«Ο σωστά ενημερωμένος πολίτης δεν χρειάζεται να φοβάται το φορολογικό σύστημα» δηλώνει στο ilialive.gr ο πρόεδρος της Ένωσης Λογιστών Φοροτεχνικών, Ελεύθερων Επαγγελματιών Ηλείας, Αλέξης Νταουλάρης. Με γλώσσα απλή και κυρίως κατανοητή, αναλύει τις συνεχείς αλλαγές στο φορολογικό περιβάλλον, την ψηφιοποίηση των διαδικασιών και πώς η αυξημένη απαίτηση για φορολογική συμμόρφωση έχουν μεταμορφώσει ριζικά την καθημερινότητα πολιτών, επιχειρήσεων και λογιστών.
Ποιοι ωφελούνται πραγματικά από τις νέες ρυθμίσεις, ποια είναι τα όρια της φορολογικής πίεσης και πόσο έτοιμο είναι το σύστημα να αντέξει χωρίς να εξαντλήσει τους συνεπείς φορολογούμενους; Ο Αλέξης Νταουλάρης, καταθέτει την εμπειρία και τις θέσεις του για τη φορολογία εισοδήματος, τη λειτουργία της αγοράς, τη μάχη κατά της φοροδιαφυγής, αλλά και για τον κρίσιμο ρόλο των λογιστών σε μια περίοδο αυξημένης πολυπλοκότητας. Παράλληλα, φωτίζει τις ιδιαιτερότητες της Ηλείας και εξηγεί γιατί η φορολογική πολιτική δεν μπορεί να εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις περιοχές.
Βάσει των νέων νομοθετικών ρυθμίσεων στη φορολογία εισοδήματος, ποιες είναι οι σημαντικότερες αλλαγές που θα δει άμεσα ένας μισθωτός, ένας ελεύθερος επαγγελματίας και μια μικρή επιχείρηση;
Η βασική αλλαγή είναι η μείωση των συντελεστών στα μεσαία κλιμάκια και η ισχυρή ενίσχυση νέων και οικογενειών, όπως:
- 10.001 – 20.000 € → 20% αντί 22%
- 20.001 – 30.000 € → 26% αντί 28%
- 30.001 – 40.000 € → 34% αντί 36%
- 40.001 – 60.000 € → 39% αντί 44%
- Άνω των 60.000 € → 44% (αμετάβλητο)
Μηδενικός ή δραστικά μειωμένος φόρος για νέους
- Έως 25 ετών: 0% φόρος για εισόδημα έως 20.000 €
- 26–30 ετών: 9% για το ίδιο εισόδημα (από 22%)
Ισχυρά οικογενειακά κίνητρα
- Πρόσθετες μειώσεις συντελεστών ανά τέκνο
- Για 3+ παιδιά, χαμηλά εισοδήματα μισθωτών φτάνουν ακόμη και σε μηδενική φορολογία
Υπάρχουν ομάδες φορολογουμένων που επιβαρύνονται καθαρά από τις νέες ρυθμίσεις;
Δεν θεωρώ ότι υπάρχουν συγκεκριμένες ομάδες φορολογουμένων που επιβαρύνονται καθαρά αλλά κυρίως ομάδες που δεν ωφελούνται ουσιαστικά από τις ρυθμίσεις του 2026, παρά το γενικό πλαίσιο μειώσεων. Οι άγαμοι ή έγγαμοι χωρίς παιδιά με μεσαία εισοδήματα: Παρότι μειώνονται οι συντελεστές κατά 2 μονάδες, το όφελος είναι περιορισμένο και συχνά δεν αντισταθμίζει τον πληθωρισμό και τους έμμεσους φόρους, σε αντίθεση με οικογένειες με παιδιά που λαμβάνουν πολλαπλάσιες ελαφρύνσεις. Οι ελεύθεροι επαγγελματίες με αυξημένο τεκμαρτό εισόδημα: Η αύξηση του κατώτατου μισθού ανεβάζει το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα, με αποτέλεσμα σε ορισμένες περιπτώσεις η φορολογική επιβάρυνση να αυξάνεται, ιδίως για όσους δηλώνουν χαμηλά πραγματικά κέρδη
Τι θα συμβουλεύατε έναν φορολογούμενο πολίτη για να μην βρεθεί προ εκπλήξεων;
Η συμβουλή μου προς κάθε φορολογούμενο είναι πολύ απλή: να λειτουργεί έγκαιρα, οργανωμένα και με επαγγελματική καθοδήγηση. Το σημερινό φορολογικό περιβάλλον είναι πλέον πολύ πιο διαφανές, αλλά και πολύ πιο απαιτητικό. Τα λάθη δεν “χάνονται” και οι καθυστερήσεις μετατρέπονται εύκολα σε επιβαρύνσεις.
