Όλο και περισσότεροι άνθρωποι εργάζονται σήμερα σε δουλειές γραφείου, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται άμεσα και σημαντικά η ζωή και η καθημερινότητά τους: Οι δουλειές γραφείου, σε συνδυασμό με έναν μοντέρνο τρόπο ζωής που ευνοεί όλο και πιο έντονα την καθιστική στάση και την ακινησία, οδηγούν τους ανθρώπους στο να παραμένουν καθιστοί και αδρανείς κατά το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας τους. Το αποτέλεσμα; Συνέπειες υγείας, μεταξύ των οποίων -το συνηθέστερο πιθανότητα- πόνος στη μέση.
Θέλοντας να προτείνουν μια εύκολη φόρμουλα αντιμετώπισης της ενόχλησης στη μέση, Αυστραλοί ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η καλύτερη λύση είναι ο κανόνας 30:15: Οι εργαζόμενοι που ακολουθούσαν ένα σταθερό πρόγραμμα εναλλαγής 30 λεπτών καθιστικής στάσης με 15 λεπτά όρθιας στάσης ανέφεραν σημαντικά μεγαλύτερη ανακούφιση από τον πόνο στη μέση σε σύγκριση με εκείνους που ακολουθούσαν τα δικά τους προγράμματα κίνησης. Τα συμπεράσματά τους δημοσιεύθηκαν στο Applied Ergonomics.
Στην τρίμηνη μελέτη πήραν μέρος 56 υπάλληλοι γραφείου που είχαν ήδη γραφεία με δυνατότητα εναλλαγής καθιστικής και όρθιας στάσης και αντιμετώπιζαν πόνο στην περιοχή της μέσης. Οι μισοί από τους συμμετέχοντες ακολούθησαν το δομημένο πρόγραμμα 30:15, ενώ οι άλλοι μισοί συνεργάστηκαν με έναν φυσιοθεραπευτή για να δημιουργήσουν εξατομικευμένα διαστήματα καθιστικής και όρθιας στάσης, με βάση το πότε συνήθως ένιωθαν δυσφορία.
Τα αποτελέσματα ήταν σαφή: Οι εργαζόμενοι που ακολούθησαν τον κανόνα 30:15 ένιωσαν την καθημερινή τους έντονη ενόχληση να μειώνεται κατά 1,33 μονάδες σε μια κλίμακα 10 μονάδων, ενώ ο μέσος πόνος μειώθηκε κατά 0,83 μονάδες. Αντίθετα, όσοι ακολούθησαν εξατομικευμένα προγράμματα είδαν μικρότερες βελτιώσεις, με τον χειρότερο πόνο να μειώνεται μόνο κατά 0,69 μονάδες και χωρίς σημαντική αλλαγή στον μέσο πόνο.
Παράδοξο νούμερο 1: Γιατί ένας γενικός κανόνας λειτούργησε καλύτερα από τις εξατομικευμένες προσπάθειες
Με μια πρώτη ματιά, το λογικό θα ήταν τα εξατομικευμένα προγράμματα αντιμετώπισης να έχουν καλύτερα αποτελέσματα. Πολλοί, μάλιστα, απ’ όσους ακολούθησαν διαφορετικές τεχνικές παρέμεναν περισσότερη ώρα όρθιοι -μερικοί κάθονταν για 135 λεπτά και στέκονταν για 45 λεπτά κάθε φορά- κάτι που θεωρείται γενικά θετικό.
Ωστόσο, αυτή η ευελιξία είχε και τα μειονεκτήματά της: Παρά το γεγονός ότι περνούσαν περίπου 72 λεπτά περισσότερο όρθιοι κάθε μέρα, δεν ένιωσαν μεγαλύτερη ανακούφιση από τον πόνο. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η συνεχής λήψη αποφάσεων σχετικά με το πότε να αλλάξουν θέση μπορεί να οδηγήσει σε ασυνέπεια. Αντίθετα, το σταθερό πρόγραμμα αφαίρεσε την αβεβαιότητα – οι εργαζόμενοι απλά άλλαζαν στάση κάθε 45 λεπτά χωρίς να το σκέφτονται υπερβολικά.
Η αναλογία 30:15 ανταποκρίνεται επίσης καλύτερα σε πραγματικές συνθήκες: Ο πόνος στη μέση μπορεί να αρχίσει να εμφανίζεται μετά από μόλις 15 λεπτά όρθιας στάσης, ενώ το να κάθεται κανείς για περισσότερο από 30 λεπτά θεωρείται «παρατεταμένη καθιστή στάση», που πρέπει να διακόπτεται. Το αποτέλεσμα είναι μια βιώσιμη ισορροπία: Να στέκεται κανείς όρθιος αρκετά ώστε να ενεργοποιούνται οι μύες, αλλά όχι τόσο πολύ ώστε να εμφανίζεται κόπωση.
Παράδοξο νούμερο 2: Η παραγωγικότητα δεν επηρεάστηκε αρνητικά – αντιθέτως βελτιώθηκε
Οι συχνές αλλαγές στάσης μπορεί να ακούγονται αντιπαραγωγικές, αλλά στην πραγματικότητα ενίσχυσαν την συγκέντρωση και την απόδοση στην εργασία. Οι εργαζόμενοι που ακολουθούσαν το σταθερό πρόγραμμα ανέφεραν καλύτερη συγκέντρωση, χαμηλότερο άγχος και μειωμένο αίσθημα ότι βρίσκονται στην εργασία χωρίς να είναι πλήρως λειτουργικοί λόγω πόνου.
Πρόκληση η διατήρηση της συνήθειας
Μέχρι την ολοκλήρωση της μελέτης, είχαν επιτευχθεί τρία σημαντικά σημεία:
- Ο πόνος στη μέση είχε μειωθεί
- Η ενόχληση στον αυχένα είχε επίσης περιοριστεί
- Οι συμμετέχοντες ανέπτυξαν μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση σχετικά με τα διαλείμματα από την παρατεταμένη καθιστική στάση
Η συνέπεια, ωστόσο, αποδείχθηκε πρόκληση για όλους. Μετά από 3 μήνες, μόνο οι μισοί συμμετέχοντες συνέχιζαν να ακολουθούν τη ρουτίνα ανακούφισης. Η εργασία από το σπίτι αποτέλεσε σημαντικό εμπόδιο: Περίπου το 30% των συμμετεχόντων που τηλεργαζόταν δεν ακολούθησε καθόλου το πρόγραμμα, κυρίως επειδή δεν διέθετε κατάλληλα γραφεία με δυνατότητα εναλλαγής καθιστικής – όρθιας στάσης.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για τους υπαλλήλους γραφείου
Το συμπέρασμα είναι απλό: Η δομή υπερισχύει του αυθορμητισμού όταν πρόκειται για τη διαχείριση του πόνου στη μέση. Αντί να περιμένετε να σας καθορίσει την κίνηση η δυσφορία, η τήρηση ενός σταθερού προτύπου 30 λεπτών καθιστικής στάσης και 15 λεπτών όρθιας στάσης φαίνεται να αποφέρει καλύτερα αποτελέσματα, χωρίς να θυσιάζεται η παραγωγικότητα.
Πηγή: Ygeiamou.gr
