξίας και εξακολουθεί να τιμάται ως σύμβολο πίστης, παράδοσης και ιστορικής μνήμης.
- H Καλλιόπη Γραμμένου είναι Δημοσιογράφος - Συγγραφέας - Παιδαγωγός - Εμψυχώτρια