Πρώτον, θα συμβούλευα κάθε πολίτη να μην αφήνει τίποτα για την τελευταία στιγμή. Στην Ελλάδα έχουμε αυτή την τάση, αλλά το σύστημα πλέον λειτουργεί σε πραγματικό χρόνο: ηλεκτρονικά βιβλία, αποδείξεις, διασταυρώσεις. Όσο πιο έγκαιρα γίνεται ο έλεγχος των στοιχείων, τόσο μειώνεται ο κίνδυνος δυσάρεστων εκπλήξεων.
Δεύτερον, να κρατά όλα τα στοιχεία τακτοποιημένα: αποδείξεις, τιμολόγια, πληρωμές, τυχόν επιδοτήσεις ή ενισχύσεις. Με τα νέα ψηφιακά εργαλεία πολλά από αυτά καταγράφονται αυτόματα, αλλά υπάρχουν ακόμη περιοχές όπου η σωστή οργάνωση του πολίτη κάνει τη διαφορά.
Τρίτον —και το θεωρώ κρίσιμο— η υποβολή των δηλώσεων και η παρακολούθηση των υποχρεώσεων πρέπει να γίνεται μέσω αδειούχου λογιστή–φοροτεχνικού. Αυτό προστατεύει τον πολίτη. Ένα μικρό λάθος, μια εκπρόθεσμη δήλωση με μηδενικό φόρο ή με ελάχιστο ποσό μπορεί να οδηγήσει σε πρόστιμο. Ο πολίτης χρειάζεται καθοδήγηση για να μην βρεθεί άδικα εκτεθειμένος.
Τέλος, θα έλεγα κάτι πρακτικό: να ρωτάει πριν κάνει οποιαδήποτε οικονομική ενέργεια — είτε αφορά αγορά, είτε μίσθωση, είτε παροχή υπηρεσιών. Μια σύντομη συμβουλή από τον λογιστή του μπορεί να του γλιτώσει χρόνο, κόστος και άσκοπες διαδικασίες.
Ο σωστά ενημερωμένος πολίτης δεν χρειάζεται να φοβάται το φορολογικό σύστημα. Χρειάζεται απλώς να έχει έναν επαγγελματία δίπλα του, έγκαιρη οργάνωση και καθαρή εικόνα των υποχρεώσεών του. Αυτά αρκούν για να μην υπάρξουν “εκπλήξεις”
Στόχος κάθε νομοθετικής ρύθμισης είναι η πάταξη της φοροδιαφυγής. Πόσο έχει επιτευχθεί αυτό τα τελευταία χρόνια; υπάρχει κίνδυνος αύξησης;
Η συμπεριφορά των φορολογουμένων έχει αλλάξει, και αυτό είναι ίσως το πιο κρίσιμο εύρημα της τελευταίας περιόδου. Τα στοιχεία των φορολογικών δηλώσεων δείχνουν σαφή αύξηση του δηλωμένου κύκλου εργασιών, της τάξης του 8% έως 15%, σε κλάδους με διαχρονικά υψηλή παραβατικότητα.
