Το φετινό θέμα της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας για τους υποψηφίους των Γενικών Λυκείων κινήθηκε σε μία κατεύθυνση σύγχρονη, με ιδιαίτερο παιδαγωγικό και κοινωνικό ενδιαφέρον: την καλλιέργεια της δημιουργικότητας στο σχολείο και την προσωπική της έκφραση· ένα ζήτημα που ανταποκρίνεται σε διαχρονικά αιτήματα της εκπαίδευσης και αναδεικνύει την ανάγκη ενός πιο ανθρώπινου και βιωματικού σχολείου.
Η τριάδα των κειμένων υπήρξε ισορροπημένη και πολυτροπική: ένα επιστημονικό άρθρο (με σαφείς δείκτες επιστημονικού λόγου), ένα δημοσιογραφικό άρθρο (με επικοινωνιακά αποτελεσματικό τίτλο και θεματική επικαιρότητα), καθώς και ένα λογοτεχνικό κείμενο του Γ. Ιωάννου (με βιωματική γραφή και διακριτικό κοινωνικό σχολιασμό). Η συνολική επιλογή των κειμένων προσέφερε γόνιμο έδαφος για προβληματισμό και ουσιαστική προσέγγιση της δημιουργικότητας.
Ως προς τη δομή της εξέτασης, τα θέματα κρίνονται εντός του αναμενόμενου πλαισίου: σαφή, διαβαθμισμένα, χωρίς ασάφειες. Η περίληψη και τα ερωτήματα Β1 έως Β3α ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του μαθήματος, ενώ η ερώτηση μετατροπής ενεργητικής σε παθητική σύνταξη (Β3β) ενδέχεται να δυσκόλεψε ορισμένους μαθητές λόγω της ύπαρξης και δευτερεύουσας αναφορικής πρότασης.
Ιδιαίτερης σημασίας είναι το Θέμα Δ, το οποίο ζητούσε άρθρο σε προσωπικό ιστολόγιο· ένα είδος γραπτού λόγου οικείο στους εφήβους, το οποίο προσέφερε τον απαραίτητο χώρο για έκφραση προσωπικής άποψης, βιωμάτων και παραδειγμάτων κατ’ αναλογία με τα περσινά θέματα. Η διατύπωση ήταν φιλική προς τους μαθητές, με σαφή διάκριση μεταξύ των δύο ζητουμένων (αιτιολόγηση της σημασίας της δημιουργικότητας – τρόποι προσωπικής έκφρασης).
Εν κατακλείδι, πρόκειται για ένα σύνολο θεμάτων που δίνει την ευκαιρία σε προσεκτικά προετοιμασμένους μαθητές να ξεδιπλώσουν τόσο τις γνωστικές τους δεξιότητες όσο και την προσωπική τους ματιά στον σύγχρονο κόσμο.
Ίσως, το ουσιαστικότερο μήνυμα της φετινής εξέτασης βρίσκεται στην ανάγκη το ίδιο το σχολείο να γίνει δημιουργικότερο ως καθημερινή πράξη παιδείας.
Καλή επιτυχία σε όλους τους μαθητές!
Κιούλου Ράνια, Φιλόλογος - Φροντιστήριο Κύβος