Αυτή η μεταβολή δεν μπορεί να αποδοθεί σε πραγματική αναπτυξιακή έκρηξη. Πρόκειται κυρίως για αποτέλεσμα αναγκαστικής συμμόρφωσης, που προήλθε από την ενίσχυση της ιχνηλασιμότητας των συναλλαγών και τη γενικευμένη χρήση ψηφιακών εργαλείων(Mydata, διασύνδεση pos κλπ). Με απλά λόγια, το σύστημα “βλέπει” περισσότερα και αυτό αποτυπώνεται στα έσοδα.
Ωστόσο, θα ήταν λάθος να θεωρήσουμε ότι το ζήτημα της φοροδιαφυγής έχει λυθεί οριστικά. Ο κίνδυνος νέας αύξησης υπάρχει, αλλά όχι με τις μορφές που γνωρίζαμε στο παρελθόν. Η φοροδιαφυγή δεν εξαφανίζεται· μεταλλάσσεται.
Ο πρώτος σοβαρός κίνδυνος αφορά τις μικρές και οριακές επιχειρήσεις, οι οποίες πιέζονται από τον πληθωρισμό, το υψηλό ενεργειακό κόστος και τη μειωμένη ρευστότητα. Ο ΟΟΣΑ έχει επισημάνει ξεκάθαρα ότι όταν η συμμόρφωση βασίζεται αποκλειστικά στον καταναγκασμό, χωρίς ταυτόχρονη μείωση του διοικητικού και φορολογικού κόστους, τα αποτελέσματα δεν είναι βιώσιμα.
Δεύτερος κίνδυνος είναι η διεύρυνση των “γκρίζων” ψηφιακών μορφών οικονομικής δραστηριότητας: influencers, παροχή υπηρεσιών χωρίς φυσική εγκατάσταση, πλατφόρμες και gig economy. Πρόκειται για πεδία που ήδη αναγνωρίζονται από την ΑΑΔΕ ως νέα μέτωπα ελέγχου και απαιτούν διαφορετική προσέγγιση από την κλασική φορολογική πολιτική.
Τρίτος και εξίσου σημαντικός παράγοντας είναι η κόπωση της φορολογικής συμμόρφωσης. Αν δεν υπάρξει απλοποίηση του συστήματος, αν δεν μειωθούν οι έμμεσοι φόροι και αν δεν επιστραφεί μέρος της συμμόρφωσης στους συνεπείς φορολογούμενους με τη μορφή ελαφρύνσεων, τότε υπάρχει σοβαρός κίνδυνος επιστροφής σε αυτό που ονομάζουμε “επινοητική παραβατικότητα”.
Συμπερασματικά, η πάταξη της φοροδιαφυγής έχει επιτευχθεί σε βαθμό που δεν αμφισβητείται πλέον ούτε σε διεθνές επίπεδο. Δεν είναι όμως μη αναστρέψιμη. Η επιτυχία βασίστηκε στην τεχνολογία και όχι στην αύξηση φόρων ή στον φόβο των ελέγχων. Η βιωσιμότητα αυτής της επιτυχίας θα κριθεί από το αν το φορολογικό σύστημα γίνει απλούστερο, δικαιότερο και αν η συνέπεια πάψει να είναι μόνο υποχρέωση και αρχίσει να λειτουργεί και ως ανταμοιβή.
Πως εκτιμάτε ότι θα κυλήσει η φετινή περίοδος για τους φορολογούμενους και τους λογιστές; Είναι ρεαλιστικά τα χρονοδιαγράμματα εφαρμογής των νέων διατάξεων και κατά πόσο έχει δοθεί επαρκής χρόνος στους λογιστές και στις επιχειρήσεις να προσαρμοστούν;
Η φετινή περίοδος εκτιμώ ότι θα είναι απαιτητική όπως τα τελευταία έτη, τόσο για τους φορολογούμενους όσο και —κυρίως— για τους λογιστές. Όχι επειδή υπάρχουν περισσότερες υποχρεώσεις, αλλά επειδή αυτές εφαρμόζονται ταυτόχρονα, με αυξημένη τεχνική πολυπλοκότητα και με αυστηρά χρονοδιαγράμματα.
Για τους φορολογούμενους, η χρονιά χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη διαφάνεια αλλά και αυξημένη πίεση. Τα δεδομένα διαβιβάζονται σε πραγματικό χρόνο, τα περιθώρια λαθών έχουν μειωθεί σημαντικά και κάθε αστοχία μετατρέπεται άμεσα σε φορολογικό ζήτημα. Αυτό δημιουργεί έντονη ανασφάλεια, ειδικά στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
Για τους λογιστές, ωστόσο, η εικόνα είναι ακόμη πιο σύνθετη. Ο κλάδος καλείται να λειτουργήσει ταυτόχρονα ως φορολογικός σύμβουλος, τεχνικός διαχειριστής ψηφιακών συστημάτων και βασικός ενδιάμεσος μεταξύ Διοίκησης και επιχείρησης. Η ευθύνη μεταφέρεται διαρκώς στους λογιστές, χωρίς να συνοδεύεται από τον ανάλογο χρόνο προσαρμογής ή από πλήρως ξεκαθαρισμένο πλαίσιο.
Σε ό,τι αφορά τα χρονοδιαγράμματα, η θέση μου είναι ότι σε θεωρητικό επίπεδο μπορεί να εμφανίζονται ως ρεαλιστικά, στην πράξη όμως δεν είναι. Η εμπειρία της περσινής χρονιάς είχε μία σοβαρή ένδειξη: ακόμη και με συνεχή υπερπροσπάθεια από τον κλάδο, αποδείχθηκε ότι απαιτούνται τουλάχιστον 15 επιπλέον ημέρες για να ολοκληρωθεί ομαλά και αξιόπιστα η διαδικασία. Παρ’ όλα αυτά, δεν είδαμε αυτή την εμπειρία να αποτυπώνεται ουσιαστικά στον σχεδιασμό της Διοίκησης για τη φετινή περίοδο.
Συμπερασματικά, η φετινή φορολογική περίοδος δεν θα κριθεί μόνο από το αν θα τηρηθούν τυπικά τα χρονοδιαγράμματα, αλλά από το αν η Διοίκηση θα δείξει ρεαλισμό, θα λάβει υπόψη της την εμπειρία της περσινής χρονιάς και θα αντιληφθεί ότι η επιτυχία των μεταρρυθμίσεων προϋποθέτει χρόνο, σταθερότητα και σεβασμό στον ρόλο των λογιστών. Ο κλάδος έχει αποδείξει ότι αντέχει, αλλά δεν μπορεί να λειτουργεί διαρκώς σε καθεστώς πίεσης και έκτακτης ανάγκης.
Θεωρείτε ότι οι νέες ρυθμίσεις κάνουν το σύστημα πιο δίκαιο; Και κατά πόσο επηρεάζεται η μεσαία τάξη;
Οι νέες ρυθμίσεις πράγματι κάνουν το φορολογικό σύστημα πιο δίκαιο ως προς τη συμμόρφωση. Η ενίσχυση της διαφάνειας, η ψηφιοποίηση και η διεύρυνση της φορολογικής βάσης οδηγούν στο να δηλώνονται περισσότερα πραγματικά εισοδήματα και να περιορίζονται στρεβλώσεις του παρελθόντος. Αυτό είναι μια θετική εξέλιξη και δεν μπορεί να αμφισβητηθεί.
Παράλληλα, έχουν γίνει βήματα και στο σκέλος των φορολογικών συντελεστών, τα οποία κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση. Οι μειώσεις φόρων στέλνουν ένα θετικό μήνυμα και αποτελούν αναγκαία προϋπόθεση για ένα πιο φιλικό φορολογικό περιβάλλον.
Η επίδραση όμως στη μεσαία τάξη χρειάζεται πιο προσεκτική ανάγνωση. Η μεσαία τάξη είναι αυτή που, σε μεγάλο βαθμό, συμμορφώνεται ήδη και τώρα συμμορφώνεται ακόμη πιο πλήρως. Δηλαδή δηλώνει εισοδήματα που στο παρελθόν είτε δεν δηλώνονταν πλήρως είτε “εξομαλύνονταν”.
Αυτό σημαίνει ότι, παρά τις μειώσεις συντελεστών, το πραγματικό φορολογικό αποτέλεσμα δεν είναι πάντα αισθητά ελαφρύτερο.
Με απλά λόγια, το σύστημα έγινε πιο δίκαιο στο ποιος πληρώνει, αλλά όχι ακόμη στον βαθμό που θα έπρεπε στο πόσο πληρώνει τελικά η μεσαία τάξη. Και αυτό γιατί, πέρα από τον φόρο εισοδήματος, παραμένουν υψηλές οι έμμεσες επιβαρύνσεις, οι εισφορές και το συνολικό κόστος λειτουργίας για επαγγελματίες και μικρές επιχειρήσεις.
Η επόμενη πρόκληση, λοιπόν, είναι αυτή η αυξημένη συμμόρφωση να μετατραπεί σταδιακά σε ουσιαστική ελάφρυνση για τους συνεπείς φορολογούμενους. Αν το όφελος από τη διεύρυνση της βάσης επιστρέψει στη μεσαία τάξη με σταθερότερους κανόνες, απλούστερες διαδικασίες και περαιτέρω μειώσεις βαρών, τότε θα μπορούμε να μιλάμε για ένα σύστημα όχι μόνο πιο αποτελεσματικό, αλλά και πιο δίκαιο στην πράξη.
Τι θα αλλάζατε άμεσα αν σας δινόταν η ευκαιρία;
Αν μπορούσα να αλλάξω άμεσα κάτι, θα ξεκινούσα από μία πολύ συγκεκριμένη και ουσιαστική παρέμβαση: τη μείωση της προκαταβολής φόρου, που σήμερα βρίσκεται στο 80% και τη θεωρώ άδικη, ιδιαίτερα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Η προκαταβολή φόρου βασίζεται στην υπόθεση ότι το επόμενο έτος θα είναι τουλάχιστον εξίσου καλό με το προηγούμενο. Στην ελληνική πραγματικότητα, όμως, αυτό σπάνια ισχύει. Οι επιχειρήσεις λειτουργούν σε ένα περιβάλλον υψηλής αβεβαιότητας, αυξημένου κόστους και έντονων διακυμάνσεων. Το να προπληρώνουν φόρο για εισόδημα που δεν έχει ακόμη παραχθεί δημιουργεί σοβαρή πίεση στη ρευστότητα και λειτουργεί αποτρεπτικά για την ανάπτυξη.
Δεν αμφισβητώ τη λογική της προκαταβολής ως μηχανισμού σταθερότητας των εσόδων. Αμφισβητώ όμως το ύψος της. Ένα χαμηλότερο και πιο ευέλικτο ποσοστό, προσαρμοσμένο στο πραγματικό μέγεθος και τον κύκλο εργασιών της επιχείρησης, θα ήταν πολύ πιο δίκαιο και πιο ρεαλιστικό.
Αν θέλουμε ένα σύστημα που να στηρίζει τη συνέπεια και όχι απλώς να την προεξοφλεί, τότε η προκαταβολή φόρου πρέπει να πάψει να λειτουργεί ως τιμωρία για όσους δηλώνουν κανονικά τα εισοδήματά τους. Η μείωσή της θα ήταν ένα άμεσο, ουσιαστικό και αναπτυξιακό μήνυμα προς τις επιχειρήσεις.
Ποιες βελτιώσεις έχει προτείνει ο κλάδος των λογιστών στην κυβέρνηση και κατά πόσο έχουν ληφθεί υπόψη οι προτάσεις σας;
Ως κλάδος έχουμε επιλέξει να καταθέτουμε προτάσεις ήρεμες, τεχνικά τεκμηριωμένες και εφαρμόσιμες. Κεντρική μας θέση είναι ότι ένα σύγχρονο φορολογικό σύστημα χρειάζεται απλότητα, προβλεψιμότητα και αναλογικότητα.
Σε αυτό το πλαίσιο, έχουμε αναδείξει επανειλημμένα το ζήτημα των προστίμων. Σήμερα, ακόμη και σε περιπτώσεις τυπικής παράλειψης—π.χ. καθυστέρηση υποβολής δήλωσης με ελάχιστο φόρο (π.χ. Φόρος Διαμονής ή Περιβαλλοντικό τέλος) ή και μηδενικό ποσό (Δηλώσεις ΦΠΑ)—το ισχύον πλαίσιο μπορεί να επιβάλλει πρόστιμα 250 ή 500 ευρώ, ανάλογα με την κατηγορία βιβλίων. Θεωρούμε ότι τέτοιες περιπτώσεις πρέπει να αντιμετωπίζονται διαφορετικά από τη συστηματική παραβατικότητα:
- με αναλογικά πρόστιμα σε σχέση με το φορολογικό αποτέλεσμα,
- με ήπια πρώτη προειδοποίηση για τυπικά/μηδενικά λάθη,
- και με εξαίρεση ή μείωση όταν υπάρχουν τεχνικοί λόγοι ή περίοδοι υψηλού φόρτου.
Στόχος μας δεν είναι η χαλάρωση της συμμόρφωσης, αλλά η δίκαιη διάκρισή της από το ανθρώπινο λάθος. Όταν το διοικητικό βάρος είναι υπερβολικό για μικρά ή μηδενικά ποσά, δημιουργείται αίσθηση αδικίας χωρίς να προστίθεται ουσιαστική αξία στα έσοδα.
Παράλληλα, θεωρούμε κρίσιμο η υποβολή των φορολογικών δηλώσεων των επιχειρήσεων -στο σύνολό τους- να γίνεται από λογιστές–φοροτεχνικούς με άδεια ασκήσεως επαγγέλματος. Αυτό δεν είναι συντεχνιακή λογική. Είναι προϋπόθεση ποιότητας, ιχνηλασιμότητας και ευθύνης στη διαδικασία: μειώνει τα λάθη, προστατεύει τον φορολογούμενο και ενισχύει την αξιοπιστία των δεδομένων που εισέρχονται στο σύστημα.
Ως προς την ανταπόκριση της Διοίκησης, θα έλεγα ότι είναι μερική: έχουν γίνει σημαντικά βήματα και υπάρχει διάθεση διαλόγου. Ωστόσο, στο κρίσιμο τρίγωνο αναλογικά πρόστιμα – επαρκής χρόνος προσαρμογής – θεσμική αναγνώριση του ρόλου του αδειούχου λογιστή, χρειάζεται πιο συστηματική υιοθέτηση. Εκεί θα κριθεί αν η καθημερινότητα των πολιτών και των επιχειρήσεων θα γίνει ουσιαστικά ευκολότερη.
Η θέση μας είναι σταθερή: συνεργασία, σαφείς κανόνες και σεβασμός στην επαγγελματική ευθύνη. Μόνο έτσι η συμμόρφωση θα είναι διαρκής και δίκαιη, χωρίς να τιμωρείται το ανθρώπινο λάθος
Υπάρχουν ιδιαιτερότητες στην Ηλεία όσον αφορά την εξυπηρέτηση των φορολογούμενων, το φορολογικό προφίλ των πολιτών και την ιδιαιτερότητα των επιχειρήσεων, και πώς αυτές εξυπηρετούνται;
Η Ηλεία έχει πράγματι ορισμένες ιδιαιτερότητες, τόσο σε επίπεδο εξυπηρέτησης των φορολογουμένων όσο και στο προφίλ της τοπικής οικονομίας. Αυτές οι ιδιαιτερότητες δεν είναι προβλήματα· είναι πραγματικότητες που πρέπει να ληφθούν υπόψη στη χάραξη πολιτικής.
Πρώτον, η εξυπηρέτηση των πολιτών επηρεάζεται από το γεγονός ότι ο νομός είναι μεγάλος γεωγραφικά, με πολλές απομακρυσμένες περιοχές και γερασμένο πληθυσμό. Αυτό σημαίνει ότι μεγάλο μέρος των πολιτών στηρίζεται στον λογιστή του για ακόμη και τις πιο βασικές ψηφιακές διαδικασίες. Η μετάβαση στη ψηφιοποίηση είναι σωστή, αλλά στην Ηλεία απαιτεί περισσότερη καθοδήγηση και ανθρώπινη υποστήριξη. Η φυσική παρουσία των υπηρεσιών είναι περιορισμένη και η πρόσβαση στην τεχνολογία δεν είναι αυτονόητη για όλους.
Δεύτερον, το φορολογικό προφίλ των πολιτών είναι διαφορετικό από έναν αστικό νομό. Η Ηλεία είναι κατά βάση αγροτικός και τουριστικός νομός. Πολλοί φορολογούμενοι έχουν πολυδιάστατα εισοδήματα: αγροτικό, εποχικό, τουριστικό, μερικές φορές μικτής μορφής. Αυτό δημιουργεί ανάγκη για μεγαλύτερη καθοδήγηση, ειδικά σε θέματα δηλώσεων, ενισχύσεων, καθεστώτων ΦΠΑ και επιδοτήσεων.
Τρίτον, οι επιχειρήσεις της Ηλείας έχουν χαρακτηριστικά που δεν συναντώνται με την ίδια ένταση σε άλλες περιοχές:
πολλές μικρές και οικογενειακές επιχειρήσεις,
- έντονη εποχικότητα λόγω τουρισμού,
- αγροτικές εκμεταλλεύσεις με ειδικούς κανόνες και ιδιαιτερότητες,
- καταστήματα λιανικής και υπηρεσιών που λειτουργούν σε μικρές τοπικές αγορές.
Αυτό σημαίνει ότι η επιβολή ενιαίων κανόνων χωρίς προσαρμογή συχνά δημιουργεί μεγαλύτερη δυσκολία στους τοπικούς επαγγελματίες σε σχέση με έναν νομό όπου κυριαρχούν μεγάλες και οργανωμένες επιχειρήσεις.
Τέλος, θα έλεγα ότι η Ηλεία έχει ένα πρόσθετο στοιχείο: η σχέση πολίτη–λογιστή είναι ιδιαίτερα στενή, γιατί ο λογιστής καλύπτει συχνά και τον ρόλο του “ψηφιακού διαμεσολαβητή”. Ειδικά σε περιβάλλον όπου ένα τυπικό λάθος μπορεί να οδηγήσει σε δυσανάλογο πρόστιμο, ο ρόλος αυτός γίνεται ακόμη πιο κρίσιμος.
Συνολικά, η Ηλεία δεν χρειάζεται διαφορετικούς νόμους. Χρειάζεται περισσότερη υποστήριξη στους πολίτες, καλύτερη προσαρμογή των διαδικασιών στις τοπικές συνθήκες και αναγνώριση ότι η εποχικότητα και η αγροτική οικονομία απαιτούν ειδικό χειρισμό. Η δουλειά μας ως λογιστές είναι να γεφυρώσουμε αυτές τις ιδιαιτερότητες με την κεντρική φορολογική πολιτική — και αυτό κάνουμε με συνέπεια.
Ποιας χώρας το φορολογικό καθεστώς ζηλεύετε ως φοροτεχνικός; Πόσο εύκολο είναι στην Ελλάδα να εφαρμοστεί;
Αν έπρεπε να ξεχωρίσω ένα φορολογικό σύστημα που θαυμάζω επαγγελματικά, δεν θα ήταν για τους χαμηλούς φόρους του, αλλά για τη λογική, τη σταθερότητα και τη σχέση εμπιστοσύνης που οικοδομεί με τον φορολογούμενο. Υπό αυτή την έννοια, θα έλεγα ότι ζηλεύω κυρίως το φορολογικό μοντέλο των χωρών της Βόρειας Ευρώπης.
Όχι γιατί εκεί οι φόροι είναι μικρότεροι — κάθε άλλο. Αλλά γιατί το σύστημα είναι απλό, προβλέψιμο και σταθερό στον χρόνο. Ο φορολογούμενος γνωρίζει τι ισχύει, για πόσο θα ισχύει και τι θα αλλάξει, πολύ πριν το αντιμετωπίσει στην πράξη. Οι οδηγίες είναι ξεκάθαρες, οι πλατφόρμες λειτουργούν έγκαιρα και ο έλεγχος δεν βασίζεται στον αιφνιδιασμό, αλλά στην ανάλυση κινδύνου.
Εξίσου σημαντικό είναι ότι στις χώρες αυτές η συμμόρφωση δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως υποχρέωση αλλά και ως ανταποδοτική σχέση. Ο πολίτης και η επιχείρηση βλέπουν ξεκάθαρα τι “παίρνουν πίσω” από το φορολογικό τους βάρος, ενώ υπάρχουν πραγματικά κίνητρα συνέπειας και όχι μόνο ποινές ασυνέπειας.
Το κρίσιμο ερώτημα, όμως, δεν είναι ποιο σύστημα ζηλεύουμε, αλλά αν και πώς μπορεί να εφαρμοστεί ένα αντίστοιχο μοντέλο στην Ελλάδα.
Η Ελλάδα έχει κάνει σημαντικά βήματα στον ψηφιακό τομέα και στην ιχνηλασιμότητα των συναλλαγών, όμως εξακολουθεί να πάσχει σε τρία βασικά σημεία: την πολυνομία, τη συχνότητα των αλλαγών και την έλλειψη χρόνου προσαρμογής. Δεν μπορεί να λειτουργήσει ένα “βόρειο” μοντέλο σε ένα περιβάλλον όπου οι διατάξεις αλλάζουν διαρκώς, οι διευκρινίσεις δίνονται εκ των υστέρων και η εφαρμογή προηγείται της ωρίμανσης των συστημάτων.
Αν θέλουμε πραγματικά να πλησιάσουμε αυτά τα πρότυπα, δεν χρειάζεται να αντιγράψουμε φορολογικούς συντελεστές. Χρειάζεται να αντιγράψουμε τη φιλοσοφία: λιγότερους κανόνες, πιο απλούς, σταθερούς στον χρόνο, με ουσιαστικό διάλογο πριν από κάθε αλλαγή. Και, κυρίως, να μετατρέψουμε τη φορολογική συμμόρφωση από πράξη φόβου σε πράξη λογικής επιλογής.
Ως φοροτεχνικός, πιστεύω ότι η Ελλάδα μπορεί να τα καταφέρει. Όχι με συνεχείς μεταρρυθμίσεις – σοκ, αλλά με σταθερά βήματα, περισσότερη εμπιστοσύνη στους επαγγελματίες του χώρου και με ένα φορολογικό σύστημα που θα σέβεται εξίσου το Δημόσιο και τον συνεπή φορολογούμενο.
